h 1758
i 0
S 3

سلامت روان در بارداری

دوران زیبا و شیرین بارداری دوره ی بسیار مهم و طلایی برای مادر و جنین به حساب می آید. این دوره همراه تغییرات جسمی و روحی است. تغییرات روحی و روانی دارای اهمیت خاصی می باشد لذا توجه به بهداشت روان امری بسیار مهم است.
اهمیت بهداشت روانی در دوران بارداری به اندازه ای است که محققین معتقدند بسیاری از مسائل دوران بزرگسالی از شرایط نامناسب دوران جنینی و کودکی منشاء می گیرد. بنابراین توجه خاص به بهداشت روان مادر در دوران بارداری می تواند ابزاری در جهت پیش گیری از مسائل دوران بزرگسالی باشد.
تقریبا در همه فرهنگ ها، حاملگی و زایمان بعنوان یک زمان مهیج و لذت بخش در زندگی زنان در نظر گرفته می شود و با توجه به پیشرفت های علم پزشکی و تکنولوژی و افزایش سلامت مادران و نوزادان، زنان حامله در این زمان باید به حاملگی و زایمان همانند دیگر وقایع خوب زندگی امیدوار و مطمئن باشند.
در این قسمت برای افزایش سطح اگاهی شما، به شرح  تغییرات روانی این دوره و راهکارهای ارتقای سلامت روان و ... می پردازیم:

  •  تغییرات دوره بارداری
    •  تغییرات روانی
    •  تغییرات خواب
    •  تغییرات استرسی
  •  فواید جالب بارداری
  •  راهکار های ارتقای سطح سلامت روان
    •  بارداری شاد و خندان
    •  سرگرمی های سالم بارداری
    •  توصیه های کلی جهت افزایش سطح سلامت روان
  •  ارتباطات بین مادر و جنین
    •  اولین ارتباط مادر و جنین
    •  چگونگی برقراری ارتباط عاطفی با جنین
    •  حس شنیداری جنین
  •  اختلالات روان پزشکی در دوران بارداری
    •  افسردگی اساسی
    •  اختلال دوقطبی
    •  اختلال اسکيزوفرنی
    •  اختلال پانيک ( هراس)
    •  اختلال وسواسی ­ جبری
    •  اختلال استرس پس از سانحه
    •  اختلال خوردن

تغییرات دوره بارداری

قبل از  شروع هر مبحثی باید به شما تبریک بگوییم ...تبریک ...!!! تبریک برای بارداری شما و ورود شما به این دوره زیبا و مهیج. هر زنی نمی تواند باردار شود، این عنایت و لطف زیبا و شیرین خداوند شامل حال همه کس نمی شود. این دوره ای که شما وارد آن شده اید، دوره ی بسیار زیبا و شیرین بارداری می باشد که اتفاقات جالب و شیرین خاطر انگیزی، ممکن است برای شما اتفاق بیافتد.
قدر این دوره ی شیرین و خاطرانگیز را بدانید چراکه بسیاری از بانوان هستند که در حسرت گذراندن این دوره سپری می کنند اما متأسفانه در این زمینه، لطف خداوند شامل حالشان نشده است. امیدواریم با حفظ آرامش خود در این دوره ، دورانی شیرین با خاطراتی شیرین را سپری کنید.
کاملاً طبیعی است که با ورود به این دوران زیبا خواه یا ناخواه سیستم بدنی شما دچار تغییراتی شود. این تغییرات گاهی تمام سیستم ها و فعالیت های بدنی شما را تحت تأثیر قرار می دهد. تغییرات وضعیت جسمی و روانی، خواب، میزان استرس و... جزء تغییرات محسوس بارداری می باشند.
در این قسمت به شرح کلی تغییرات بهداشت روانی و تغییرات میزان خواب و استرس که در بارداری شایع هستند، می پردازیم.

تغییرات روانی

وجود انسان به صورت واحدی مركب از جسم و روان آفریده شده است كه تحت تأثیر عوامل محیطی، فرهنگی و اجتماعی قرار دارد. به عبارتی انسان دارای ابعاد زیستی، روانی و اجتماعی است كه هر یك بر دیگری تأثیر گذاشته و یا از دیگری تأثیر می پذیرد.
هریك از این ابعاد نیازهای خاص خود را داشته و انسان درصدد برآورده كردن آنها می باشد. یكی از خواسته های طبیعی انسان كه با هرسه بعد ارتباط پیدا می كند، صاحب فرزند شدن و بقاء نسل است كه پدیده ای كاملاً طبیعی و بیولوژیكی است و علاوه بر آن كه با بهداشت جسمانی رابطه تنگاتنگ دارد، با بهداشت روانی نیز در هم آمیخته است.
اهمیت بهداشت روانی در دوران بارداری به اندازه ای است كه محققین معتقدند بسیاری از مسائل دوران بزرگسالی از شرایط نامناسب دوران جنینی و كودكی منشاء می گیرد. بنابراین توجه خاص به بهداشت روان مادر در دوران بارداری می تواند ابزاری در جهت پیشگیری از مسائل دوران بزرگسالی باشد.
تقریباً در همه فرهنگها، حاملگی و زایمان بعنوان یك زمان مهیج و لذت بخش در زندگی زنان در نظر گرفته می شود. با توجه به پیشرفت های علم پزشكی و تكنولوژی و افزایش سلامت مادران و نوزادان، زنان حامله در این زمان باید به حاملگی و زایمان همانند دیگر وقایع خوب زندگی امیدوار و مطمئن باشند.
هدف متعالی این است كه هر حاملگی از روی میل و خواست بوده و در نهایت به وجود مادر و فرزندی سالم از نظر فیزیكی و روانی ختم شود.
• بهداشت روانی دوران بارداری
بهداشت روانی دوران بارداری از مسائلی است كه امروزه بسیار مورد توجه می باشد. ثابت شده است كه از ابتدای بارداری، اضطراب و هیجانات زن حامله تأثیر مستقیمی برروی جنین خواهد داشت.
عدم اطلاع یا اطلاعات غلط و ناقص در خصوص بارداری و تغییرات آن می تواند موجب بروز هیجانات و آشفتگی های روانی شود. تغییر خلق، تغییر اشتها، استفراغ های گاه و بیگاه، تغییر علایق و سلایق و بالأخره ده ها نوع دیگر از این قبیل كه هریک می تواند به تنهایی اختلاف و گرفتاری های فراوانی را ایجاد نماید. آرامش روانی برای زن باردار بخصوص نزدیک وضع حمل، از اهمیت زیادی برخوردار است بخصوص اگر زن باردار شاغل نیز باشد. باید تقریباٌ مدتی قبل از وضع حمل، استراحت داشته باشد ومرخصی لازم را بگیرد.
موضوعاتی در بارداری هستند که برای زنان ومردان باید روشن گردد تا باعث حفظ آرامش و شادابی آن ها در این دوران زیبا شود.
عمده مسائلی كه باید زن باردار و همسر او از آن موارد مطلع گردند عبارتند از:
بیان ساده بارور شدن و تغییرات فیزیولوژیكی (طبیعی) به هنگام بارداری
چگونگی روابط جنسی در دوره بارداری (روابط جنسی در بارداری بلامانع می باشد به جز در موارد منع شده توسط پزشک)
توجیه صحیح تغییراتی كه در زن باردار ایجاد می گردد. (با توجه به سطح معلومات ودرک طرفین)
افزایش حفظ آرامش مادر از طریق آگاه سازی و افزایش اطلاعات و در صورت لزوم تعدیل و تغییر نگرش ها و باورهای غلط بارداری كه می تواند باعث اضطراب آنها گردد.
چگونگی آماده كردن فرزند یا فرزندان خانواده برای پذیرش یک عضو جدید.
چگونگی آماده كردن اطرافیان مادر برای پذیرش نوزاد.
موارد فوق و توضیح بیشتر آن ها در بخش های دیگر سایت ارائه شده است.
• واكنش های جسمانی و روانی زن باردار نسبت به بارداری بر حسب زمان بارداری
در دوران بارداری، تغییراتی در خلق و خوی و احساس و رفتار زن باردار ظاهر می شود كه بر حسب ماه های بارداری از شدت و ضعف برخوردار است. این تغییرات رفتار در افراد مختلف متفاوت است. حتی در حاملگی های مختلف در یک زن  ممكن است متفاوت باشد. اغلب زنانی كه دچار مسائل و مشكلاتی در زندگی خصوصی خود هستند، این تغییر خلق و خوی را بیشتر نشان می دهند. از طرفی واكنشهای زن نسبت به بارداری خویش، می تواند با عوامل مختلفی از موقعیتهای حال و گذشته او از جمله روابطش با شوهر، پدر و مادر و یا پدر و مادر همسرش، احساساتش نسبت به زن بودن خود، تمایلش نسبت به ایفای نقش مادری و شناخت او از ارزشهای اجتماعی و توقعات او از خودش بعنوان یک زن باردار همراه شود.
عوامل گوناگونی با اختلال عاطفی، هیجانی در طول بارداری ارتباط دارند كه این عوامل شامل نگرش های مساعد نسبت به بارداری، نشانه های محیطی و علائم جسمانی در طول دوره بارداری است (برای مثال زنان با نگرش منفی نسبت به خود، در مقایسه با زنانی كه نسبت به خود نگرش مثبت دارند بیشتر عصبی و پرخاشگر هستند). هر مادر می تواند با نگرانش هایی که خودش از خود دارد، حال خو را در دست بگیرد. بنابراین باید نگرش های منفی را از خود به دور بریزیم و در این دوران جز احساس مثبت و شادابی نگرشی دیگر نداشته باشیم.
بهداشت روان مادر در سه ماه اول بارداری
در سه ماهه اول: در این دوره شما هنوز تغییرات خاصی درون خود حس نکرده اید تا بتوانید کودک آينده خود را یک واقعیت به حساب آورید. برای شما جنين تان هنوز جزیی از بدنتان حساب می شود تا يک شخصيت مستقل.
بهداشت روان مادر در سه ماه دوم بارداری
در سه ماهه دوم: در این دوره شما کم کم حرکات جنيني، افزايش اندازه آن و ساير تغييراتي که در بدنتان رخ مي دهد را حس می کنید و از اينکه کودکتان يک مقوله جداگانه اي است لذت می برید و احساس خاص خوشایندی را دارید. همچنين شما شروع به رويابافي در مورد کودکتان مي کنید. در اين زمان نیز احساس وابستگي بيشتری را به کودک خود خواهید داشت.
بهداشت روان مادر در سه ماه سوم بارداری
در سه ماهه سوم: در این دوره شما معمولاً علاقه مند به این موضوع  هستید که زايمان زودتر شروع شود، تا بتوانید نوزاد خود را در آغوش بگیرد. بی صبرانه منتظر زایمان هستید. زایمانی که پس مدتی تحمل درد، شیرین ترین اتفاق زندگیتان  قرار است رخ دهد.
• وظایف روان شناختی مادران در جهت یادگیری رفتارهای مادرانه
 پیدا كردن راه مطمئن و سالم: در دوران بارداری، در مرحله درد و زایمان، برای خود و فرزندش از طریق پیگیری توصیه های پزشک و ماما در مورد تغذیه، استراحت وملاقات های بعدی.
 پذیرش بارداری: پذیرش بارداری توسط مادر بسیار مهم است كه در صورت پذیرش خوب وحمایت از او انرژی و آرامش زن باردار افزایش می یابد. این مرحله همچنین شامل پذیرش بارداری و ورود نوزاد جدید توسط زن باردار، شوهر، دوستان و خانواده است.
 آموختن بخشش و فداكاری: در طی حاملگی شروع می شود كه زن به جنین اجازه می دهد كه در بدن او جا بگیرد و از او تغذیه كند.
 تعهد به جنین:  افزایش دلبستگی به جنین متولد نشده در ابتدای حاملگی شروع شده و زمانی كه زن حاملگی خود را می پذیرد و در طی سه ماهه دوم این احساس عشق و علاقه و وابستگی به اوج خود می رسد و در دوره نوزادی هم ادامه می یابد. یك ارتباط انحصاری و مخصوص بین مادر و جنین وجود دارد كه بصورت عشق و علاقه مخفی نمایان می شود كه این علاقه به نوزاد، حالت تملک پیدا می كند. زن حامله با تصور مادر بودن خودش، احساس لذت و راحتی می كند.
• وظایف همسر (پدر)
 بارداری را به عنوان یك مرحله حساس زندگی مشتركشان پذیرفته، و سعی كند اطلاعات علمی لازم در این خصوص را به دست آورد تا با آگاهی، با تغییرات و بحران های این دوران مواجه شود.
 سعی در ایجاد محیط و فضایی امن و توام با آرامش و آسایش روانی و جسمانی، برای زن داشته باشد.
 با ناراحتی های دوران بارداری زن مانند تهوع، استفراغ و غیره اظهار همدلی و همدردی كرده و در صورت بروز علائم ناراحت كننده و خطرناک با پزشك تماس بگیرد.
  در انجام كارها و فعالیتهایی كه تا آن زمان به عهده زن بوده، همكاری و مشاركت نماید تا زن احساس خستگی، ناتوانی و درماندگی نداشته باشد.
  سعی كند اضطراب ها، نگرانی ها، آینده نگری ها، خیال پردازی های زن را درک كرده و با او همدلی و همفكری كند.
 با همسرش در مورد پیشرفت حاملگی و بچه ای كه در آینده نزدیک متولد خواهد شد صحبت كند و نظر و نگرش خود را با او در میان بگذارد.
 زن را در رفتن به مطب پزشک همراهی كند و با پزشک آشنا شده، طرز برخورد و رفتار او را با بیمار از نزدیک ببیند. به علاوه برنامه روزانه را طوری تنظیم نماید كه زن بتواند طبق برنامه ای كه پزشک تعیین می كند، به مطب مراجعه نماید.
  اجرای دستورات پزشک در مورد رژیم غذایی و دارو توسط زن را كنترل نموده و در موارد لزوم به او یاد آوری كند.
 اگر زن خسته است به او اصرار نكند كه از فامیل و دوستان پذیرایی كند، زیرا زن باردار به آرامش و استراحت و تفریح كافی نیاز دارد.
  تلفن پزشک، بیمارستان و آمبولانس را یادداشت نموده و در دسترس خود و همسرش داشته باشد.
بچه دار شدن و نقش پدری مردان
بچه دار شدن، در نقش مردان نیز تغییراتی ایجاد می كند، هرچند تغییرات آنها با تغییرات زنان متفاوت است. زمانی كه مردان صاحب فرزند می شوند، گویی یک قدم به جلو برداشته اند و این یک احساس زیستی است. بسیاری از مردان با تولد نوزاد، تغییرات نقش خود را نشان می دهند. آنها اغلب چنین اظهار می دارند كه مسئولیت بیشتری را احساس می كنند. از نظر آنها این احساس مسئولیت، جنبه های مهمی از زندگی مشترک می باشد. آنقدر مهم، كه در برخی موارد فقط داشتن یك كودک مهم است نه جنسیت آن.
• بارداری و روابط زوجین
بچه دار شدن اثری بنیادی در روابط بین زوجین دارد. نوع پاسخ زوجین بستگی به دیدگاه زوجین نسبت به بارداری دارد. زن و شوهرهایی كه تمایل زیادی به برقراری ارتباط متقابل دارند، روابطشان در دوران بارداری و دوران والدینی بهتر است و بین آن ها تقسیم كار وجود دارد. حفظ رابطه زوجین پس از تولد نیز بسیار مهم است و حتی مشكل تر نیز می باشد. مردان دائماً ذكر می كنند كه حامله بودن همسرشان باعث احساس مسئولیت بیشتری در آن ها می شود و در مواردی این مسئولیت نه فقط مربوط به تأمین نیازهای مادی و مالی است، بلكه می دانند كه باید نسبت به ارضاء نیاز های روانی، عاطفی و هیجانی همسر باردارشان نیز مسئولیت هایی را برعهده گیرند.

تغییرات خواب

خواب شما در دوران بارداری همانند خیلی از تغییرات شیرین دیگر دوره بارداری ممکن است دچار دگرگونی شود. این تغییرات خاطره انگیز وشیرین و یادگارهایی از دوران بارداری اند که ممکن است شما هیچ وقت دیگر آن ها را تجربه نکنید. خواب های دوران بارداری در اکثر مواقع مثل فیلم هایی عجیب با وضوح و رنگ و شفافیت هستند. ممکن است عجیب و غریب ترین خواب های عمر شما باشند. تصاویر درهم آمیخته، پدیده‌ای بسیار شایع در دوران بارداری به حساب می‌آیند.
در سه ماهه‌ی اول تصویرکودک، حیوانات و دیگر موجودات کوچک (به ویژه آبزیان) معمول است، شاید به این دلیل که شما به زودی عهده‌دار مراقبت از موجودی کوچک و آسیب‌پذیر خواهید بود. خواب های اروتیک (عاشقانه) نیز در این دوران مرسوم است زیرا به لحاظ تئوری شما در آستانه تغییری بسیار بزرگ در زندگی خود هستید و عشقی جدیدی (عشق مادر به فرزند) وارد زندگی شما خواهد شد.
بعضی از خواب های بارداری همراه تصاویر ناراحت‌ کننده هستند. این تصاویر در واقع ادامه‌ی افکار و نگرانی شما در طول روز راجع به سلامت فرزندتان، زایمان و یا اینکه آیا مادر خوبی خواهید بود هستند. اگر با تصویر عجیب و غریب از خود در حضور دیگران از خواب بیدار شدید، احتمالاً می‌ توان گفت شما هنوز نسبت به تغییرات بدن تان احساس راحتی نمی‌کنید.
• خواب های دوران بارداری به دو بخش متفاوت دسته بندی می‌شوند
خواب های شش ماه نخست بارداری
خواب های سه ماهه پایان بارداری
در شش ماه نخست خواب ها حالت فانتزی داشته، کما بیش جذاب بوده و دارای تصاویر فانتزی از نوزاد می باشد. شما در این دوران خواب های شیرینی از نوزاد خود و رویاهایی که در مورد نحوه ی بزرگ کردن او دارید خواهید دید.
خواب های سه ماهه‌ی پایانی بارداری کمی از حالت خواب های شش ماه نخست بیرون آمده و ممکن است در تعدادی اندکی از خانم ها تبدیل به خواب های آشفته شود. به همین دلیل خواب های سه ماهه پایانی را می‌توان تحت عنوان دیدن خواب های آشفته در بارداری بیان کرد، که خواب هایی ترسناک و در عین حال شیرین که دارای مضامینی هم چون به دنیا آمدن نوزاد و...  می باشد. در حقیقت این خواب ها به دلیل رویارویی با مسائل ناشناخته مادر در مورد زایمان می باشد. و بازتابی از اضطراب زن باردار به دلیل نوع نگرش وی به بارداری و نقش آینده خود به عنوان یک مادر است.
غالباً خواب های آشفته دارای مضامینی مشابه هم چون ترس از داشتن زایمان سخت، ترس از بروز مشکلات پیش بینی نشده و... می باشد. بنابراین نگران این خواب ها نباشید. مادرانی که دارای این خواب ها هستند باید سعی کنند با بالا بردن سطح آگاهی استرس های بی مورد را از خود دور سازند.
در طول روز به نکته‌های مثبت تولد فرزندتان فکر کنید و از فکرهای منفی دوری کنید. زیرا مضامین هر آنچه در خواب می بینید حاصل تفکرات روزانه ی شماست.
• راهکارهای داشتن خواب خوب در دوران بارداری
طبق اعلام بنیاد ملی خواب آمریکا، زنان باردار باید برای پیش گیری از برخی مشکلات سلامت روان، خواب کافی داشته باشند.
بسیاری از زنان باردار در طول بارداری به دلایل مختلف دچار مشکلات خواب می شوند.
متخصصان توصیه می کنند زنان باردار برای مقابله با مشکل بی خوابی بهتر است راهکارهای زیر را در پیش بگیرند:
 برای ایجاد حس آرامش در وان آب گرم آرام دراز بکشید و یا برای مدتی زیر دوش آب گرم بایستید.
 در آستانه رفتن به رختخواب از خوردن غذاهای تند و پرادویه، چرب و حجم بالای غذا پرهیز کنید.
 مقدار زیادی مایعات بنوشید اما عمدتاً در آغاز روز، و نوشیدن مایعات زیاد در آستانه رفتن به رختخواب را محدود کنید.
 با چند بالش اضافی بخوابید.
 برای داشتن احساس آرامش سعی کنید بر سمت چپ بدن تان بخوابید.

تغییرات استرسی

انسان در هر مرحله ایی از زندگی خود که قرار است با اتفاقات جدیدی در زندگی رو به رو شود، ناخود آگاه دچار نوعی استرس می شود  که ممکن است ناشی از هیجان و ذوق باشد. فرزند آوری یکی از شیرین ترین اتفاقات زندگی یک زوج می باشد و شیرین تر از آن اتفاق، حس زیبا و تکرار نشدنی مادر شدن و پدر شدن است. مادر طی حاملگی ممکن است استرس هایی در مورد بارداری خویش و جنین داخل رحم خود داشته باشد که این امری کاملاً بدیهی و طبیعی است.
مادران ممکن است در دوره ی بارداری، دچار استرس هایی در مورد بارداری خود و جنین داخل شکم خود ( آیا جنین من سالم است؟ آیا روند بارداری من نرمال پیش می رود؟ و خیلی از سؤال ها و نگرانی هایی دیگر...)شوند.
استرس دوران بارداری خاطره ایی شیرین برای آینده خواهد شد و شما در آینده به استرس های بی مورد و پیش پا افتاده ایی که در این دوران داشته اید، خواهید خندید و حتی خاطره ایی جذاب می شود که در آینده برای فرزندانتان تعریف خواهید کرد.
برای مثال ممکن است استرس در مورد زایمان دغدغه ی این  روزهای تان شده باشد اما وقتی مرحله ی زیبا و خارق العاده ی زایمان را سپری می کنید، می فهمید درد شیرینی که در قبال گرفتن نوزاد خود در آغوش کشیده اید بسیار ناچیز و گذرا بوده است. هنگامی که نوزاد خود را در آغوش می گیرید با خود می گویید آنقدر که من ذهنم را درگیر زایمان کرده بودم و نگران بودم زایمان سخت نبود و بلکه درد شیرینی بود که من را به نوزادم رساند. و خیلی از مسائل دیگر... 
مادر باردار باید بداند که علم پزشکی آنقدر پیشرفت کرده است که بتواند سؤالات شما را در این زمینه ها برآورده کند و در مورد سلامت خود و جنین تان و ... به شما اطمینان خاطر بدهد. بعد از اینکه علم  پزشکی سلامت جنین شما را تأیید کرد،  باید همه چیز را به خدا سپرد و توکل بر او نمود زیرا همه ی قدرت ها از آن خداوند می باشد و هر چیزی صلاح زندگی مان باشد همان خواهد شد. پس از این به بعد دلیلی برای وجود این استرس های خنده دار در بارداری وجود ندارد.
استرس های کمی که هر مادری طی بارداری خود تجربه می کند، اثری بر جنین ندارد وکاملاً عادی می باشد که هر فردی این نگرانی ها را در دوران بارداری داشته باشد. اما طی تحقیقات به عمل آمده استرس های طولانی مدت و تنش های روحی وارد شده در بارداری ممکن است اثراتی مانند: زایمان زودرس، سقط، تولد نوزاد نارس و کم وزن، تأثیر بر سلامت روان جنین در کودکی، مشکلات رفتاری و بیش فعالی در آینده و... را بر جنین داشته باشد.
و در آخر، توصیه ما این می باشد:
آرامش داشته باشید و شاد باشید و از این دوران تکرارنشدنی بارداری لذت ببرید و خدا را سپاس گو باشید، برای این نعمت بزرگ بارداری نگرانی ها و استرس های بی مورد را از خود دور سازید، دل را به خدا بسپارید چراکه همانطور که او نعمت و لیاقت باردار شدن را به شماعطا نموده،  لطف و مهربانی اش را هم در این دوران، از شما دریغ نخواهد کرد. و هرچه تقدیر و صلاح شما باشد، همان را برای شما رقم خواهد زد. اطمینان خاطر داشته باشید که او مراقب شما و فرشته ی کوچک تان هم خواهد بود.

فواید جالب بارداری

تغییرات فیزیولوژی بارداری موجب فوایدی می باشد که معمولاً همه از آن آگاهی لازم را ندارند، برخی از این فواید باعث افزایش سطح سلامت جسمی و روحی می شود.
در این قسمت به برخی از فواید اشاره می کنیم.

‌أ. افزایش سطح سلامت
نگاه به فرزند تنها نگاه دنیوی نیست، فرزند صالح هم به درد دنیا می خورد، هم آخرت. فرزند در دنیا و آخرت نورچشم است.
بارداری در زنان باعث بهبودی برخی از بیماری های زنانه، یا حتی جلوگیری از ابتلا به برخی از بیماری ها می شود. اما برخی از زنان به دلیل تصورات و ذهنیات نادرست نسبت به دوره بارداری از برخی حالات خود هراس دارند، و بارداری را فرآیندی می دانند که موجب کاهش سلامت بدنشان می شود. بارداری نه تنها پدیده ای هراس آور نیست، بلکه فرآیندی است که باید باعث بروز شادابی بیشتر شما می شود، چون علاوه بر اینکه فرزندی زیبا را به این دنیا هدیه خواهید کرد، باعث آثار و فوایدی در شما خواهد شد که موجب ارتقای سلامت شما می شود.
علاوه بر بعد معنوی که فرزندی آوری و مادر شدن دارد، فواید بسیار علمی ثابت شده ایی وجود دارد که این عوامل باعث هرچه زیباتر شدن حاملگی و در مقابل آن شادابی و آرامش خاطر می شود.
هم اکنون شما به عنوان یک بانوی سالم لیاقت و توانایی بارداری را داشته اید.  بارداری علاوه بر اینکه سلامت شما را در زمینه ی باروری نشان می دهد بلکه موجب افزایش ایمنی بدن شما نسبت به برخی از بیماری های زنانه می شود، در زیر به برخی از این بیماری ها، که طی تحقیقات ثابت شده است، اشاره می کنیم:     
 کاهش سرطان سینه
 کاهش سرطان آندومتر (دیواره) رحم
 کاهش سرطان تخمدان
 کاهش اختلال آندومتریوز (چسبندگی لوله های رحمی)
 بهبود تنبلی تخمدان (pco)
در برخی از تحقیقات به عمل آماده نیز به این نتیجه رسیده اند که بارداری در سن 30 سال به بالا موجب افزایش طول عمر بانوان نیز می شود.
همچنین طی تحقیقات دیگر ثابت شده است زناني که صاحب فرزند هستند کمترين سطح فشار خون و زنان بدون فرزند، بالاترين ميزان فشار خون را دارند و بیشتر دچار اختلالات افزایش فشار خون می شوند و جالب این است که این موضوع بر پدران هم صدق می کند.

‌ب. صبورتر شدن
خانم ها با مادر شدن منطقی تر و آرام تر می شوند و از آن خانم حساس و زود رنجی که با هر مورد کوچکی از کوره به در می رفتند و ناراحت می شدند به فردی منطقی و آرام تبدیل می شوند این تغییرات مربوط به ترشح هورمون های دوران بارداری می باشد که مغز مادر را با شرایط جدید تطبیق می دهد. البته در بعضی از خانم ها عکس این قضیه در دوره بارداری اتفاق می افتد و ممکن است حساس تر و زود رنج تر از قبل بشوند اما این فقط مربوط به دوره بارداریشان می باشد و پس از تولد نوزادشان به مادری صبور و مملو از آرامش تبدیل خواهند شد.

‌ج. افزایش هوش
هورمون های دوره ی بارداری و مسئولیت مادر شدن بعد از تولد باعث ايجاد تغييراتي در شكل و اندازه نواحي خاصي از مغز مي‌شود كه تا ده‌ها سال‌ باقي مي‌ماند.
تغییرات مغز مادر باعث افزایش هوش و ذکاوت و افزایش کارایی ذهن و تقویت حواس او می شود که خود موجب این می شود که مادر از عهده مسئولیت های مادری پس از بارداری  به راحتی بر بیاید . تقویت حواس تا حدی چشمگیر است که مادر کوچکترین صدا ها و بوها را از نوزاد خود حس می کنند در صورتی که ممکن است قبلاً به این کنش ها کاملاً بی اعتنا بوده و حسشان نمی کردند.
اگر در اطراف خود دقت کرده باشید خیلی از خانم ها هستند که بعد از بچه دار شدن علی رغم اینکه مشغله کاری و فکری  آن ها نسبت به قبل بسیار بیشتر شده است اقدام برای ادامه تحصیل می کنند و معمولاً به خوبی و با موفقیت به هدف های خود می رسند، دلیل این امر می تواند همین افزایش سطح هوش ذکاوتشان بعد از بادراری باشد.
موارد بالا بر اساس نتايج تحقيقات دانشمندان دانشگاه ريچموند آمریکا به اثبات رسیده است.

راهکار های ارتقای سطح سلامت روان

برای گذراندن یک بارداری سالم و شاد رعایت برخی از از نکات لازم می باشد. عمل کردن به برخی از موارد باعث اطمینان خاطر شما در این دوره می شود. اطمینان خاطر شما نسبت به بارداری، سطح آرامش و سطح سلامت روان شما را بالا می برد. هر خانم باردار خودش باید و نباید های مخصوص خود را دارد که رعایت آن ها موجب آرامش بیشتر وی می شود. لذا باید طبق آن ها عمل کند و برخی از کارها را انجام بدهد یا ندهد.
برخی فعالیت ها هستند که بارداری شما را خاطره انگیزتر و شیرین تر می کند و باعث می شوند خاطرات خوشی را در این دوران برای خود ثبت کنید. در این قسمت به برخی از نکات کاربردی اشاره می کنیم.

 

بارداری شاد و خندان

ممکن است شما در دوران بارداری به سبب تغییرات هورمونی که در بدنتان ایجاد می شود، زود رنج و حساس شوید. شاید شما با کوچکترین تلنگر که از سخن و رفتار گرفته تا حتی یک موضوع خنده دار هم،  ناراحت شوید و اشکتان سرازیر شود. این ناراحتی ها تأثیر مستقیم روی فرزند درون شکم شما دارد و او را هم ناراحت خواهد کرد. اطرافیان شما باید به هر جهت ملاحظه روح لطیف شما را داشته باشند. اما چه کسی می تواند بهتر از خود انسان مراقب خویش باشد؟
موارد زیر در حفظ روحیه ی شاد به شما کمک خواهد کرد:
• بخندید و شاد باشید
بررسی های متعدد نشان داده است که خنده یکی از سالم ترین پادزهرهای فشار روانی است. وقتی شما می خندید یا لبخند می زنید جریان خون به مغز افزایش می یابد، هورمون هایی به نام اندروفین و بتاندروفین (هورمون های ضد دردی که در شخص احساس خوشی و سلامت ایجاد می کنند) در مغز شما ایجاد می شوند و سطح هورمون های استرس زا را در خون پایین می آورند.                                                                                                                                                کم شدن هورمون های استرس زا در بدن زمینه را برای افزایش میزان تولید گلبول های سفید خون آماده می کند و این مسأله قدرت مقاومت بدن را در برابر عوامل بیماری زا بالا می برد. در بعضی از روایات اسلامی نیز بر اهمیت سرور، شادمانی و تبسم تاکیدهایی شده و در تاریخ هست که پیامبر بزرگوار اسلام همیشه لبخندی به لب داشتند.
امام حسن مجتبی (علیه السلام) نیز می فرمایند: هیچ چیز به قدر خوش خلقی زندگی را شیرین نمی کند.
دیکتر (داستان نویس مشهور) معتقد است هر قدر می توانی شاد زندگی کن و هرگز فکر بیهوده به مغز راه نده چون سلامتی ات تباه می شود.
• تا می توانید با دیگران مراوده داشته باشید
شاید شما به دلیل محدودیت جسمانی که برایتان ایجاد می شود، روابط اجتماعی کمتری برقرار نموده و همین مسأله زمینه را برای بروز مشکلات روحی شما فراهم می کند. تا می توانید مهمانی بروید، به دیدن دوست های قدیمتان بروید، پارک، سینما، تئاتر، مسافرت و خلاصه برای هر روزتان یک برنامه داشته باشید و شاد باشید، بروید چرا که بعد از به دنیا آمدن فرزندتان تا مدتها شاید از دیدن روی آفتاب و مهتاب هم محروم شوید، مطمئن باشید هیچکس به هیکل چاق شما نمی خندد بلکه برایشان جذابتر از همیشه هستید، همه انسانها مادر باردار را دوست دارند و هوای او را هم دارند.
• شما خوشبخت ترین انسانید
چاق شده اید؟ سنگین هستید؟ خواب راحت ندارید؟ مجبورید دائم به دستشویی بروید؟ و هزاران درد دیگر، اما شما بزرگترین نعمت را دارید، شما مادر شده اید. می دانید چند هزار نفر در جهان هستند که در آرزوی مادر شدن به سر می برند؟ می دانید چقدر زن بیگناه در طول تاریخ به خاطر عدم توانایی در بارداری نادیده گرفته شده اند؟ شما خوشبخت ترین انسانید.
مادر محترم این را بدانید که همواره کسی هست که در وضعیت بدتری از شما قرار داشته باشد به اطراف خود نگاه کنید زندگی شما پر از موهبت است. فهرستی از نعمت هایی را که در اختیار دارید تهیه کنید مثلاً توانایی باردار شدن، قدرت فرزند پروری، سلامت جسمانی، خانواده، غذا، دوستان و... . اگر با آغاز روز توانایی برخاستن را دارید این نیز خود یک نعمت است، نسبت به این موهبت ها بی توجه نباشید و همواره از خدا سپاسگزاری کنید.
• با خدا باش و پادشاهی کن
همیشه این نکته را به خاطر داشته باشید که دل آرام می گیرد با یاد خدای (الا بذکرا... تطمئن القلوب) یکی از ثمرات ارتباط با خداوند، به دست آوردن حالت اطمینان قلبی و احساس آرامش است. یاد و نام خدا همیشه و در همه حال باعث حالت آرامش شده و انسان را از بی هدفی، استرس و اضطراب رها می کند. آری، نماز، تلاوت قرآن و سایر عبادات آرامش قلبی به انسان می دهد. یأس و ناامیدی را از انسان دور می کند. نماز باعث تزکیه روان و مایه نجات جان های مضطرب و دل نگران است آدمی را از تنهایی و انزوای روحی بیرون می آورد. آثار عبودیت، دعا، نماز و قرآن نه تنها از طریق تجربیات روزمره مردم که حتی از طریق تحقیقات علمی نیز به اثبات رسیده است.
و کلام آخر ما...
از آنجا که آرامش مادر به جنین نیز منتقل می شود، مادران گرامی با ایجاد اطمینان قلبی و یاد خدای سبحان، این حالت آرامش را به فرزندانتان نیز منتقل می کنند.

 

سرگرمی های سالم بارداری

معمولاً تمام خانم های باردار در ماه های اول بارداری خود هیجان زده هستند. و اگر فرزند اولشان باشد شوق و ذوق خاص تری دارند. چون بار اول است که این دوره را تجربه می کنند و بی صبرانه منتظر مادر شدن هستند. اکثر مادران باردار اعتراض در مورد طولانی بودن دوره بارداری دارند و اصطلاحاً می گویند پس چرا تمام نمی شود و یا کی قرار است تمام شود و... .
مادرها شش ماه اول بارداری را بسیار ذوق دارند، اما کم کم که پیش می رود صبرشان کم می شود و بی صبرانه منتظر دیدار نوزاد خود هستند. همیشه این فکر را بکنید که بارداری فقط نه ماه می باشد و شما هر فرزندی را که به دنیا می آورید، فقط نه ماه از سن خود را می توانید در دوران بارداری او به سر ببرید. یعنی می توان گفت این زمان دوره ایی می باشد که هرگز دیگر تکرار نخواهد شد.  پس تا می توانید از این دوره نهایت استفاده را بکنید و عجله ایی برای ختم بارداری نداشته باشید.
می توانید دراین دوره خود را درگیر سرگرمی های سالم بکنید تا زمان برای تان زودتر سپری شود. در زیر چند نمونه از سرگرمی هایی را که در این دوره می توانید داشته باشید، برای شما شرح داده ایم:
 عکس دوران بارداری بگیرید.
می توانید در این دوره آلبومی از بارداری خود تهیه کنید. کافی است کمی از خود خلاقیت نشان دهید. مثلاً می توانید هر روز از خود یک عکس با یک مدل لباس و با یک حالت مساوی عکس بگیرید. و در آخر این عکس ها را کنار هم گذاشته و تغییرات روز به روز خود را مشاهده بکنید و یا اینکه می توانید متناسب با سلیقه ی خود هفته به هفته یا ماه به ماه این عکس ها را بگیرید و تغییرات خود را ثبت کنید. مطمئناً این عکس ها در آینده برای خود و فرزندتان بسیار جذاب خواهد شد.
اگر همسرتان هم از آن دسته از مردان هست که عکاسی را دوست دارد می توانید در مواقعی که وقت همسرتان آزاد است، عکس هایی در بارداری با همسرتان ثبت کنید.
 به سفرهای کوتاه مدت بروید.
می توانید در این دوره سفرهای کوتاه مدت و یا یک روزه بروید و وقت بیشتری را در طبیعت بگذرانید. البته قبل از آن از پزشک یا مامای خود اجازه بگیرید.
 آشپزی کنید.
در این دوره می توانید زمان های بیکاری خود را به پختن غذاهایی که تا به حال درست نکرده اید و قرار است در آینده آن ها را برای فرزند خود درست کنید صرف کنید. مثلاً پخت فرنی، حریره ی بادام، سوپ و... این کار باعث می شود شما در پختن این غذاها خبره شوید  و در آینده به راحتی این غذاها را برای فرزندتان آماده کنید و علاوه بر آن استرسی که ممکن است در این موارد داشته اید برطرف می شود.
 مطالعه داشته باشید.
در این دوران مطالعه کمک به سزایی به شما خواهد کرد. لذا می توانید بسیاری از وقت خود را با مطالعه سپری کنید. شما علاوه بر اینکه می توانید هر کتاب علمی و غیر علمی مورد علاقه خود را بخوانید. می توانید کتاب های مخصوص این دوره و یا دوره ی بعد از زایمان و یا کتاب های مربوط به نوزاد و فرزند را بخوانید.
 اسم انتخاب کنید.
یکی از سرگرمی های مهیج دوران بارداری انتخاب اسم فرزند می باشد. شما می توانید لیستی از اسم های مورد علاقه خود و شوهرتان را تهیه کنید و بر اساس معنی و محتوای هر اسم، برای انتخاب اسم تصمیم گیری کنید.
 به زیبایی خود برسید.
در این دوره با توجه  به تغییراتی که در شما به وجود آمده زیبایی خاصی را به شما بخشیده است که البته ممکن است از نظر خود شما چندان خوشایند نباشد. اما اینطور نیست بلکه هر مادر بارداری زیبایی خاصی دارد که موجب جذابیت او نسبت به بقیه دوران شده است. شما می توانید با استفاده از این تغییرات زیبایی خود را دو چندان کنید. (پوشیدن لباس های خاص بارداری و تغییر دادن مدل های مو مناسب با آن، استفاده از لوازم آرایشی بی خطر و گیاهی و...)
موارد بالا قسمتی از سرگرمی هایی بود که شما می توانید داشته باشید. مطمئناً هر خانم بارداری، متناسب با روحیات خود، سرگرمی های سالمی دارد که می تواند با سلایق خود، زمان خود را با آن سپری کند.

 

توصیه های کلی جهت افزایش سطح سلامت روان

موارد کلی که موجب افزایش ارتقای سلامت روان می شود و لازم است به آن ها عمل کنید، برای شما شرح می دهیم:
 پذیرفتن بارداری به عنوان یک مرحله حساس در زندگی مشترک و داشتن اطلاعات لازم در خصوص تغییرات بارداری توسط زن و همسرش.
باید دوره ی زیبای بارداری را به خوبی بشناسید و از تغییرات بدن خود در این دوره اطلاعات کافی را بدست آورید و بدانید این دوره در عین اینکه زیبا و شیرین می باشد دوره ی حساسی از زندگی است. با افزایش آگاهی خود و همسرتان می توانید دوره ی خوب و سلامتی را سپری کنید.
 دریافت مراقبت کامل طی زمان بندی پیشنهاد شده درمانگاه
در طی بارداری همه ی مادران باید زیرنظر درمانگاه محل خود باشند . در درمانگاه خدماتی در هر نوبت به شما اراعه خواهد شد که می تواند به آرامش شما کمک کند. مثلاً اینکه در هر نوبت شما صدای قلب جنین خود را میشنوید (معمولاً پانزده هفته به بالا) و یا اینکه خودتان از نظر سلامت بررسی می کنند. لذا شما باید طبق زمان های پیشنهاد شده به درمانگاه جهت ویزیت مراجعه فرمایید تا با دریافت اطلاعات آرامش لازم را داشته باشید.
 رعایت بهداشت شخصی و تغذیه مناسب
تغذیه مناسب در بارداری بسیار مهم و حائز اهمیت است و تأثیر مستقیم بر سلامت روان و جسم دارد. در مبحث تغذیه دوران بارداری به طور مفصل در مورد تغذیه مناسب صحبت شده است.
رعایت بهداشت فردی (گرفتن روزانه دوش آب ولرم، رسیدگی به ظاهر و آراستگی، تعویض روزانه لباس های زیر و...) مسلماً موجب آرامش اعصاب و روان و افزایش خوشنودی می شود.
 ایجاد محیطی امن و توأم با آرامش و آسایش روانی و جسمانی
از خانه خود مکانی از آرامش و امنیت خاطر درست کنید. سعی کنید در خانه خود راحت باشید و زمانی را برای استراحت و حفظ آرامش خود اختصاص دهید.
 همدلی و هم دردی همسر با ناراحتی های بارداری و در صورت لزوم تماس با پزشک
احساسات خود را در این دوره با همسر خود در میان بگذارید و او را محرم و همدل خود بدانید و او را در احساسات شیرین شریک سازید و بدانید او نیز شما را درک خواهد کرد چرا که او هم در این دوره احساسات خاص پدرانه خود را دارد. در صورتیکه احساس خاصی باعث آزرده شدن شما می شود با ماما یا پزشک در میان بگذارید و از آن ها راهنمایی بخواهید.
 همکاری و مشارکت همسر در انجام کارهایی که به عهده زن بوده
در انجام برخی از کارهای خانه که انجامش برایتان دشوار شده است از همسر خود بخواهید در صورتی که قادر به انجام آنها می باشد برایتان انجام دهد. و یا میتوانید از مادر، خواهر و یا دوستانتان کمک بگیرید.
 شرکت در آمادگی برای زایمان یا تمرینات قبل از تولد
اگر برایتان مقدور می باشد در کلاس های بارداری شرکت کنید. این کلاس ها برای افزایش سطح سلامت روان بسیار تأثیرگذار می باشد و شما را برای زایمانی بهتر آماده می کند.
این کلاس ها معمولاً در مطب های مامایی و زایشگاه برگذار می شوند. اگر به هر دلیلی شرکت در کلاس ها برایتان مقدور نبود می توانید با خواندن کتاب هایی که در این موارد موجود می باشد استفاده لازم را ببرید.
 استفاده از ورزش های مناسب دوران بارداری
ورزش در دوران بسیاز مفید و سودمند می باشد. ورزش های مناسب دوران بارداری شامل تمرین های رها سازی، یوگا، قدم زدن، آرام سازی عضلات است. حتی شما می توانید با پیاده روی روزانه و قدم زدن نوعی ورزش کرده باشید. ورزش استرس های بی جهت را از شما دور ساخته و باعث آرامش شما می شود.
 استفاده از سرگرمی های سالم و مفید
می توانید برای دوری از افکار منفی و استرس زا خود را با سرگرمی ها ی جالب و مناسب بارداری مشغول کنید. برخی از این سرگرمی های که می تواند در بارداری سالم و بی خطر باشد در عنوان بعدی برای شما شرح داده شده است.

ارتباطات بین مادر و جنین

در دوران بارداري، تارهاي پيوند ميان شما و فرزند درون رحمتان تنيده مي شوند. با اين که اين تارها مبهم و پيچيده هستند، ولي تأثيرعميقي روي رابطه ميان شما وکودکتان که شما را پس از تولد به هم متصل مي کند، دارد.

 

اولین ارتباط مادر و جنین

روابط پيش از تولد خيلي پیچیده وعجيب، اما شیرین هستند. شما وقتي که يک موجود کوچک وتکان هايش را درخود حس مي کنید، آگاهي بيشتري نسبت به این رابطه مي يابید. تبادل هاي عاطفي که بين شما و فرزند درون رحمتان انجام گيرد، کم کم به شما خبر از آغاز ايجاد ارتباط با فرزندي که حتي هنوز به دنيا نيامده است را مي دهد.                                                                                                                                       ارتباط هاي رواني اي ميان والدين و فرزند وجود دارند که در پي بارداری به وجود مي آيند؛ برای مثال، پدر و مادر فرزند خود را مجسم مي کنند، به بزرگ شدنش فکر مي کنند و... . کودک در اين تصور و تجسم رشد مي کند و تغيير و تحول مي يابد. اين پيوندها و روابط در هنگام تولد نوزادتان قابل درک ترمی شوند. تارهاي پيوند به تدريج با تولد بچه و در ملاقات بين والدين و نوزاد، ساخته شده و شکل مي گيرند.
• تأثیرات رابطه دوره ی بارداری بین مادر و کودک در دوران پس از تولد
زناني که در تمام دوران بارداري شان مدام با کودک خود ارتباط برقرار مي کنند، کمتر غبطه زمان حاملگي شان را مي خورند و پس از تولد نوزاد لذت بیشتری از برقراری رابطه با نوزاد خود می برند. معمولاً نوزاد متولد شده ای که مادرش در دوران بارداری با او ارتباط عاطفی بیشتری برقرار مي کند، پس از تولد مادر خود را بهتر مي شناسد. اين مادران آن قدر با تولد نوزادشان، سرشار از عشق و احساس مي شوند که همه ی مشغله و سرگمی شان نوزادشان می شود.
پس تا می توانید در این دوران با جنین تان حرف بزنید و با هم رابطه ایجاد کنید. سعی کنید فرزندتان را هم در طول دوران بارداری و هم در طول دوران نوزادی، کودکی و بزرگسالی تصور کنید و خود را به عنوان یک مادر در حال بغل کردن، خواباندن و غذا دادن فرزندتان خیال کنید.
هر روز مدتی را به او اختصاص دهید، می‌توانید درباره انتظاراتی که دارید، پیش بینی های خوب تان درباره آینده و افکاری که ممکن است ذهن تان را مشغول کرده باشد با او مثل یک آدم معمولی صحبت کنید و درد دل‌های تان را به او بگویید. خواندن ترانه یا آواز هم می تواند تأثیرات مثبتی بر جنین شما داشته باشد. با دست کشیدن روی شکم خود می‌توانید او را نوازش کنید و با لمس قسمت‌های مختلف بدن او وضعیت قرارگیری اش را تشخیص دهید.
• ارتباط پدر با جنین
در دوران بارداری ، مادر از راه دروني ارتباط برقرار مي کند ولي ارتباط پدر از خارج است. بعد از تولد، وقتي کودک با حس کردن بو و آغوش مادر خود قوت قلب مي يابد و آرام مي گيرد، بدون شک به خاطر شناختي است که از قبل با او داشته است. همين طور، وقتي که کودک درون شکم مادر خود جاي دارد، اين صدا و نوازش هاي پدر است که تمايل به دنيا آمدن و شناخت دنيا را در او به وجود مي آورد. در واقع، اين نقش پدر است که فرزندش را با نام خانوادگي خود به دنيا معرفي مي کنند و دنيا را به او.
قابل ذکراست که در دوران بارداري، کودک هر چه بيشتر از نظر عاطفي آماده و تأمين گردد، در دنياي بيرون نيز بيشتر احساس آرامش، اطمينان و امنيت مي کند. کودکي که قبل و بعد از تولد، از توجه و رسيدگي کافي برخوردار باشد آرامش و قوت قلب بيشتري کسب کرده و در نتيجه مستقل تر بار مي آيد.

چگونگی برقراری ارتباط عاطفی با جنین

 برای برقراری عواطف و احساسات خود با جنین تان لازم نیست منتظر بماید تا فرزند شما متولد  شود.شما می توانید قبل از تولد هم ارتباط خوبی با جنين داخل رحمتان برقرار کنید.
با پیشرفت بارداری شما می توانید هر روز بیشتر از دیروز حس  لذت از بارداری را بچشید. هم چنین هر چه بیشتر می گذرد حس شیرین مادری راحت تر برای تان قابل درک خواهد شد .
شما می توانید از همان اوایل بارداری پیوند حسی و عاطفی خود را با جنین تان شروع کرده و به ارتباط با او بپردازید. برای ارتباط با جنین روش های ساده ایی وجود دارد که هر مادری با شیوه ی خاص مادرانه خود می تواند با جنینش ارتباط برقرار کند. در اینجا چند راهکار را به شما پیشنهاد می دهیم:
 هر روز صبح قبل از بلند شدن از جا، مدتی چشم های خود را بسته و دست روی شکمتان بگذارید. در این حالت سعی کنید جنین درون رحم خود را تصور کنید و شروع روز جدید را به او اطلاع دهید.
 در طول مدت روز طی فعالیت های روزمره ای که انجام می دهید با جنین خود صحبت کنید. 
 در روز زمان خاصی را اختصاص دهید و در آن برای جنین تان کتاب و یا شعری بچه گانه با صدای بلند و ظریف (صدای بچه گانه) بخوانید.
 سعی کنید هر روزی شکم خود را ماساژ دهید (می توانید همراه روغن ها مانند روغن زیتون و... و پمادهای مخصوص، این کار را انجام دهید). انجام ماساژ به تقویت رابطه بین مادر و جنین بسیار کمک کننده است و باعث آرامش هر دوی شما می شود. علاوه بر آن برای پوست شکمتان هم بسیار سودمند می باشد.
 روزانه دوش آب ولرم می تواند نظر جنین شما را جلب کرده و موجب آرامش او شود. علاوه بر آن، برای حفظ بهداشت و آرامش خودتان هم لازم است.
 سعی کنید هر روز آیاتی از قرآن را با لحنی زیبا برای جنین تان تلاوت کنید.
 گاهی می توانید از خاطرات دوران بچگی خود برایش تعریف کنید.
 برایش از خوبی ها و مهربانی های پدرش بگویید ( از ناراحتی و گله بین تان نگویید).
 از آینده ایی که برایش در نظر دارید و کارهایی که دوست دارید وقتی بزرگ شد انجام دهید برایش بگویید.
 بعد از اینکه جنسیت او مشخص شد اسمش را مشخص نموده و از آن پس اورا با اسمش صدا بزنید. قبل از آن هم می توانید اورا با عنوان های مادرانه خود صدا بزنید (عزیز مامانی، کوچولوی من و...).
 زمان استراحت همسرتان در کنار او قرار بگیرید و با کمک همسرتان جنین خود را (شکمتان) نوازش کرده و هم زمان با او صحبت کنید.
 جنین مثل هر انسان بزرگ دیگری دوست دارد کلمه دوستت دارم را بشنود. پس این کلام را از او دریغ نکنید.
و در آخر یادتان نرود جنین درون شکمتان شادی و غم را درک می کند و به حافظه اش می سپارد. ایجاد رابطه های عاطفی با همسرتان در این دوره بر جنین تأثیر گذاشته و باعث حس آرامش و امنیت در او می شود.
طی تحقیقات به عمل آمده جنین در روزهای اولیه جنینی خود احساس آرامش و خطرات محیطی  را می آموزد، و اگر مادر خود، منبع احساسات و اطلاعات تهدیدکننده باشد، این اطلاعات به خاطرات ماندگار در ذهن جنین تبدیل خواهند شد. بنابراین  سعی کنید غم ها را به جنین تان منتقل نکنید. هم چنین او می تواند خوبی، زیبایی، بدی و ترس و... را به خوبی حس کند و در حافظه خود ذخیره کند. پس سعی کنید از فعالیت ها و فیلم های ترسناک و وحشتناک، موسیقی های تند، مکان های غیر اخلاقی، صحبت های ناسزا و خیلی از چیزهای دیگر نامناسب و نامتعارف دوری کنید چرا که مطمئن باشید در خلق و خوی آینده جنین شما، تأثیر گذار خواهد بود.

حس شنیداری جنین

شنیدن اولین حسی ‌است که یک جنین از طریق آن با محیط اطرافش ارتباط برقرارمی کند. هفته اول لقاح جوانه گوش های یک جنین با میکروسکوپ دیده می‌شوند و از هفته ۲۰ حاملگی جنین صدا‌ها و تون های اطراف را می‌شنود. مادری که در دوران حاملگی یک قطعه پیانو یا یک سوره از قرآن را به طور مرتب گوش داده باشد، کودک او بعدها شدیداً به این ها واکنش نشان می دهد. وهمین طور نوزادان نارسی که باید برای مدت کوتاهی از مادر جدا نگه داشته شوند از طریق موزیک و یا آیاتی از قرآن سعی می شود که ارتباط لازم بین مادر و نوزاد برقرار شود و بدین طریق از صدمات احتمالی جلوگیری شود.
یکی از اولین علایم شنوایی در جریان پخش موسیقی برای جنین های ۴ تا ۵ ماهه در زایشگاه مادران لندن به اثبات رسید. موسیقی راک و تند آن ها را بی قرار می کرد و موسیقی  آرام به آن ها آرامش می داد.
جنین ها به ما می گویند که از صداهای خیلی بلند خوششان نمی آید ولی نه آن که خواستار سکوت باشند. پس باید مراقب گفتارهای خود در خانه باشیم و تا می توانیم با آرامش صحبت کنیم و از بگو مگوهای بلند و خشونت آمیز خودداری کنیم.
هم چنین دانشمندان در گریه نگاری از نوزادان کشف کرده اند که نوازادان در نوع گریه خود دارای لهجه هستند که آن را از گویش مادر در هنگام حاملگی می آموزند.                                                                                                                                   پس نتیجه می گیریم اگر شما مادری صبور و آرام باشید، گریه های نوزاد شما آرام و ملایم است و اگر مادرانی شلوغ و پرخاشگر باشید نوزادی با گریه های بلند و جیغ مانند خواهید داشت. پس خودتان انتخاب کنید... کدام نوع از نوزادان را با نوع گریه های شان دوست دارید... ؟!
در دوران حاملگی جنین برای شنیدن صدای مادر مجهز تر است چون صدای مادران ریزتر است و صدای پدران بم تر. بخش های مربوط به شنیدن صداهایی با فرکانس بالاتر تا پیش از تولد کاملاً رشد کرده اند ولی بخشهای شنیدن صداهای بم (کلفت) تا قبل از سن بلوغ به درستی تنظیم نمی شوند.
• جنین به دو وسیله می شنود
 رسانای هوایی (صوت از خارج وارد بدن شود و شنیده شود)
 رسانای استخوانی (لرزه های صوت از طریق حلق و نای از طریق اعضای داخلی به جنین می رسد و رحم به اتاقک صدا تبدیل می شود)
جنین بیشتر از طریق رسانای استخوانی می شنود پس هر چه مادر می گوید برای جنین مفهوم تر است. طبق نظریه متخصین به مادران توصیه می شود در دوران بارداری به ویژه از ماه چهارم به موسیقی گوش دهند و موسیقی هایی را انتخاب کنند که موجب آرامش و راحتی درخود آنها شود. این عمل موجب کاهش استرس مادر و جنین  می شود. البته می توان آیات قرآن را هم جایگزین موسیقی کرد و جنین را با آیات و فرامین زیبای خداوند انس داد. مطمئناً آرامش بسیاری با آیات قرآن، نصیب جنین تان خواهد شد.
• ارتباط کلامی مادر با جنین و وابستگی آن به هوش
در واقع صدای قلب مادر به طور مداوم درگوش جنین طنین انداز است، ارتعاش صحبت ها و حرف های مادر از طریق قفسه سینه به جنین منتقل شده و هم چنین وجود ارتباط های بیوشیمیایی بین مادر و جنین نشان دهنده این مفهوم هستند که جنین ارتباط قوی تر با مادر نسبت به پدر دارد. شما با آرامش خود صدایی ملایم را برای او ایجاد می کنید ولی اگر مدام مضطرب باشید کودک از طریق صدای قلب و هماهنگی با ترشح آدرنالین در خون شما مدام مضطرب است. هم چنین جنین از صداهای ناگهانی مثل خوردن در به هم به شدت می ترسد.
در بارداری بخصوص از  هفته ۱۸ به بعد با همسرتان دعوا نکنید چون جنین می شنود. در تحقیقات نشان داده شده است، ضربان قلب جنین در هنگام دعوای پدر و مادر تا ۲ برابر بیشتر شده، حتی در موارد خیلی اندک سقط جنین پس از دعوای سخت و مشاجره های طولانی مدت گزارش شده است.
در پاسخ به این سؤال که مطالعه مادر در دوران بارداری و یا صحبت های علمی در این دوران و حتی ذکر آیه های قرآنی، آیا منجر به افزایش هوش در کودک می شود یا نه، مشاوران خانواده معتقدند مسأله هوش بیشتر جنبه ژنتیکی و گاهی محیطی دارد، مطالعه قرآن و صحبت های علمی، گوش دادن به موسیقی های خاص و ... به مدت طولانی در بارداری، در ناخودآگاه جنین نقش بسته و بعدها در بزرگسالی فرد تمایل بیشتری به این موارد پیدا می کند.
به طور کلی نظریه موجود این است که قرارگرفتن کودکان درمعرض موسیقی های کلاسیک و آیات قرآن در دوران جنینی، بعد از تولد، در دوران رشد و حتی دوران دبیرستان موجب می شود که کودکان باهوش تر و زیرک تر باشند. به طوری که در حال حاضر شواهد و دلایل زیادی از این نظریه حمایت می کنند.
• واکنش‌های جنین نسبت به موسیقی
نکته اصلی این است که باید جنین متولد نشده خود را طوری تحریک کنید که احساس راحتی کند. اگر فکر می‌کنید پخش موسیقی برای جنین، جهش بزرگی در زندگی بعدی او به حساب می‌آید، پس باید به قضاوت خودتان اعتماد کنید. موسیقی تنها زمانی برای جنین خطرآفرین است که با صدای بلند یا به مدت طولانی پخش شود. به عبارت دیگر، به جای این‌که در اتاق خود کنسرت و سمفونی راه بیاندازید، می توانید با صدایی ملایم جنین خود را با موسیقی مورد علاقه خود آشنا کنید. پدرهای عزیز برای صحبت کردن با جنین باید دهان را در نزدیکی شکم مادر قرار دهند و شمرده و زیر صحبت کنند. اگر صدای شما خیلی خشمگین و اضطراب آور باشد ممکن است کودک یاد بگیرد از آن بترسد یا آن را تکرار کند.
 

اختلالات روان پزشکی در دوران بارداری

درتعداد محدودی از  خانم هایی که قبل از بارداری، دچار بعضی از بیماری های روان پزشکی هستند، ممکن است در دوران بارداری تغییراتی در بیماری خود ببینند. این خانم ها لازم است در بارداری، زیر نظر پزشک خود که قبلاً  تحت درمانش بوده اند بمانند. لازم به ذکر است که این  اختلالات بسیار نادر و در تعداد بسیار اندکی از خانم ها دیده می شود و معمولاً همه ی افراد ی که دچار عارضه های روان پزشکی هستند دائم زیر نظر پزشک و تحت درمان می باشند.
نتایج بررسی ها نشان داده است که زنان برای مادر شدن فشارهای روانی خيلی بيشتری را نسبت به مردان برای پدر شدن متحمل می شوند. گرچه بيش تر زنان بالغ فرایند حاملگی را به خوبی تحمل می کنند ولی مادران نوجوان مانند بزرگسالان قدرت مدارا با این دوره را ندارند.
اختلالات روان پزشکی در دوران پس از زایمان افزایش می یابد. و این خطر نه تنها به دنبال زایمان بلکه به هنگام تولد کودک مرده و با سقط جنين نيز ممکن است روی دهد.
اختلالات روان پزشکی در دوران بارداری ممکن است مشکلاتی را پیش آورد و موجب اختلال در توانایی زنان برای پذیرش تغييرات ایجاد شده پس از تولد فرزند می شود. اختلالات روان پزشکی بر تغذیه، مراقبت های قبل از بارداری و نتيجه ی بارداری تأثير نامطلوبی دارند. اگر علایم در دوران بعد از زایمان ادامه یابد، با تماس مادر و نوزاد و در نهایت تکامل رفتاری و شناخت کودک تداخل ایجاد خواهد کرد. بنابراین اهميت تشخيص و درمان اختلالات روان پزشکی به صورت زودرس و قبل از زمان تولد نوزاد روشن می شود.
با توجه به هم پوشانی بين علایم بيماری و علایم بارداری، تشخيص بعضی از اختلالات روان پزشکی در طی بارداری مشکل تر است. هم چنين درمان اختلالات شدید به علت اثرات نامطلوب داروهای روان پزشکی بر جنين و نوزاد و زن باردار، پيچيده تر می باشد.
در این قسمت به برخی از اختلالات روان پزشکی که در دوران بارداری دیده می شود اشاره می کنیم.

افسردگی اساسی

حالتی است که با خلق پایين و فقدان لذت و علاقه مشخص می شود و همراه علایمی می تواند باشد از جمله: اختلال خواب، تغيير اشتها، اشکال در تمرکز، برانگيختگی یا کندی، کاهش انرژی، احساس گناه، بی ارزش بودن، افکار مرگ و یا خودکشی.
از آن جایی که در طی حاملگی طبيعی اختلالات خواب، افزایش وزن و کاهش اشتها وجود دارد تشخيص افسردگی در این دوران ممکن است مشکل تر شود. بعضی از زنان در معرض خطر فزاینده ای برای ابتلا به اختلال افسردگی نسبت به دیگران در طی بارداری می باشند که شامل: سابقه ی افسردگی اساسی،  سابقه ی سندرم پيش از قاعدگی، حمایت اجتماعی ناکافی، اختلاف با شریک زندگی یا فقدان شریک زندگی، سطح بالای استرس و سابقه ی سقط جنين است.
کاهش اشتها باعث کاهش وزن و در نتيجه عقب ماندن رشد داخل رحمی جنين می شود. کاهش انرژی و انگيزه به کاهش انجام مراقبت های قبل از بارداری می انجامد. افسردگی درمان نشده در طی حاملگی همراه با افزایش مصرف سيگار و مواد مخدر بوده و هریک از این موارد می توانند بر سلامت مادر و تکامل جنين اثرات سوء داشته باشند. هم چنین عوارض حاملگی همانند زایمان زودرس و جدا شدن جفت در مادران افسرده شایع تر است.
اطلاعاتی وجود دارد که نشان می دهند عدم درمان افسردگی در طی حاملگی باعث بروز عوارضی در رفتار نوزاد می شود. معمولاً نوزادان مادران افسرده بيش تر گریه می کنند و آرام کردن آن ها سخت تر است. افسردگی خفيف با مداخلات روان شناختی قابل درمان است و افسردگی متوسط و شدید نيازمند درمان با داروهای ضدافسردگی و در مواردی الکتروشوک درمانی است.

اختلال دوقطبی

اختلال دوقطبی با دوره های اختلال در خلق که شامل دوره های افسردگی اساسی و شيدایی می باشد مشخص شده است. در بعضی موارد این دوره ها با هم دیده می شوند.
علایم شيدایی شامل کاهش نياز به خواب، افزایش فعاليت، کلام سریع، خودبزرگ بينی و افزایش فعاليت جنسی و قضاوت ضعيف مشخص می شود. در طی فاز شيدایی زن قادر به پذیرفتن مداخلات لازم برای عوارض حاملگی نمی باشد. خانمی که علایم حاد بيماری را دارد و دچار زایمان زودرس شده است داشتن استراحت برای او غيرممکن است یا درمان دیابت حاملگی در طی این دوره می تواند بسيار مشکل باشد و بسياری از بيماران به دنبال حاملگی داروهای تثبيت کننده ی خلق خود را قطع می کنند.
یکی از مسائل مهمی که بيماران و خانواده ی آنان با آن مواجه می باشند مسئله ی بارداری فرد مبتلا به بيماری دوقطبی است چرا که شایع ترین سن ابتلا به این بيماری ( 30ـ20سالگی) در محدوده ی سنی ازدواج و بارداری قرار دارد. به همين دليل یکی از سؤالات اوليه ی بيمار و اعضای خانواده ی وی در مورد سرنوشت حاملگی بيمار در آینده است.
دانستن نکات زیر می تواند تا حد زیادی از عوارض ناخواسته ی بيماری بر جنين، مادر و نيز عوارض داروهایی که برای کنترل بيماری به کار برده می شوند بکاهد.
آیا زن مبتلا به بيماری دوقطبی می تواند باردار شود؟ پاسخ این سؤال بله است. از نظر قدرت بارداری فرقی ميان زن مبتلا به بيماری دوقطبی و سالم وجود ندارد. هر زوجی پيش از صاحب فرزند شدن بهتر است برنامه ای برای بچه دار شدن و فاصله ی سنی بچه ها داشته باشند. فرد مبتلا به بيماری دوقطبی نيز از این قاعده مستثنی نيست و نياز به برنامه ریزی جدی تر و محکم تری دارد. توصيه می شود که پس از ازدواج در بچه دار شدن عجله نکنند. این بيماری می تواند به دو صورت برای مادر و جنين مخاطره آميز باشد که: شامل اثرات بيماری بر مادر و جنين و عوارض داروها بر جنين می باشد.
همراه با بروز یا عود بيماری علایم رفتاری در بيمار ظاهر می شود که می تواند برای مادر و جنين مخاطره آميز باشد. بی خوابی، بی قراری، افزایش احتمال مصرف مواد، سيگار و افزایش رفتارهای پرخاشگرانه از جمله مواردی است که می تواند برای جنين و مادر با خطراتی همراه باشد. هم چنين در مواردی که همراه با علایم روان پریشی می باشد احتمال بروز رفتارهای خطرناک و آسيب مستقيم به جنين افزایش می یابد.
ترجيح روان پزشکان این است که در دوران بارداری علی الخصوص در سه ماه اول از تجویز دارو به بيمار خودداری کنند. بهترین شرایط این است که زن و شوهر زمان بارداری را از پيش تعيين کنند و با برنامه ی قبلی اقدام به داشتن فرزند کنند. در این صورت ضروری است این تصميم خود را به اطلاع پزشک معالج خود برسانند تا قبل از بروز حاملگی داروهای مصرفی بيمار به تدریج کم و قطع شود. در این موارد با سپری شدن سه ماه اول حاملگی، در صورت لزوم داروی ایمن تری برای بيمار شروع خواهد شد.
در صورت بروز بارداری در ضمن مصرف دارو، هر زمان که زن باردار متوجه بارداری خود شد بایستی با پزشک معالج خود برای قطع دارو تماس بگيرد. هر چند که قطع ناگهانی دارو خطر عود بيماری را بيش تر می کند ولی بهتر است برای کاهش عوارض دارویی بر جنين داروی بيمار به غير از موارد خاص قطع شود.
در صورت عود بيماری در سه ماه اول می توان برای کنترل بيماری از الکتروشوک درمانی استفاده کرد. الکتروشوک درمانی جزء روش های درمانی بدون خطر بوده و در صورت عود بيماری در زمان حاملگی بسياری از روان پزشکان ترجيح می دهند که به جای دارو از الکتروشوک درمانی استفاده کنند. پس از سپری شدن سه ماه اول بارداری برحسب سابقه ی بيماری و شدت آن و یا بروز حالات خطرناک بيماری در دوره های قبلی بيماری، با وجود این که بيماری عود نکرده پزشک معالج ممکن است درمان را شروع کند. پيشگيری از حالات خطرناک بيماری مهم تر از مصرف برخی داروها در دوران بارداری می باشد.

 

اختلال اسکيزوفرنی

اختلال اسکيزوفرنی با علایم روان پریشی مشخص می شود و باعث اختلال در عملکرد شغلی و اجتماعی می شود. علاوه بر مصرف داروها، حمایت روانی و اجتماعی نيز می تواند سبب بهبود نتيجه ی حاملگی افراد دارای این اختلال شود که می تواند شامل برنامه ی آموزش در مورد بارداری و زایمان و برنامه ی تنظيم خانواده باشد.

 

اختلال پانيک ( هراس)

اختلال هراس شامل دوره های راجعه ی (تکرار شونده) احساس وحشت همراه با علایم فيزیکی در نتيجه ی برانگيختگی سيستم سمپاتيک می باشد. اکثر بيماران با سابقه ی اختلال هراس دچار تغيير در شدت و دفعات حملات در طی بارداری نمی شوند.
زنانی که تغييری در علایم خود ببينند، معمولاً کاهش دفعات و شدت علایم را ذکر می کنند. این مسئله ممکن است به دليل اثرات ضداضطرابی بعضی از هورمون ها در این دوران باشد. پروژسترون باعث افزایش تهویه بدن و کاهش دی اکسيدکربن شده که به نوبه ی خود احتمال حملات هراس را کاهش می دهد. هم چنين ممکن است پاسخ سيستم اعصاب سمپاتيک در طی بارداری کم باشد. حملات هراس که در طی بارداری اتفاق می افتند، می توانند اثرات سوئی بر سلامت جنين داشته باشند.
گزارش شده است که اضطراب مادر می تواند بر حرکت جنين مؤثر باشد. گزارش هایی از حملات هراس که باعث جدا شدن جفت و یا اشتباه شدن با مسموميت حاملگی می شوند وجود دارد. حملات هراس با مراجعه ی بيمار جهت ویزیت های قبل از بارداری و یا مراجعه به بيمارستان جهت انجام زایمان می تواند تداخل ایجاد کند. اختلال هراس را می توان با مداخلات روان شناختی و هم چنين با دارو درمان کرد. بسياری از داروهای ضدافسردگی دارای اثرات ضد هراس می باشند.

اختلال وسواسی ­ جبری

بيماری وسواس یک بيماری شایع در روان پزشکی است که موجب افزایش اضطراب در بيمار می شود. بيماری وسواس ممکن است در دوران قاعدگی، حاملگی و بعد از زایمان زنان شروع شود و کيفيت زندگی را کاهش دهد.
وسواس می تواند درباره ی یک ایده، فکر، تصور یا تکانه باشد که با نوعی احساس اجبار همراه است. فرد در مقابل آن مقاومت می کند و از غيرعادی و نابهنجار بودن رفتار خود آگاه است و این علایم وی را در سازگاری با محيط دچار اشکال می کند. بيمار هر چند به بيهودگی کار یا افکار خود آگاه است اما نمی تواند آن را کنترل کند. اختلال وسواسی به دو شکل فکر و عمل وسواسی دیده می شود. فکر وسواسی موجب افزایش اضطراب می شود و عمل وسواسی اضطراب شخص را کاهش می دهد ولی وقتی فرد در مقابل انجام عمل وسواسی مقاومت می کند اضطرابش افزایش می یابد. افکار وسواسی وقت گير بوده و در برنامه ی معمول شخص فعاليت های اجتماعی و روابط با دوستان مشکل ایجاد می کند.
ميزان ابتلا به وسواس در افراد مجرد بيش تر از افراد متأهل است. گاهی شروع آن بعد از بروز حادثه ای مثل بيماری، حاملگی و ضربه ی روحی به طور ناگهانی است. تأکيد بيش از حد خانواده ها به کودکان جهت رعایت تميزی و شستشوی فراوان نيز گاهی سبب بروز علایم وسواس در بزرگسالی می شود.
مطالعات نشان داده اند که دوران باروری زنان از جمله قاعدگی، بارداری و دوران بعد از زایمان باعث شروع یا تشدید وسواس در زنان می شود و تشخيص سریع تر و درمان وسواس در زنان باعث کاهش مشکلات آن ها خواهد شد. ترشح هورمون اکسی توسين در سه ماهه ی سوم بارداری و بعد از زایمان و شيردهی می تواند یکی از علل شروع یا تشدید وسواس در دوران بارداری و یا بعد از زایمان باشد.

اختلال استرس پس از سانحه

اختلال استرس پس از سانحه شامل مجموعه علایمی است که به دنبال حادثه ی آسيب رسان ایجاد می شوند. در زنان این حوادث معمولاً شامل سوء استفاده ی جنسی از آنان یا فرزندانشان، تجاوز، سوء استفاده ی فيزیکی، سقط و زایمان تروماتيک یا هر حادثه ی آسيب رسان شدید می باشد. در این اختلال بيمار از موقعيت های یادآوری کننده دوری می کند و بيش از حد تحریک پذیر شده و روابط اجتماعی او محدود می شود. در زنانی که بارداری به دنبال تجاوز ایجاد شده باشد، زایمان باعث تشدید علایم می شود.
برخی زنان در تلاش هستند برای کاهش اضطراب، همه ی مراحل زایمان را تحت کنترل خود درآورند. برخی دیگر از بيماران ممکن است قادر به همکاری در مراحل زایمان نباشند. مثلاً عضلاتی که باید شل باشد را سفت کرده و از زور زدن برای خارج شدن جنين خودداری می کنند و علی رغم ضرورت مامایی خواهان انجام سزارین هستند. بعد از زایمان مداخلات روان شناختی باعث جلوگيری از مزمن شدن علایم شده و از تداخل روابط مادر و نوزاد ممانعت به عمل می آورد.

اختلال خوردن

اختلال خوردن ممکن است حاصل توجه جامعه به مسئله ی لاغری باشد اما بی اشتهایی عصبی با کاهش شدید وزن می باشد به صورتی که فرد نمی تواند وزن بدن خود را در سطح 85 % وزن افراد سالم هم قد نگه دارد. کاهش وزن همراه با ترس زیاد از افزایش آن باعث اختلال تصور فرد از وضعيت بدنش می باشد به گونه ای که بيمار خيلی لاغر خود را چاق می داند.
کاهش وزن به دنبال رژیم گرفتن، استفراغ عمدی، فعاليت زیاد و یا مصرف داروهایی همانند مواد مسهل و هورمون های تيروئيدی ایجاد می شوند. افراد مبتلا به پرخوری عصبی معمولاً وزن طبيعی دارند اما بسياری دچار اختلالات الکتروليتی و عوارض دارویی می شوند. بی اشتهایی عصبی باعث نامنظم شدن قاعدگی و یا قطع آن و در نتيجه اختلال در باروری ایجاد می شود. با وجود این بعضی بيماران مبتلا به بی اشتهایی عصبی حامله می شوند. نامنظم بودن قاعدگی و فقدان افزایش وزن باعث تأخير در تشخيص بارداری می شود. افزایش وزن مرتبط با بارداری به گرفتن رژیمی سخت تر منجر می شود.
اثرات فيزیولوژیک و روانی ـ اجتماعی حاملگی بر روی زنی که مبتلا به اختلال خوردن است، می تواند بسيار پيچيده باشد. از یک طرف اهميت مراقبت از جنين می تواند باعث توقف محدودیت شدید غذا و استفاده از مواد مسهل توسط مادر می شود و به همین دليل بسياری از زنان مبتلا به بی اشتهایی عصبی در طی حاملگی بهبود می یابند. از طرف دیگر بارداری منجر به اختلال در تصور فرد از بدن خود می شود و ایجاد استفراغ عمدی که در بيماران مبتلا به اختلال خوردن دیده می شود در حضور استفراغ حاملگی راحت تر ایجاد می شود. پس در بيماری که مبتلا به استفراغ شدید در دوران بارداری می باشد غربالگری اختلالات خوردن بایستی در نظر گرفته شود.
هر چند هستند زنانی که سابقه ی اختلالات خوردن دارند ولی در طی بارداری علامتی ندارند. حاملگی، زمان پرخطری برای عود علایم آنان نمی باشد. اگر درمان سرپایی بيمار در حفظ وزن ناموفق باشد و یا عوارض خطرناکی ایجاد شود ممکن است بستری کردن بيمار در بخش روان پزشکی لازم باشد.
نتيجه
حاملگی می تواند تظاهرات دفعات بروز شدت و خطرات اختلال روان پزشکی را تغيير دهد. دانستن این تغييرات و مداخله در مورد نيازهای خاص زن حامله، باعث بهبود نتيجه ی حاملگی برای مادر و نوزاد وی می شود. مداخله ی مؤثر در طی حاملگی باعث جلوگيری از ایجاد تظاهرات روان پزشکی در دوران بعد از زایمان ­ که زمان پرخطری برای تشدید افسردگی اساسی اختلال خلقی دوقطبی، اسکيزوفرنی، اختلال هراس، اختلال وسواسی ­ جبری و اختلالات غذا خوردن است ­ می شود. ویزیت های دوران بارداری فرصت مناسبی برای تعيين زودرس علایم و درمان مناسب آن هاست.

مادر > دوره بارداری > سلامت روانی و عاطفی
1396/02/11
کارشناس مامایی خانم حیدری
S s s s s s 3
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی