h 1423
i 0
S 0

سلامت روان بعد از بارداری

مادر شدن حس خاصی است که از طرف خداوند به بانوان هدیه داده شده است. این حس، تنها حسی شیرین و معنویی می باشد که در این دنیا فقط شامل حال بانوان می شود. پس لازم است تبریک ویژه ای در این دوره تقدیم شما کنیم.
در روزهای اول تولد نوزاد، جوی مبهم و عاطفی برای مادران  به وجود می آید. همین حالات به مرور سرچشمه مهر و محبت بین مادر و نوزاد می شود. برای رفع این احساس مبهم نیاز به برقراری برخی از روابط و رعایت برخی نکات است. در این قسمت به شرح بیشتر این موارد می پردازیم.                                                      

  •  روابط شیرین بین مادر و نوزاد
    •  روابط بین مادر و نوزاد
    •  فواید پیوند میان مادر و نوزاد
    •  درک نیازهای نوزاد
    •  دلبستگی نوزاد با مادر
    •  عکس العمل نوزاد به رفتارها
  •  حس ناب شیردهی
    •  فواید شیردهی
  •  فرزند دار شدن و روابط زوجین
  •  خانواده آرام و کودکان آرام
  •  افسردگی بعد از زایمان
    •  علائم افسردگی پس از زایمان
    •  درمان افسردگی بعد از زایمان

روابط شیرین بین مادر و نوزاد

احتماًلاً نخستین روزهای تولد نوزادتان، جوی مبهم و عاطفی برای شما به وجود آمده است. از نخستین روزهای تولد، نوزادتان قادر است به رفتارهای شما پاسخ دهد. به کمک حواس پنج گانه اش می تواند همه احساسات را شناخته و به روش های مختلف با اطرافیانش ارتباط برقرار کند. روابط اجتماعی و عاطفی، جایگاهی ویژه در مراحل ابتدایی رشد فرزند شما دارد. از بدو تولد، نوزاد حالت روحی و واکنش های خاصی ابراز می کند. این مجموعه گرایشات ذاتی، خلق و خوی او را شکل می دهند.
در این قسمت به شرح بیشتر روابط زیبای بین مادر و نوزاد و رفتار های نوزاد می پردازیم:

روابط بین مادر و نوزاد

نوزاد در بدو تولد این آمادگی را دارد که با هر کسی ارتباط برقرار کند، مشروط بر این که چنین شخصی کاملاً رفتارهای او را شناخته و نیازهای او را برآورده کند.                                            

به طور کلی خوب است که شما به بهترین روشی که برای نوزادتان خوشایند است، مانند آرام و با لحن کودکانه صحبت کردن، حرکت دادن دست ها و... با او ارتباط برقرار کنید، چرا که نوزادان نسبت به صدای انسان حساس و بدان علاقه مندند؛ و نسبت به صدای ضربان قلب و آوای کلام مادر نیز، واکنش نشان می دهند. توجه آن ها به صدای آشنای مادر بیشتر از صداهای غریبه است و صدای مادر را به صداهای دیگر ترجیح می دهند.
در طول شش ماهه اول زندگی، نوزاد شما اساساً به لطف و کمک شما نیازمند است. پس از این دوران، در مورد آزادی عمل، استقلال و ارتباط با جهان پیرامون خود، تا حدی آگاهی کسب می کند و مستقل تر می شود؛ اما به این معنا نمی باشد که فکر کنید نوزاد شما در طول شش ماهه اول زندگی، همانند عروسکی است که چیزی از احساسات درک نمی کند و برای رفع نیازهای بدنی خود به شما وابسته باشد.
درست است که شما منبع مهم تأمین غذای او هستید و او به ویژه در زیر سن یک سالگی در مورد غذای خود وابستگی کامل به شما دارد، ولی فقط این نیاز برای توجیه دلبستگی فراگیر نوازداتان به شما کافی نیست.

فواید پیوند میان مادر و نوزاد

وقتی شما و نوزادتان با یکدیگر ارتباط برقرار می‌کنید، او یاد می‌گیرد که چگونه حس خوب و سالمی نسبت به خود داشته و بخشی از یک رابطه عاشقانه و دلسوزانه باشد. پیوند مطمئن با نوزاد موجب توسعه حس مسئولیت‌ پذیری و ارتباط در مغز او شده و این رابطه را رشد و توسعه می دهد.
هم چنین این رابطه موجب رضایت هر دوی شما از یکدیگر می شود؛ نوزاد احساس امنیت می کند و شما هم از خود احساس رضایت حاصل می کنید؛ و هر دو از این رابطه لذت می برید.
لذتی که هنگام برقراری ارتباط با نوزاد به دست می‌آورید تأثیر به سزایی در تسکین خستگی ناشی از بی‌خوابی یا استرس‌های مراقبت از او دارد. این پیوند موجب آزادسازی اندورفین (هورمون شادی) در بدن شما و در نتیجه به وجود آمدن انگیزه می‌شود، و به شما انرژی می‌دهد و شادتان می‌کند. خلق یک رابطه مطمئن با نوزاد ممکن است نیازمند کمی تلاش و کوشش باشد اما پاداش نهایی برای هر دوی شما فوق‌العاده خواهد بود.
تماس بدنی نزدیک مثل بغل کردن نوزاد در مواقع اعلام خطر (برای مثال گریه کردن نوزاد و... )، موجب افزایش اعتماد به نفس شما و همین طور خود نوزادتان می شود. نوزاد از تماس جسمی و کلامی با شما مسرور می شود و پایه های رشد اجتماعی در او پی ریزی می شود.
مادرانی که به نوزاد و رفع نیاز های او اهمیتی نمی دهند و بدون واکنش و احساس هستند، کودکانی مضطرب به بار می آورند. مادران کم هوش یا بی تفاوت ممکن است قادر به پاسخ دهی مناسب به نیازهای کودک نباشند و از ایجاد یک رابطه ی گرم، نزدیک و صمیمی خودداری نمایند.
رسیدگی به نیازهای کودک، واکنش به گریه ی او، بغل کردن و ابراز محبت به او، وفق دادن پاسخ های خود با نیازهای نوزاد شیرخوار، تنظیم ساعات غذا خوردن، زمان توقف غذا و توجه به ترجیح غذایی او، همه سبب ایجاد حس اطمینان و اعتماد در نوزاد شما می شود.

درک نیازهای نوزاد

هر مادری هزاران راه و روش برای برقراری رابطه احساسی با نوزاد خود و آرام کردن او می شناسد. معمولاً پدر و مادرهایی که چند فرزند دارند، می‌دانند که فرمول مشخصی برای درک نیازهای یک نوزاد وجود ندارد. هر نوزاد از لحظه تولد، شخصیت و اولویت‌های خاص خودش را دارد. سیستم عصبی هر نوزاد نیز با دیگری متفاوت است. بعضی از نوزادان با شنیدن سر و صدا آرام می‌شوند و بعضی دیگر سکوت و آرامش را ترجیح می‌دهند.
شما هم احتماًلاً در این زمان توانسته اید تا حدودی با شخصیت نوزاد خود آشنا شوید و مطابق با نوع گریه های نوزادتان، نیازهای او را بفهمید و برآورده کنید. البته این کار کمی زمان بر، و نیازمند تجربه است. اگر تا به امروز هنوز موفق به درک نیازهای نوزادتان نشده اید، عجله نکنید،  فقط کافی است از این به بعد به نوع گریه و واکنش های بدنی که نوزادتان ازخود نشان می دهد، توجه بیشتری کنید. این توجه باعث می شود با گذر زمان تجربه ی شما بالاتر رفته و بتوانید نیازهای نوزاد خود را درک کنید.

دلبستگی نوزاد با مادر

بررسی ها نشان داده که در دلبستگی کودک به مادر چیزی فراتر از نیاز به غذا در کار است. آن چه که برای کودک به خصوص در اوایل زندگی مطرح می باشد، احساس برخورداری از مراقبت مادرانه است. مادر منبع ایجاد امنیت در او می باشد. کودک در سال اول زندگی در زمان گرسنگی، ترس و تنش، به تماس جسمی با مادر نیاز پیدا می کند و به سمت او می رود. اگرچه کودک بدون مادر قادر به فراهم آوردن غذای مورد نیاز و ادامه ی زندگی نیست ولی طی تحقیقات نشان داده شده است که کودکان مادرِ گرم و عاطفی را بر مادرِ تغذیه گر ترجیح می دهند.
مدل های عروسکی مادر گرم و نرم، نوزاد انسان و سایر حیوانات را بیشتر از مادر تغذیه گر به خود جلب می کند. کودک گرسنه ای که به سمت مادر تغذیه گر می رود، پس از سیر شدن به سرعت به سمت مادر گرم برمی گردد.
نیازاحساسی نوزاد بسیار مهم است پس وجود یک رابطه ی گرم، ‌صمیمی و مداوم بین مادر و نوزاد برای رشد عاطفی نوزاد ضروری است. پیوند مطمئن با نوزاد به او می‌آموزد که چگونه به شما اعتماد کند، احساسات خود را منتقل كند و در نهایت به اطرافیان نیز اطمینان داشته باشد.

عکس العمل نوزاد به رفتارها

در طول دو ماهه اول زندگی نوزاد، شما در پاسخ به رفتارهای او واکنش های مختلفی نشان می دهید. این رفتارها و واکنش های شما، از طرفی عکس العمل های جدیدی از نوزاد را در پی دارد. این روند خود به خود به نوزاد می آموزد که واکنش اطرافیان در برابر هر نوع از رفتارهای او چگونه است.
هم چنین رابطه عاطفی بین شما و نوزادتان در خلال این رفتارها، قدرت یادگیری کودک را تسریع می کند. در این صورت نوزاد شما می تواند اطلاعات و مسائل مختلفی را فرا گرفته، و به خاطرش بسپارد، و ویژگی های یک موضوع را در یک زمان خاص درک کند و احساسات گوناگون شما و اطرافیانش مانند خشم، شادی، غم و... را بشناسد.
• استقلال نوزاد
به این نکته توجه داشته باشید که شما در عین مراقبت از نوزادتان و رفع نیازهای او باید به تدریج به او اجازه دهید خود به اکتشاف در محیط بپردازد و قدرت یادگیری خود را بالا ببرد، و در عین حال که از خطر محافظت می شود، اولین گام های استقلال و اعتماد به خود را نیز بردارد.
درحقیقت شما باید تنظیم تعادلی بین وابستگی و دلبستگی خود با نوزادتان ایجاد کنید. این تعادل باعث می شود فرزند شما بعدها در ایجاد رابطه ی اجتماعی و اعتماد به دیگران بهتر عمل کند. شادتر زندگی کند و موفقیت اجتماعی بیش تری داشته باشد.
• غریبی نوزاد (ترس از غریبه ها)
شما اصطلاح «غریبی کردن نوزاد» را زیاد شنیده اید. اگر به نوزاد خود یا اطرافیان توجه کرده باشید، می بینید که نوزادان  در یک دوره ی زمانی ای تمایل به ارتباط با غریبه ها را ندارند و یا به شدت به ارتباط با آن ها واکنش  نشان می دهند. وقتی نوزاد شما دچار این حالات می شود ممکن است احساس بسیار خوشایندی به شما دست بدهد. احساسی که فرزندتان فقط شما را دوست دارد و فقط در کنار شما احساس آرامش می کند. در اینجا شما احساس شیرین و پر غرور مادری و حس تملک به فرزندتان را حس خواهید کرد.
اما در مواقعی ممکن است از این حالات احساس نگرانی کنید و یا حتی خستگی و آشفتگی در شما به وجود آید چرا که وقتی نوزاد شما دچار این حالات شده در حقیقت تمام مسئولیت نگهداری او گردن شما و پدرش می افتد و مسلماً گاهی نیاز می شود که فرزند خود را برای نگهداری به کسی غیر خود و شوهرتان واگذار کنید. باید بدانید که این دوره، دوره ایی گذرا برای همه ی نوزادان می باشد.
درماه های اول تولد نوزادان از غریبه ها ترس ندارند و بدون ترس آغوش هر کسی را می پذیرند. اولین نشانه های ترس ازغریبه در حدود 26 هفتگی (نوزاد شش ماهه) ظاهر می شود، ولی هنوز تا حدود 32 هفتگی (7-5 ماهگی) کاملاً رشد نیافته است. نوزاد معمولاً در سن حدود هشت ماهگی، در صورت تماس با بیگانگان، با گریه و چسبیدن به مادر، اضطراب خود را نمایش می دهد. به نظر می رسد که در این سن، فرزند شما توانایی تشخیص سایر مردم از شما (یا مراقبان آشنا) را پیدا کرده و آن ها را از هم تفکیک می کند. به همین سبب در صورت نزدیک شدن افراد غریبه و نا آشنا واکنش نشان می دهد. او حتی اگر در بغل شما هم باشد، و فرد غریبه ای را ببیند دچار اضطراب می شود.
تا قبل از سن شش ماهگی حافظه ی کودک رشد چندانی ندارد و او قادر نیست به خوبی اتفاقات گذشته را به یاد آورد، به همین دلیل نمی تواند سایر افراد را دقیقاً از مادر تفکیک کند و از آنان چندان نمی ترسد. ولی با رشد حافظه به تفاوت های افراد با دقت بیشتری توجه می کند و غریبه ها را از آشنایان تمییز می دهد و نسبت به آن ها احساس خطر و ترس پیدا می کند.
کودکانی که فقط با یک مراقب (معمولاً مادر) در ارتباط اند، بیشتر از بچه هایی که با مراقبان متعدد در داخل خانواده در تماس هستند، ترس از غریبه پیدا می کنند. آن ها فقط با مادر خود اُخت شده اند و از دیگران می ترسند.
کودک هشت ماهه، آشنا را از ناآشنا به خوبی تشخیص می دهد. او افراد، محیط ها و اتفاقات غیرمعمول یا غیرقابل پیش بینی را کشف و در مقابل آن ها احساس خطر می کند. عوامل مختلفی که ناآشنا و غیرقابل انتظارند، او را می ترسانند. ماسک های ترسناک که کودک چهارماهه معمولاً به آن ها لبخند می زند، در هشت ماهگی او را بیمناک و پریشان می کند.
به تدریج که کودکان با افراد غریبه و اشیای غیرمعمول آشنا می شوند، یاد می گیرند که خطری از جانب آن ها متوجه ایشان نیست، ترس از غریبه کاهش می یابد و با تجربه ای که می آموزند قادر می شوند، افراد و اشیای بی خطر را از حوادث تهدیدآمیز تفکیک کنند.

و کلام آخر ما... .
لازم نیست تمام مدت یک مادر فوق‌العاده عالی باشید تا بتوانید ارتباط کاملی با نوزادتان برقرار کنید. تنها کافی است تلاش خود را برای رفع نیاز های او بکنید و نگران این نباشید که همیشه از خواسته‌های او آگاهی دارید یا ندارید. آنچه پیوند شما با نوزاد را قطعی می‌كند، کیفیت و تأثیرپذیری این ارتباط است.
اغلب می‌گویند پدر و مادر بودن سخت‌ترین شغل دنیاست. شگفت‌انگیز است که چگونه یک موجود کوچک این همه کار و مسئولیت به دنبال دارد. اما واقعیت هیچ‌کس نمی‌تواند همیشه حضور داشته باشد و 24 ساعته مراقب نوزاد باشد.
هر پدر و مادری به کمک و حمایت دیگران نیاز دارند تا بتوانند آرام، خونسرد و سرگرم باشند. پس کمک دیگران را از خود دریغ نکنید و در کنار توجه به نوزادتان، به رفع نیاز های خود هم اهمیت دهید.

حس ناب شیردهی

مادر شدن حس خاصی است که از طرف خداوند به خانم ها هدیه داده شده است. این حس، تنها حسی شیرین و معنویی می باشد که در این دنیا فقط شامل حال خانم ها می شود. حس ناب شیردهی، زیر شاخه ی حس زیبای مادربودن است.

شیردهی فرآیند ی معنوی و فیزیولوژی می باشد که یکی از زیبایی های خارق العاده ی خلقت را به رخ می کشد. شما درفرآیند شیردهی از وجود خود، برای نوزادی که نه ماه انتظار به آغوش کشیدنش را کشیده اید و ثمره ی وجودتان است، مایه می گذارید. و سعی می کند نیاز غذایی نوزادتان را به نحوه احسن برآورده کنید.
شیردهی نه تنها فرآیندی برای رفع گرسنگی و بقاء نوزادتان است؛ بلکه فرآیندی عاطفی و روانی بین شما به حساب می آید. اثرات روحی و جسمی شیردهی، طیف گسترده ای برای شما وفرزندتان دارد و باعث عمیق تر شدن هرچه بیشتر رابطه ی روانی و احساسی ماندگار بین تان می شود.
تغذیه با شیرمادر تماس بدنی صمیمی و مطلوبی بین نوزاد وشما ایجاد می ‌کند. شما ونوزادتان از لحاظ روانی احساس یکی بودن می ‌کنید و علاوه بر رفع نیازهای نوزاد، نیازهای روانی شما نیز برآورده می‌ شود.
یکی از درگیری های فکری خانم‌ ها به ‌خصوص آن ها که برای اولین‌ بار مادر می ‌شوند، روش مادری کردن و چگونگی تربیت فرزند است. تغذیه با شیر مادر، طبیعی‌ ترین و مؤثرترین راه پی بردن به نیاز نوزاد و اطمینان از برآورده‌ شدن آن نیاز، و مهم ‌ترین قدم برای یاد گرفتن روش مادری است.
 

فواید شیردهی

تغذیه با شیرمادر برقرارکننده تعادل بین مراقبت کردن و مراقبت گرفتن است. در حقیقت شیر دادن پلی بین مادر و کودک محسوب می ‌شود.
تغذیه با شیرمادر بسیار مناسب ‌تر از تغذیه نوزاد با شیرمصنوعی است. شیر مادر علاوه بر رفع نیاز های عاطفی، فواید جسمی بسیاری برای نوزاد خواهد داشت که در هیچ یک از شیر های مصنوعی یافت نخواهد شد. (برای مثال فواید بسیار مهم در سیستم ایمنی نوزاد دارد و به عنوان اولین واکسن نوزاد به حساب می رود و... . توضیحات و فواید بیشتر شیر مادر در قسمت کودک به طور کامل شرح داده شده است)
علاوه بر فواید علمی شیردهی موارد دیگری وجود دارند که موجب آسایش بیشتر شما می شوند، برای مثال نیاز به آماده‌ کردن شیر نیست و همیشه حاضر است. مسافرت و رفت‌ و آمد شما در این روش تغذیه، راحت ‌تر است وشما نگرانی ای ندارید زیرا شیر، همیشه و در همه جا در دسترس است. شما هنگام شیر دادن می‌ نشینید یا دراز می‌ کشید در حقیقت به استراحت اجباری دعوت می ‌شوید که این استراحت برای حفظ سلامت شما لازم و مفید است. علاوه بر همه ی موارد بالا صرفه اقتصادی بالایی نیز دارد.
شیرمادر نه تنها در تأمین سلامت جسمی و روانی شیرخوار ارزش و اهمیت فوق ‌العاده ‌ای دارد، بلکه برای سلامت جسمی و روانی مادری که شیر می ‌دهد نیز مهم است.
شیر دادن،‌ آزردگی ناشی از زایمان را برطرف و احساسات مثبت مادرانه را جلوه‌ گر می ‌کند. رابطه مادر و فرزندی ناشی از شیردهی فرصتی با ارزش و استثنایی است زیرا مادرانی که خود شیر می ‌دهند علاوه بر این که کمتر به سرطان پستان، دیابت، آلزایمر، استئوپوروز (پوکی استخوان)، آرتریت روماتویید (التهاب مفاصل) و کم‌ خونی بعد از زایمان مبتلا می‌ شوند؛ استرس، افسردگی، خستگی و واپس ‌گرایی نیز در آن ها کمتر است.
هم چنین هرچه مادر مدت بیشتری به نوزاد خود شیر بدهد برای سلامت هر دوی آن ها مفیدتر است. در واقع هر چه طول مدت شیردهی به نوزاد بیشتر باشد خطر ابتلا به حمله قلبی، سکته مغزی و بیماری های قلبی عروقی در مادر کاهش پیدا می ‌کند و طی آن نوزاد تمام مواد مغذی و لازم را که معمولاً در آخر زمان شیردهی ترشح می شود و موجب افزایش وزن نوزاد می شود، از شیر دریافت می کند. (حداقل مدت زمان مناسب شیردهی 20دقیقه می باشد)
شیر دادن منجر به رفتارهای بهداشتی ‌و ترک عادات بد مادر می ‌شود. به عنوان نمونه او را وادار به ترک سیگار و با افزایش حس تندرستی و مراقبت و وادار به ایجاد محیطی پرنشاط می ‌کند که می ‌تواند با آرامش بیشتر، درک بهتری از کودک خود داشته باشد و نیازهای او را برآورده کند.
شیر دادن کمک می‌ کند تا مادر، مادر بودن را بیاموزد و با نرمی و انعطاف، پاسخگوی نیازهای کودک از قبیل نیازهای او به تغذیه و مراقبت و محبت باشد. علاوه بر این طی تحقیقاتی ثابت شده است نوزادانی که با شیر مادر تغذیه کرده اند در آینده کمتر با مشکلات رفتاری مواجه شده و راحت تر با استرس و مشکلات کنار می آیند.
مادرانی که خود به نوزادانشان شیر می‌ دهند، شیردهی را بهتر درک می ‌کنند و برای آن ها محدویت کمتری قائل می‌ شوند. درجه حساس بودن این مادران به نیاز فرزندان ‌شان بالا است. این حساسیت به مادر کمک می ‌کند که نیازهای شیرخوار را سریع ‌تر برآورده کند و رفتار درست را به موقع از خود نشان دهد.
نزدیکی و صمیمیت زیاد ناشی از شیر دادن، حس تشخیص و نیروی دریافت سریع ‌تر و مطمئن ‌تر احساسات و احتیاجات کودک و چگونگی تأمین آن را نشان می‌ دهد.
شیردهی احساسات مادر را مستقیم به نوزاد منتقل می کند . لذا مادران در هنگام شیردهی باید مراقب احساسات خود باشند و سعی کنند در آرامش به نوزاد خود شیر دهند. تشویش ها و اتفاقات ناگواری که ممکن است رخ دهد (مرگ نزدیکان و... ) اثر مستقیمی بر شیر گذاشته و نوزاد را هم دچار نگرانی می کند. لذا بهتر است در مواقع بروز چنین اتفاقاتی 3ـ2 روز شیردهی قطع شود و شیرجایگزین استفاده شود. پس از آرام تر شدن اوضاع  نیز، می توان شیردهی را شروع کرد.                                                                                                                                                 

و کلام آخر ما...

شیردهی فرآیند انتقال احساسات و خلقیات بین شما و فرزندتان می باشد؛ پس سعی کنید هنگام شیردهی از گفتار و کردار ناپسند دوری کرده و به جای آن حس زیبای مادری، آرامش و شادابی را به فرزند خود منتقل کنید.

فرزند دار شدن و روابط زوجین

فرزند دار شدن اثري بنيادي در روابط بين زوجين دارد. نوع پاسخ زوجين بستگي به ديدگاه زوجين نسبت به بارداري دارد. زن و شوهرهايي که تمايل زيادي به برقراري ارتباط متقابل دارند، روابطشان در دوران بارداري و دوران والديني بهتر است و بين آنها تقسيم کار وجود دارد.

حفظ رابطه زوجين پس از تولد نوزادشان نيز بسيار مهم است. برخی مردان دائماً ذکر مي کنند که حامله بودن همسرشان باعث احساس مسئوليت بيشتري در آنها مي شود و در مواردي اين مسئوليت نه فقط مربوط به تأمين نيازهاي مادي و مالي است بلکه مي دانند که بايد نسبت به ارضاء نيازهاي رواني، عاطفي، هيجاني همسر باردارشان نيز مسئوليت هايي را بر عهده گيرند.
شما بعد از اين بايد در نقش هاي خود به عنوان يک زوج و به عنوان فرد جديد (مادر و پدر) تجديد نظر کنید و خود را با مسائل جدید در روابط با دوستان و بستگان سازگار کنید، و با مسئوليت هاي جديدي نظير مراقبت از نوزاد و مراقبت از يکديگر کنار آيید.
هم پدر و هم مادر ممکن است در مورد کفايت خود به عنوان پدر يا مادر احساس اضطراب کنند. يک يا هر دو والد ممکن است آگاهانه يا ناخودآگاه در مورد ورود کودک به خانواده و اثر آن بر روابط دو نفره خود مردد باشند.
شوهر ممکن است از ناراحتي همسرش در حين بارداري و زايمان احساس گناه کند، برخي مردها هم به تجربه حاملگي غبطه مي خورند يا به همسرشان حسادت مي کنند.
اگر پيش از اين عادت کرده بودید نيازهاي وابستگي همديگر را برآورده کنید، از اين پس بايد به نيازهاي برآورده نشده نوزاد جديد و کودک در حال رشد خود توجه نمايید. هرچند اکثر زوج ها نسبت به اين مقتضيات واکنش مثبت نشان مي دهند اما در برخي افراد اين حالات ديده نمي شود.
نوع روابط در زن و شوهر در تربیت نوزاد و آینده ی او بسیار مؤثر است. به همین دلیل زن و شوهر باید فضای خانه را فضایی مملو از آرامش و نشاط ایجاد کنند، تا بستری برای رشد و شکوفایی فرزندشان در آینده باشد. اما در بعضی از مواقع، پس از تولد نوزاد، رابطه ی عاشقانه و پیوند زناشویی بین زن و شوهر ممکن است بر اثر دلایلی مانند سرگرمی و مشغله و کمبود وقت و... مورد تهدید قرار گیرد و حفظ رابطه را با مشکل مواجه سازد.

به خاطر داشته باشید که حفظ و تداوم رابطه ی محبت آمیز شما با همسرتان باید همواره در اولویت قرار بگیرد. شما می توانید با یک برنامه ریزی ساده، زمانی را فقط به خودتان دو نفر اختصاص دهید و از وجود یکدیگر لذت ببرید.

در اینجا راهکارهایی برای تداوم این ارتباط برای شما مطرح می کنیم:

 ساعتی را حتماً فقط به خودتان دو نفر اختصاص دهید . یک روز در هفته یا در ماه را به تفریح بپردازید و با هم بیرون بروید.
 هر روز ورزش کنید. حتی برای 30 دقیقه، ورزش کردن به شما انرژی می دهد، وزنتان را ثابت نگه می دارد و میل جنسی را در شما افزایش می دهد.
 لازم نیست تمام کارها را در یک روز انجام دهید؛ ظرف ها می تواند برای مدت بیشتر شسته نشده باقی بماند و لباس ها را هم، می شود فردا شست. در عوض به جای انجام دادن کارهای خانه بعد از خوابیدن بچه ها، کنار هم بنشینید و با هم صحبت کنید.
 می توانید هر چند وقت یک بار با هم شام بیرون بروید، فقط خودتان دو نفر! این گونه خلوت کردن ها، به خصوص در سال های اول بچه دار شدن برای هماهنگ شدن با شرایط جدید بسیار مهم است.
 تماس جنسی را فراموش نکنید و جدای از آن، سعی کنید هر روز با یکدیگر به نوعی ارتباط فیزیکی و احساسی داشته باشید. هیچگاه تأثیر این روابط را در زندگی خود ناچیز نشمارید . یک تماس کوتاه تلفنی و گفتن جمله ی ساده ی «دوستت دارم»  و یا در آغوش گرفتن یکدیگر، می تواند معجزه کند.
 هیچوقت سر موضوع پیش پا افتاده ایی بحث و بگو مگو نکنید. (برای مثال بحث بر سر اینکه چه کسی پوشک بچه را تعویض کند!) می توانید در مواقع آرامش در تقسیم وظایف به تفاهم برسید.
 همه مسئوليت هاي بچه با مادر نيست و پدر ها باید سعی کنند در مواقعی که منزل حضور دارند مسئولیت های بچه را بر عهده بگیرند. این کار باعث افزایش رابطه عاطفی بین پدر و فرزند و همسر می شود.
 فرزند خود را رقيبتان فرض نکنيد. برخی از زن ها و مرد ها از علاقه ی زیاد همسرشان به فرزند احساس خوبی پیدا نمی کنند و فکر می کنند فرزندشان جایگاه عاطفی آن ها را پیش همسرشان کم رنگ کرده است. همین تفکرات موجب افزایش فاصله بین زن و شوهر می شود. این تفکرات بسیار اشتباه و خنده دار است. باید بدانیم که هیچ وقت این تفکرات اتفاق نخواهد افتاد چرا که جایگاه همسری و فرزندی بسیار متفاوت است.

و کلام آخر ما...

شما هم اکنون از نقش همسری خود به تنهایی بیرون آمده اید و دارای نقش و مسئولیت زیبای مادری و پدری شده اید. هم چنین شما با هم موجودی را به وجود آورده اید که به طور کامل از هر نظر به هر دوی شما نیازمند و وابسته است.
شما باید هم به خود و هم به یکدیگر، ایمان کامل داشته باشید و بدانید که به اندازه ی کافی توانایی لازم را برای اداره ی مشکلات و چالش هایی که به عنوان والدین و همسری در پیش روی تان قرار می گیرد، دارا هستید.
به خاطر داشته باشید، برای احترام به احساسات یکدیگر، باید نهایت تلاش تان را انجام دهید. زیرا ارتباط بین شما اثر مستقیمی روی فرزند شما خواهد داشت. هم چنین شما همیشه با هم می توانید از عهده ی تمامی کارها برآیید.

خانواده آرام و کودکان آرام

مهم ‌ترین کلید برقراری آرامش در خانواده، رابطه صحیح زن و مرد با یکدیگر و با فرزندان است. کودکان تنها زمانی آرامش را در خانه تجربه می‌کنند و آن را محیط امن و قابل ‌اعتمادی خواهند یافت که والدین مهارت های زندگی را آموخته و به درستی از آن ها استفاده کنند.

اگر می‌خواهیم کودکانی سالم و آرام داشته باشیم، والدین باید ازهمان دوران بارداری سعی کنند محیط آرامی را در خانه به‌ وجود آورند. چرا که آرامش مادر در این دوران تأثیر بسیار زیادی روی فرزند خواهد داشت. بعد از تولد نوزاد هم از همان روزهای نخست آرامش و حمایت خانواده، تأثیر بسیار زیادی در سلامت روان کودک خواهد داشت.
شاید برخی از افراد به اشتباه گمان کنند که دعوا و تشنج خانواده روی نوزاد تأثیری نمی‌گذارد و او کوچک ‌تر از آن است که تنش‌های خانواده را متوجه شود، این در حالی است که نوزاد از همان روزهای نخستین تولد و حتی قبل از تولد از فضای آرام یا متشنج خانواده تأثیر می‌گیرد. نوزادان خانواده‌های ناآرام گاه به صورت گریه های بی‌دلیل و بی‌قراری واکنش نشان می‌دهند، بی‌قراری هایی که هیچ دلیل فیزیکی خاصی ندارد.
هنگامی که مادر ناراحت و عصبانی است، گاه توجه کمتری به فرزندش دارد یا ممکن است بعد از یک دعوا و مشاجره سخت با همسرش آن قدر عصبانی و بی حوصله باشد که هنگامی که نوزاد به هر دلیلی گریه می‌کند به جای اینکه او را با عشق و محبت در آغوش بگیرد با بی‌حوصلگی و گاه عصبانیت با او برخورد می‌کند. به طور حتم نوزاد این خشم و بی‌محبتی را درک می‌کند و پیامی که از این رفتار مادر به عنوان نخستین و مهم‌ترین حامی زندگی اش دریافت می‌کند، چیزی نیست جز این که دنیا محل قابل‌ اعتمادی نیست.

آرامش در آغوش مادر

دوران نوزادی تا 2ـ1سالگی زمان طلایی است که دلبستگی ایمن (در قسمت سلامت روان کودک در مورد انواع دلبستگی های ایمن و نا ایمن کودک شرح داده شده است) انسان‌ها شکل می‌گیرد، دورانی که در آن بیش از هر زمان دیگری کودک به عشق و محبت والدین به ویژه مادرش نیاز دارد.                                                                                      یک خانواده ناآرام و متشنج و مادری خسته و عصبی به ‌طور حتم تهدیدی جدی برای عدم شکل‌گیری مناسب دلبستگی ایمن در این دوران است. به زبان ساده‌تر کودک از آغوش گرم و پرمهر مادر اعتماد به دنیا را می‌آموزد.
مادری که ناآرام، عصبی و نامطمئن است و محیط خانواده ای که پر از دعوا و بگو و مگوست، باعث می‌شوند پایه های نخستین اعتماد به دنیا، در بچه ها به‌ درستی شکل نگیرد و همین امر در آینده در ارتباطات بین فردی شخص با دیگران تأثیر خواهد گذاشت.
افرادی که دلبستگی ایمن شان به‌ درستی شکل نگرفته در آینده کمتر به دیگران اعتماد می‌کنند و بیشتر نگران هستند که سایرین به آن ها دروغ بگویند و آن ها را فریب بدهند. همین نگاه منفی رابطه این افراد را با همکاران، دوستان و حتی همسر آینده شان تحت‌ تأثیر قرار خواهد داد.
این در حالی است که کودکی که در یک خانواده آرام و مطمئن بزرگ و از آغوش پرمهر مادر و پدر بهره‌مند می‌شود، در بزرگسالی نه تنها روابط اجتماعی بهتری خواهد داشت بلکه فردی با عزت نفس بالا خواهد بود چرا که از کودکی همواره این پیغام را دریافت کرده که به ‌رغم ضعف‌هایش، موجودی دوست‌ داشتنی و توانمند است.

و کلام آخر ما...

سعی کنید با داشتن آرامش در زندگی، آینده ایی زیبا برای فرزند خور رقم بزنید.
هم چنین بدانید که هرطور که خودمان رفتار می کنیم در مقابل باید توقع  واکنش همان طور رفتار را از نوزادمان داشته باشیم.
و هم چنین همین رفتارها و کردارها در آینده  و بزرگسالی کودکمان، شخصیت او را تشکیل می دهند.
اگر مادر و پدری با اخلاق، با قید و بند و آرام باشیم، کودکانی هم چون خود خواهیم داشت و بالعکس.
 

افسردگی بعد از زایمان

افسردگی بعد از زایمان، مشکلی است که می تواند در چند ماه اول پس از زایمان رخ دهد. هم چنین ممکن است این اختلال بعد از سقط جنین و یا مرده زایی نیز بروز کند.

افسردگی بعد از زایمان می تواند باعث احساس غمگینی،  نا امیدی و پوچی شود. هم چنین ممکن است در مراقبت و برقراری ارتباط عاطفی با نوزاد مشکل ساز شود. افسردگی بعد از زایمان با احساس غم و اندوه بچه دار شدن متفاوت است. احساس غم و اندوه بچه دار شدن دربرخی از زنان 3 تا 4 روز بعد از زایمان رخ می دهد و باعث بروز علائمی مانند اختلالات خواب، بدخلقی، گریه و درگیری شدید فکری شود. ممکن است این احساس ها همزمان با احساس خوشحالی ناشی از بچه دار شدن پیش آید. احساس غم و اندوه بعد از بچه دار شدن معمولاً بعد از دو هفته بهبود می یابد و نیاز به درمان ندارد.
علائم افسردگی بعد از زایمان بعد از دوره ی غم اندوه پس از زایمان شروع شده و ممکن است تا ماه ها بعد از زایمان ادامه  داشته باشد و نیاز به درمان و مشاوره پزشک دارد. اقدام برای درمان افسردگی بعد از زایمان مهم است. هر چه سریع تر درمان برای افسردگی بعد از زایمان آغاز شود، علائم سریع تر بهبود می یابد و زودتر می توان از دوران زیبای بعد از بارداری و فرزند داری لذت کامل را برد.

علائم افسردگی پس از زایمان

شخصی که به بیماری افسردگی پس از زایمان دچار می شود ممکن است علائمی شبیه به موارد زیر داشته باشد:
 احساس غم و اندوه، نا امیدی و پوچی. این احساس در برخی از زنان ممکن است به صورت اضطراب باشد.
 لذت نبردن از کارهای روزمره
 عدم احساس گرسنگی و احتمالاً کاهش وزن (در برخی موارد این حالت برعکس بوده و این احساس به صورت گرسنگی بیش از حد و افزایش وزن بروز می کند.)
 مشکلات خواب
 عدم توانایی در تمرکز کردن

این علائم ممکن است در اولین و یا دومین روز پس از زایمان بروز کنند و یا ممکن است بعد از اتمام علائم احساس غم و اندوه بعد از بچه دار شدن که دو هفته به طول می انجامد، بروز کند.
لازم به ذکر می باشد که وجود هیچ کدام از علائم بالا دلیل بر ابتلا قطعی به افسردگی پس از زایمان نمی باشد، لذا تشخیص افسردگی فقط با نظر  پزشک صورت میگیرد. در صورت مشاهده ی علائم افسردگی بعد از زایمان به پزشک مراجعه کنید. پزشک پس از انجام معاینات بالینی، سؤالاتی را در مورد علائم این بیماری از شما خواهد پرسید.
حتماً در مورد تمام علائم و یا غم و اندوه بعد از زایمانی که ممکن است تجربه کرده باشید و یا می کنید به پزشکتان توضیح بدهید. پزشک شما تمام احساس های شما را پیگیری می کند تا بتواند مشکل احتمالی شما را تشخیص دهد.
 

درمان افسردگی بعد از زایمان

درمان افسردگی بعد از زایمان به کمک مشاوره و دارو های ضد افسردگی انجام می شود. زنانی که افسردگی بعد از زایمان آن ها خفیف است ممکن است تنها با مشاوره درمان شوند. اما در برخی از موارد هر دو روش مشاوره و دارو های ضد افسردگی لازم می شود. تصور می شود که برخی از دارو های ضد افسردگی برای مادرانی که به نوزاد شیر خودشان را می دهند، بی خطر باشد.
برای اینکه بتوان سریع تر بهبود یافت، رژیم غذایی مناسب و سالم لازم است. هم چنین خواب کافی و انجام فعالیت ورزشی به روند بهبودی کمک بسیاری می کند.

و کلام آخر ما...
اگر شما دچار این عارضه شدید سعی کنید از این قضیه ـ که شما به این بیماری مبتلا شده اید ـ نسبت به خودتان احساس بدی نداشته باشید. این دوره دوره ی خطرناکی نیست و اینطور نیست که شما فکر کنید تا آخر عمر دچار این حالات هستید. این دوره با کمک پزشک و همت خودتان به سلامتی کامل بهبود خواهد یافت.
هم چنین این عارضه به این معنی نیست که شما مادر بدی هستید و توانایی برآورده کردن نیازهای نوزاد خود را ندارید. بسیاری از زنان هستند که همانند شما از افسردگی بعد از زایمان رنج می برند. ممکن است کمی زمان ببرد اما شما با استفاده از روش های درمانی به مرور بهبود می یابید و از لذت مادری و فرزند داری خود، بهره خواهید برد. 


WebMD
Doctissimo.ir
کتاب نگاهی نو به پرورش ذهنی کودک

مادر > بعد از بارداری > سلامت روانی و عاطفی
1396/02/11
کارشناس مامایی خانم حیدری
S s s s s s 0
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی