h 1391
i 0
S 0

سبک زندگی نوزاد

بهترین راه برای افزایش کیفیت زندگی، آموزش مهارت‌های زندگی است. کیفیت زندگی مفهومی چندبعدی است که در برگیرنده ابعادی چون سلامت جسمانی، روانی، شرایط اقتصادی، باورهای شخصی و تعامل با محیط است. کیفیت زندگی شما به معنایی مربوط می شود که برای این مسائل قائل شده اید. ارزش‌های زیادی در دنیا وجود دارند؛ اما هیچ چیز مثل فردی که برای شخص دیگری اهمیت قائل است، ارزشمند نیست و هیچ چیز باارزش ‌تر از عشق نیست، آن هم عشق پدر و مادر نسبت به فرزند، بخصوص اگر اولین تجربه شیرین ورود شما به دنیای والدینی باشد. در این جا به ارائه راههایی که می تواند تاثیر ویژه ای بر افزایش مهارت شما در مراقبت از نوزاد دلبندتان باشد، را مورد بررسی قرار می دهیم.

  •  اتاق شازده کوچولوی من
  •  بهترین لباس کودک من
  •  سلامت روان کودک
  •  بازى های مناسب برای داشتن کودکانی باهوش
  •  خواب ناز و آرام کودک من
    •  بهترین وضعیت برای خواب نوزاد
    •  ساعت خواب کودک را تنظیم کنید
    •  خواب دوقلوها را تنظیم کنید
    •  چرا کودکم نمی خوابد
  •  توصیه های عالی برای کودکی سالم و خوشحال
    •  مچ بند نوزاد در بیمارستان
    •  واکسیناسیون و غربالگری کودک
    •  شیر مادر و تأمین سلامت کودک
    •  راه حلی برای دغدغه های مادران شاغل
    •  آنچه باید از سلامت سیستم دفعی نوزاد بدانید
    •  زردی کودک
    •  حمام نوزاد
    •  علائم خطر در نوزاد

اتاق شازده کوچولوی من

شاید در روزهای اول با توجه به این که اولین تجربه مادری و یا پدری شما باشد، برایتان سخت به نظر برسد. آشنایی با چرخه خواب نوزاد به شما کمک می کند تا به کارهای عقب افتاده خود برسید و یا زمان بیشتری را برای خود داشته باشید. بهتر است بدانید نوزاد شما در روزهای اول زندگی 2 تا 3 روز اول به طور مداوم می خوابد واین خواب به منظور رفع خستگی ناشی از زایمان می باشد. میزان خواب نوزاد در 24 ساعت 23 - 10/5 ساعت و متوسط (16/5ساعت) است. برای این که نوزاد شما به راحتی بخوابد، پیچیدن و گرم کردن نوزاد و تکان های افقی سبب به خواب رفتن او می شود و تکان های عمودی نوزاد سبب آرام شدن او می گردد. از ان جا که نوزاد شما بیشتر ساعات خود را در اتاق خواب می گذارند اتاق خواب نوزاد از اهمیت ویژه ای برخوردار است. در این جا با خصوصیات اتاق نوزاد آشنا می شویم.

  • دمای اتاق

اولین مرحله در طراحی هر فضا، تعیین موقعیت آن فضا است و پس از آن است که می توان به سایر موارد نظیر فرم و رنگ و غیره پرداخت. لازمه طراحی اتاق خواب، توجه به الزامات استراحت و خواب است و توجه به این موضوع در تعیین موقعیت و مکان یابی اتاق خواب حائز اهمیت اساسی است. اتاق خواب کودک نباید رو به معابر عمومی مکان یابی شوند. زیرا باید تأمین کننده آرامش لازم برای استراحت باشد و تأمین این موضوع در فضاهای رو به معابر عمومی (به ویژه در بافت های شهری ای که مملو از انواع آلودگی های صوتی در ساعات مختلف شبانه روز است) کاری بسیار سخت است. از طرفی دمای اتاق نیز باید مناسب باشد. بهتر است دمای اتاق نوزاد شما 24 الی 25 درجه سانتی گراد باشد. از گرم کردن و یا سرد نمودن اتاق خود داری نموده و نوزاد خود را در معرض کولر قرار ندهید.

  • رنگ اتاق کودک

رنگ ها تأثیرات مختلفی بر انسان ها به خصوص تربیت كودكان دارند. رنگ ها روی تمام سلول های زنده تأثیر می گذارد. رنگ ها در همه جا وجود دارند و ما آن ها را نه فقط از طر یق چشم ها، بلكه از راه پوست و جریان های الكترومغناطیسی هم جذب می كنیم. رنگ ها معانی مختلفی دارند و تنها نگاه كردن به هر كدام از آنها هورمون های خاصی را در بدن ترشح می كند كه می تواند موجب آرامش، انرژی بخش، افزایش خلاقیت، خواب راحت، كاهش اضطراب و استرس باشد.

طراحان دکوراسیون رنگ زرد را برای اتاق های کودکان و راه روی ورودی خانه پیشنهاد می دهند. رنگ زرد اتاق نباید به گونه ای باشد كه چشم بیننده را بزند. دیوار زرد رنگ با پرده های آبی و وسایل سفید، هم برای نوزاد مناسب است و هم برای یک كودك در سن مدرسه.

رنگ زرد نشان دهنده ی جوانی، شادی و خلاقیت است. البته بهتر است رنگ اتاق کودک سفید باشد و رنگ وسایل به کار رفته در آن رنگ های آرامش بخش و زرد و آبی استفاده شود. بعضی وسایل از جمله تختخواب، حتما باید در اندازه ی بزرگتر تهیه شود. بهتر است از بکار بردن رنگ هایی مانند: قرمز و مشکی در رنگ اتاق و یا وسایل کودک اجتناب کرد. در این جا با فلسفه انتخاب رنگ برای اتاق کودک آشنا می شویم:

  • رنگ زرد

رنگ زرد رنگ خوشحالی و طراوت و شادابی و نشاط و آرامش است. رنگ زرد با تأثیر بر اعصاب سمپاتیک و پاراسمپاتیک سبب آرام نمودن برخی حالا ت عصبی را فراهم می آورد و به طوری که بچه های عصبانی را می توان در اطاق هایی با پرده های لیمویی رنگ تسکین داد. اهمیت رنگ زرد به قدری است که حتی در قرآن با خاصیت فرح بخشی و نشاط آفرینی معرفی شده است.

  • رنگ آبی

طبق بسیاری از پژوهش های انجام شده رنگ آبی، رنگی سکون بخش است و مغز انسان با دریافت سیگنال های رنگ آبی ماده ای ترشح می کند که آرامش بخش است؛ فشار خون، نبض و تنفس در اثر این رنگ کاهش می یابد و در عین حال بدن، تجدید قوا کرده و نیرو می گیرد که این ویژگی ها دقیقا مطابق لوازم اولیه برای استراحت و خواب خوب کودک شماست.

  • رنگ سبز

سبز، رنگی آرامش بخش است. رنگ سبز نشان دهنده طبیعت ، توازن ، هماهنگی و القا روحی مثبت می باشد. این رنگ فضایی آرامش بخش بوجود می آورد.

  • رنگ قرمز

این رنگ محرک بوده و تحریک پذیری آن به حدی است ک گاه گریه کودک ناشی از نگاه طولانی مدت کودک به آن می باشد. گاهی اوقات علت سردردی افراد به علت نگاه طولانی مدت به رنگ قرمز است. البته گاهی می توان برای این که اشتهای کودک را تحریک کرد از رنگ قرمز استفاده کرد. روان شناسان می گویند رنگ قرمز رابطه ویژه ای با خشم و غضب، کشمش، خطر شهامت، جرات و مردی دارد. ولی کاربرد رنگ قرمز در اتاق خواب با توجه به فلسفه خواب که اثر تسکین بخشی دارد، جایی ندارد. این رنگ، محرک بسیار نیرومندی است و انرژی بدن تحت تاثیر پرتوهای رنگ قرمز بالا می رود، حرارت بدن بیشتر می شود و گردش خون سریع تر انجام می گیرد. قرمز، رنگی بسیار گرم، فعال و محرک است.

  • رنگ مشکی

از دیگر رنگ های نامناسب برای اتاق خواب، رنگ سیاه است که در انسان القاء غم می کند.

  • نوع وسایل و هندسه اتاق خواب نوزاد

توجه به جنس، رنگ و اندازه پرده یکی از مهم ترین بخش های دکوراسیون اتاق کودک است،چرا که دکوراسیون اتاق ، بر سلامت جسم و روان کودک تاثیر بسزایی دارد. اولین و مهم ترین نکته در مورد دکوراسیون اتاق کودک این است که پرده اتاق کودک، به دلیل رعایت مسایل بهداشتی، باید قابل شست وشو، شاد و متنوع و تهیه شده از الیاف طبیعی باشد. همان طور که می دایم انتخاب رنگ برای اتاق کودکان ازاهمیت بسیاری برای کنترل رفتارهای پرخاشگرانه آن‌ها دارد. رنگ های آبی، زرد و هر رنگ شاد دیگری، رنگ کودکانه است، البته در استفاده از این رنگ ها هم باید اصولی را رعایت کرد. از رنگ قرمز خالص، برای پرده اتاق کودک تان استفاده نکنید؛ چون رنگی تحریک کننده است و موجب پرخاشگری کودکان و فعالیت بیش از اندازه آن ها شود.

بهترین نوع هندسه برای اتاق های خواب، هندسه های ایستا نظیر مربع و مستطیل است؛ ضمن آنکه این نوع هندسه ها علاوه بر آنکه با عملکرد اصلی اتاق خواب تطبیق دارند، با اغلب عملکرد های ثانوی این اتاق (نظیر مطالعه) نیز تطبیق دارند زیرا لازمه بسیاری از این عملکرد های ثانوی (نظیر مطالعه، کار با رایانه و غیره) نیز همچون استراحت، سکون و آرامش است که این سکون در فرم ها و هندسه های ایستا به خوبی تأمین می شود.

در شب ، رنگ ها بر سلامت روانی كودكان تأثیر بسزایی دارند. در انتخاب رنگ ملافه و روبالشتی كودك این نكته را حتما درنظر داشته باشید. اصولا در این مورد نباید از رنگ های محرك و تند استفاده كرد . رنگ های بسیار تیره، قهوه ای، مشكی، آبی تیره بیشتر تأثیر ترسناك و وحشت انگیز دارند و در كودك ایجاد خوف می كنند. بچه ها نسبت به رنگ های قهوه ای روشن، قرمز سیر، سبز ملایم و آبی روشن احساس خوبی دارند. بنابراین تا می توانید فضای اطراف محل خواب كودك را از وجود اشیای با رنگ های تند و براق و درخشان خلوت كنید.

یك محیط ساده و عاری از تنوع زیاد ، همراه با آرامش، می تواند بهترین موفقیت برای خواب كودك باشد. آنچه باید در طراحی رنگی یك اتاق خواب همواره درنظر داشته باشیم این است كه نه تنها انتخاب مجموعه ای از رنگ ها بلكه میزان به كارگیری آن ها و سطوحی كه اشغال می كنند در مقایسه با هم نیز از اهمیت بسزایی برخوردار است. همچنین ایجاد رابطه میان سطوح رنگی گوناگون با استفاده از جزئیاتی چون قاب عكس، حاشیه های كاغذ دیواری نصب شده به دیوار، تكرار طرح خاصی به روی ملحفه و روبالشتی ها می تواند به یك اتاق ، انسجام و هماهنگی بیشتری بخشد. در طرح های رنگارنگ، طرح هایی با لكه های بزرگ رنگی با زمینه های رنگی قوی، بیش از طرح های ریزنقش و نامفهوم نظر كودكان را جلب می كند.در نهایت، اتاق خواب نوزاد باید در موقع خواب کاملا تاریک باشد و نور چراغ خواب در مواقع لزوم مانند شیردهی به کودک بهتر است سبز و یا آبی باشد.

  • تصاویر به کار رفته در اتاق کودک

به عقیده روان شناسان، توانایی نوزاد برای ثابت شدن روی یک حرکت یکنواخت درطی اولین ساعت بعد از تولد نسبت به چندین روز آینده بیشتر است. نوزادان به اشکال هندسی شطرنجی، اشیای بزرگ با پیچیدگی متوسط نسبت به اشیای کوچک و پیچیده یا خیلی تیره واکنش بیشتری نشان می دهند. از آن جایی که نوزاد بیشتر به سقف نگاه می کند می توانید از تخته سه لایی، شکل هایی را ببرید و آن ها را به رنگ رنگهایی كه در دیوار به كار برده اید، رنگ بزنید و به سقف متصل كنید. نوزادان در سن 3 الی 4 ماهگی توانایی بینایی رنگ مانند بزرگسالان را پیدا می کنند. شیرخواران به رنگ های خاصی از رنگ های متوسط (زرد سبز صورتی) خیلی روشن (قرمز نارنجی آبی) و تیره (سیاه سفید که متضادند) بیشتر توجه می کند.

  • موقعیت اتاق خواب کودک

اتاق خواب کودک تان را در مکان مناسب انتخاب کنید. نور مکان خواب بایستی به نحوی باشد که مزاحمتی برای خواب ایجاد ننماید و ثانیا برای تأمین نورمطلوب، بایستی نورگیری محل به نحوی باشد که هم در صبح و هم در عصر، امکان بهره مندی از نور مستقیم فراهم باشد اما در عین حال، این نور نباید به طور مستقیم به فرد بتابد زیرا تابش مستقیم آفتاب با عملکرد اصلی اتاق خواب که سکون و آرامش است تداخل دارد. بنابراین به هنگام انتخاب اتاق خواب کودک به نکات زیر توجه فرمایید:

از انجایی که ویتامین D یکی از ویتامین های مورد نیاز و ضروری کودک جهت جلوگیری از مشکلات استخوانی در کودک مانند نرمی استخوان و یا پای پرانتزی کودک است، بهتر است اتاق کودکان درموقعیت شمالی باشد و از نور کافی برخوردار باشد. پزشکان توصیه می کنند برای این که ویتامین دی مورد نیاز بدن کودک خود را برای یک هفته تامین کنید به مدت 30 دقیقه، دست و پای کودک را در مقابل آفتاب قرار دهید و یا این که تمام بدن کودک برهنه کرده و برای 10دقیقه در مقابل نور آفتاب و پشت به آفتاب قرار دهید. البته نور آفتاب باید مستقیم بوده و از پشت ابر یا پرده و یا پنجره نباشد. اگر اتاق خواب در نیم کره شمالی واقع شده باشند نورگیری مکان خواب از جبهه جنوبی باید باشد.، و برای اتاق خواب در نیم کره جنوبی، باید امکان نورگیری از جبهه شمالی را داشته باشد.

  • ایمنی تخت کودک با رعایت چند نکته
  • اگر کودکتان زیر یک سال است، نباید تخت او را شلوغ کنید تنھا چیزی که باید روی تخت این کوچولو باشد، یک تشک و بالش کوچک، روانداز و یک تشکچه نواری برای دور تخت است که مبادا سر کودکتان به لبه ھا بخورد.
  • به ھیچ عنوان ھنگامی که فرزندتان در تختش خوابیده انواع و اقسام بالش و عروسک ھای مختلف را درون تخت کودک تان نچینید. این وسایل می توانند کودک چندماھه شما را در خطر خفگی قرار دھند.
  • از تهویه مناسب اتاق کودک‌ تان مطمئن شوید. در تختخواب کودک از بالشت و بالشتک‌های محافظ استفاده نکنید. دقت کنید تا فاصله کناره تخت و نرده‌های کناری بیش از ۸۵ سانتی‌متر نباشد و مراقب روبان‌ها و گره‌هایی که احتمالا روی لباس نوزاد است، باشید. برای محافظت از فرزندتان او را به پشت روی تختخواب بخوابانید و پتو را بدون توجه روی تخت یا گهواره رها نکنید.

بهترین لباس کودک من

بسیاری از ما در مورد همه لوازم و شرایط کودک خود حساس هستیم؛ محیط امن، لوازم بازی مناسب، سلامت بهداشتی، تأمین امنیت عاطفی و بسیاری دیگر از مسایل همگی برای ما بسیار مهم است. یکی از این لوازم و وسایل «لباس کودک» است. لباس از لحاظ گوناگونی دارای اهمیت است و این اهمیت در تمامی مراحل زندگی از نوزادی تا بزرگ‌ سالی مشهود است. در بعد سلامت، مخصوصا در دوران نوزادی ویژگی‌هایی چون جنس و کیفیت لباس، راحتی، رنگ و اندازه آن بسیار مهم است.

  • جنس لباس نوزاد

فارغ از این ‌که در چه فصلی هستید و می‌خواهید چه مدل لباسی را برای کودک ‌تان انتخاب کنید، فراموش نکنید که مهم ‌ترین اصل درباره لباس کودکان، جنس سالم ‌آن است. در خرید لباس برای نوزاد یا کودک، باید حساسیت بیشتری به خرج داد؛ چراکه بدن کودکان به نسبت بزرگسالان حساس ‌تر است و در قبال نوع پارچه‌ای که با پوست تماس دارد، واکنش نشان می‌دهد و همین آسیب‌ پذیری باعث می‌شود که در صورت تماس با هرگونه جنس مصنوعی یا آلوده، دانه‌های ریز قرمزرنگی روی پوست پدیدار شود. سالم بودن جنس پارچه لباس کودک،‌ به چند معناست؟

  1. اول این‌ که لباس کودکان باید حتما ضد حساسیت باشد. اصولا پارچه‌هایی که پلاستیک یا پلی‌استر دارند، کمی ایجاد حساسیت می‌کنند. همان‌طور که بافتنی‌های موهردار، ممکن است ایجاد حساسیت تنفسی کنند. بنابراین وقتی برای خرید به فروشگاه می‌روید، برچسب لباس را از نظر جنس کنترل کنید. لباس‌ های تهیه شده از مواد مصنوعی برای کودکان مناسب نیستند.
  2. بافت لباس کودک بسیار حایز اهمیت است. سعی کنید لباسی بر تن کوچولوی خود کنید که جنس آن از پارچه‌های پنبه‌ای و کتانی تهیه شده باشد. لباس‌های پشمی در صورتی که به‌ طور مستقیم با پوست کودک تماس پیدا کنند، ممکن است ایجاد حساسیت کند.
  3. لباس‌هایی را انتخاب کنید که پارچه‌هایی از جنس الیاف طبیعی دارند. تا تنظیم دمای بدن کودک به‌راحتی صورت گیرد. توصیه می ‌شود لباس‌های زیر و لباس‌هایی که مستقیم با پوست کودک تماس دارند از جنس نخی باشند.
  4. برای لباس‌های رویی پارچه‌های حوله‌ای، مخمل و جین مقاوم و بادوام هستند. کودکان معمولا مواد نرم مانند ابریشم، مخمل یا خز را دوست دارند.
  5. در درجه دوم باید بدانید که لباس سالم کودکانه، یعنی لباس خوش‌جنس و مرغوب. لباسی که دائم قرار باشد درز گرفته شود، تمیزکاری شود و... . لباس مناسبی برای کودک ‌تان نیست زیرا در آن احساس راحتی نمی‌کند. درموقع انتخاب لباس کودک به جنس مرغوب پارچه آن دقت داشته باشید. اصولا اگر از نمایندگی‌های فروش لباس بچه (چه ایرانی، چه خارجی) خرید کنید، بهتر است.
  6. اگر کودک در سنی است که پوشک استفاده می‌کند، لباس‌هایی را انتخاب کنید که در قسمت وسط پاها دکمه ‌دار هستند و امکان دسترسی راحت ‌تر به پوشک در آن‌ها وجود دارد.
  7. برای حفظ سلامت پوست کودک لباس‌ها را پس از خرید و قبل از پوشیدن بشویید و در جایی که هوا جریان دارد و ترجیحا زیر نور خورشید خشک کنید.
  8. از پودرهای بیولوژیک یا نرم کننده پارچه برای شست‌ و شوی لباس‌های کودک استفاده نکنید، زیرا ممکن است پوست او را تحریک کنند.
  • راحتی و سلامت کودک در لباس

راحت بودن کودک در لباس به اندازه جنس لباس او با اهمیت است. برای انتخاب لباس کودک به نکات زیر توجه نمایید.

  1. بایستی کهنه‌های بچه را تا جایی که ممکن است شل ببندید و به کودک ‌تان اجازه دهید در تمام طول سال، نیمی از روز را بدون آن‌ها سپری کند. کهنه‌های محکم، باسن بچه را می‌فشارد و به پاها انحنای دائم می‌دهد. به جای کهنه‌های پلاستیکی و زبر، از کهنه‌های نرم استفاده کنید. مزیت دیگر این کار این است که او یاد می‌گیرد از لگن استفاده کند.
  2. مانند دانشمندان به تفاوت‌های حرکتی فرزندتان، وقتی لباس پوشیده و وقتی بدون لباس است توجه کنید. همان تفاوت‌ها را در مورد خودتان هم مشاهده کنید.
  3. لباس‌هایی که برای کودک انتخاب می‌کنید باید پوشیدن و درآوردن آن‌ها آسان باشد. راحتی و سلامت کودک را در اولویت قرار دهید و لباس‌های راحت و گشاد تهیه کنید. دقت کنید لباس در قسمت‌های یقه، سرآستین و مچ پاها نرم و راحت باشد و کش‌های سرآستین و پاچه شلوار تنگ نباشد.
  4. به جای لباس‌های دکمه‌ دار، لباس‌های چسبی و زیپ ‌دار را انتخاب کنید. بستن و باز کردن بست‌های چسبی برای کودک راحت است.
  5. لباس‌های ساده برای کودکان مناسب ‌ترین انتخاب هستند. لباس‌های سگک ‌دار و لباس‌هایی که روی آن‌ها تور، رمان و مهره‌های رنگی وجود دارد برای کودکان مناسب نیستند چون ممکن است دست کودک در آن‌ها گیر کند یا از لباس جدا شوند و کودک آن‌ها را ببلعد.
  6. دکمه‌ها و بست‌های لباس را کنترل کنید. لباس‌هایی که بست‌های محکم داشته باشد را انتخاب کنید چون ممکن است در طول روز مجبور شوید چند بار دکمه‌های لباس کودک را باز و بسته کنید. لباس‌هایی که دکمه‌هایشان راحت باز نمی‌شود و امکان شکستن و افتادن دکمه‌هایشان وجود دارد را انتخاب نکنید.
  7. تحرک بچه‌ها زیاد است. پس بهتر است لباس‌هایی برای آن‌ها انتخاب کنید که گشاد و راحت باشد و امکان حرکت و تحرک در آن‌ها وجود داشته باشد. بچه‌های کوچک ‌تر معمولا در لباس‌های سرهمی احساس راحتی می‌کنند.
  8. سر کودکان نسبت به بدنشان بزرگ است. اگر می‌خواهید لباس‌هایی را انتخاب کنید که راحت بپوشند، لباس‌های جلو باز که در قسمت جلو زیپ یا دکمه دارند انتخاب مناسبی هستند. در صورتی که می‌خواهید لباس جلو بسته بخرید انواعی که در قسمت شانه دکمه‌های فشاری دارند را انتخاب کنید.
  • بهترین رنگ لباس نوزاد

رنگ‌های شاد را برای کودک ‌تان انتخاب کنید. رنگ‌های تند اصلی برای کودکان دختر و پسر مناسب است. رنگ‌های شاد و شفاف و زنده، ذوق و شوقی بیشتر برای کودکان ایجاد می‌کند و باید رنگ لباس بچه‌ها با روحیه لطیف آن‌ها هماهنگ باشد. کودک لباس را به دلیل رنگ های جذاب و شاد آن دوست دارد. او درباره تناسب رنگ لباس و این‌که آیا چنین رنگی به او می‌آید یا نه، چیز زیادی نمی‌داند و به همین دلیل ممکن است حتی در یک زمان لباس‌هایی با رنگ‌های مختلف و ناهماهنگ را برای پوشیدن انتخاب کند. انتخاب‌های درست در پوشش کودکان می‌ تواند شخصیت و اعتماد به ‌نفس کودکان را رقم بزند. البته باید توجه داشته باشیم که دختران در مورد لباس و لوازم مربوط به آن حساس‌ ترند و این موضوع در آن‌ها بیشتر مورد توجه خانواده‌ها قرار می‌گیرد. این موضوع که از نوع لباس یا ظاهر دخترها تعریف شود، در ایجاد اعتماد به‌ نفس در آن‌ها تأثیر بیشتری نسبت به پسرها دارد. نکات زیر حاوی مطالبی است که شما را در انتخاب رنگ لباس یاری می دهد:

  1. کودکان بیشتر مایل به پوشیدن رنگ‌های قرمز، سبز، نارنجی، زرد، آبی و صورتی هستند. از طرف دیگر، در کار کودک باید از رنگ‌هایی کاملا استاندارد و بهداشتی استفاده شود تا سلامت کودکان تضمین شود. در صورت بروز هرگونه اختلال روی پوست کودک با پزشک مشورت کنید تا علاوه بر درمان به موقع، علت حساسیتی که باعث ایجاد مشکل شده است را نیز دریابید.
  2. بعضی رنگ ها میان دخترها و پسرها، مشترک‌اند مانند: زرد، سبز، سفید، مشکی و زرشکی. این رنگ‌ها هم به تن دختربچه‌ها برازنده‌اند و هم به تن پسربچه‌ها. البته طبق تحقیقاتی که به عمل آمده فضای روانی کودکان، رنگ صورتی، آبی روشن، سرخ آبی و زرد لیمویی را بیشتر می‌طلبد.
  3. بهتر است میان دختر و پسرتان کمی تفاوت رنگ قائل شوید. قطعا رنگ‌هایی مثل نارنجی، قرمز و صورتی را باید برای دخترها بیشتر استفاده کرد و رنگ‌هایی مثل آبی، خاکستری و بنفش را برای پسرها. هرقدر رنگ لباس، روشن ‌تر باشد برای دختربچه‌ها مناسب است و هرقدر پررنگ ‌تر و تندترباشد، برای پسربچه‌ها. به‌طور کل خانم‌ها (که دختربچه‌ها هم بالاخره جزوشان هستند) رنگ‌های ملایم ‌تر را بیشتر می‌پسندند و البته طبق روان‌شناسی رنگ‌ها هم برای خانم‌ها، مناسب ‌تر است.
  4. در پسربچه‌ها چون نوع ساختار روانی آن‌ها متفاوت است، این انتخاب‌ها کمی متفاوت است. پسربچه‌ها به دلیل همین تفاوت‌ها رنگ‌های آبی تیره، قهوه‌ای و سبز تیره را انتخاب می‌کنند. دختربچه‌ها چون با ظرافت‌های روان‌شناسی بیشتری زندگی می‌کنند، رنگ صورتی را بیشتر می‌پسندند و در واقع از همان زمان، زمینه را برای پذیرفتن رنگ‌های شاد در خود دارند.
  5. هیچ‌ وقت سعی نکنید لباس دخترانه را تن پسرتان کنید و برعکس. حتی اگر به لباسی (مثل یک تی‌شرت یا شلوار جین) از نظر جنسیت شک داشتید، لطفا از خیر آن بگذرید. لباسی که مخصوص یک جنس خاص است به مرور زمان بر خلق وخو و هورمون‌های فرد تأثیر می‌گذارد.
  • پوشاندن لباس به کودک و درآوردن آن

برای شما مادر یا پدران تازه کار که به تازگی صاحب فرزند شده اید شاید اولین تجربه ای باشد که می خواهید به تن نوزاد کوچک خود لباس بپوشانید. هنگامى‏ که لباس‏هاى کودک‏تان را در مى‏آورید، ممکن است کودک از احساس هواى سرد که به پوست او مى‏خورد احساس ناراحتى و هراس کند، بنابراین صورت ‏تان را روى شکم او بگذارید و از این فرصت حداکثر استفاده را براى تماس پوست با پوست ببرید. یک حوله دم دست داشته باشید تا وقتى که لباس‏هاى او را در مى‏آورید. او را در آن بپیچید، یا این‌که فورا دوباره به او لباس بپوشانید. در حین لباس درآوردن و لباس پوشاندن، کودک را روى یک تکه پارچه یا تشکچه بخوابانید. بهتر است نکات زیر را به هنگام لباس پوشاندن به نوزاد رعایت کنید.

أ. پوشاندن زیرپوش

  • زیرپوش را به شکلی که جلوی آن رو به شما باشد بگیرید و در دست‌های‌تان جمع کنید. لبه پشتی آن را بالای سر کودک قرار دهید.
  • با یک حرکت نرم و سریع لبه جلویی زیرپوش را تا چانه کودک پایین بکشید. قسمت‌های جمع شده لباس را پایین بکشید تا روی صورت کودک را نگیرد و او را ناراحت نکند.
  • آرام سر و تنه کودک را بلند کنید و پشت زیرپوش را تا گردن و شانه‌های کودک پایین بکشید. حال سر او را آرام به زمین بگذارید.
  • اگر زیرپوش کودک آستین دارد، انگشتان یک دست تان را در یکی از آستین‌ها فرو کنید و آن را باز کنید، سپس با دست دیگرتان مشت او را به داخل انگشت‌های ‌تان هدایت کنید.
  • دست کودک را با دست اول بگیرید، و با دست دیگر آستین را در امتداد دست او پایین بکشید، همین کار را با آستین دیگر نیز بکنید. لباس را بکشید و نه کودک را.
  • زیرپوش را روی شکم کودک بکشید. پایین تنه او را با گرفتن از قوزک پاهایش بلند کنید و عقب زیرپوش را پایین بکشید. دکمه‌های زیرپوش را ببندید.

ب. درآوردن زیرپوش

آرنج کودک را با یک دست در داخل زیرپوش نگه دارید و با ملایمت کل پارچه را از روى مچ او بیرون بکشید. همین کار را در سمت دیگر انجام دهید.

کل زیرپوش را در دست‏های خود جمع کنید، به طورى که هنگام خارج کردن زیرپوش از بالاى سر کودک، پارچه اضافى روى صورت کودک کشیده نشود.

گردن زیرپوش را تا جایى که مى‏توانید بکشید تا باز شود، سپس با یک حرکت سریع آن را از روى صورت کودک تا بالاى سر او بکشید.

دست تان را زیر سر و گردن کودک بلغزانید و بالا تنه او را بلند کنید تا بتوانید زیرپوش را بیرون بلغزانید.

ج. پوشاندن لباس کشباف (سرتاپایی)

لباس کشباف تمیز را رو به بالا و صاف روی زمین قرار دهید و همه دکمه‌های آن را باز کنید. سپس کودک را بلند کنید. کودک را روی لباس قرار دهید. در حالی که گردن او در امتداد گردن لباس باشد.

یک پای لباس را در دست‌ های خود جمع کنید، طوری که قسمتی که پنجه پا قرار می‌گیرد باز باشد. پنجه پای کودک را به داخل آن هدایت کنید، طوری که انگشتان پایش درست در قسمت انگشتان پای لباس قرار گیرد. سپس پای لباس را بالا بکشید. همین کار را با پای دیگر نیز انجام دهید.

شست و انگشتان یک دست خود را از سمت مچ وارد یک آستین لباس کنید و پارچه آستین را در بالای دست تان جمع کنید. تا می‌ توانید سوراخ آستین را باز کنید. با دست دیگرتان، مشت کودک را به داخل دست اول خود هدایت کنید.

در حالی که دست کودک را بین شست و انگشتان خود گرفته‌اید، آستین را با ملایمت روی دست تان و به سمت بازوی کودک بکشید و تا بالای شانه کودک ببرید. به این ترتیب انگشتان و ناخن کودک گیر نمی‌کند.

اگر لباس بزرگ است، سر آستین‌های آن را بالا بزنید تا کودک بتواند با دست‌هایش بازی کند و با بدن خود آشنا شود.

همه دکمه ‌های لباس را از پایین به بالا ببندید.

د. درآوردن لباس کشباف

دکمه‏ هاى لباس را باز کنید. یک قوزک پاى کودک را در داخل لباس نگه دارید و پاى لباس را بیرون بکشید، همین کار را با پاى دیگر انجام دهید.

دکمه‏ هاى زیرپوش کودک را باز کنید، سپس پایین تنه کودک را با گرفتن از قوزک پاهاى او بلند کنید و زیرپوش و لباس کشباف را تا جایى که مى‏توانید از زیر بدن او به سمت بالا بکشید.

دست خود را داخل آستین قرار دهید و آرنج کودک را بگیرید. سر آستین را بگیرید و آستین را بیرون بکشید. همین کار را با دست دیگر کودک تکرار کنید.

دست ‏تان را زیر سر و گردن کودک بلغزانید و بالا تنه او را بالا بکشید تا بتوانید لباس را خارج کنید

  • کلاه کودک

در خرید کلاه باید دقت کافی را به خرج دهید.اگر می‌خواهید برای کودک کلاه بخرید، کلاه‌های لبه ‌دار را انتخاب کنید تا علاوه بر محافظت از سر کودک، پوست صورت او را در برابر پرتوهای خورشید محافظت کند.

در روزهای سرد، کودک شما نیاز به دستکش و کلاه پشمی که زیر چانه‌اش بسته شود، دارد تا حرارت بدنش را از دست ندهد. در هوای گرم، او نیاز به کلاه آفتابی دارد.

اواسط پاییز که هوا سرد می‌شود استفاده از کلاه بسیار به حفظ سلامت کودک کمک می‌کند. توجه داشته باشید که در این مواقع اکثر گرمای بدن از طریق سر هدر می‌رود. کلاه ضد آب همان گونه که نمی‌گذارد آب وارد شود، امکان خروج رطوبت و تبخیر سطحی پوست را نیز کم می‌کند. ضمن این‌ که اساسا کودکان نیازی به این نوع کلاه‌ها ندارند. استفاده از این نوع کلاه‌ها موجب می‌شود در عرض چند ساعت سر کودک عرق کند و بر داشتن کلاه، آغاز سرماخوردگی است.

کلاه‌های بافتنی بسیار مناسب بوده و برای برف ایده‌آل هستند. یک کلاه خوب باید علاوه بر محافظت از سر و صورت، از گردن نیز در برابر سرما حفاظت کند.

  • مدل لباس کودک من

کودکان از سن خیلی پایین در می ‌یابند که لباس ارزش زیادی از نظر جلب توجه دارد. به ‌ویژه اگر خوش‌رنگ، پر از نشان‌ها و علایم مختلف، دارای کمربند و تزیینات دیگر یا نو باشند. خیلی زود پس از آن می‌آموزند که لباس‌های شان نشانه فردیت آن‌ها هستند. لباس، می‌تواند نیاز کودک را به شاخص بودن در جمع ارضا کند.

کودکان، متوجه می ‌شوند که لباس، بهتر از هر چیز دیگری آن‌ها را از جنس مقابل متمایز می‌کند. لباس هم‌چنین می‌تواند به عنوان نوعی استتار به کودکان خجالتی و کودکانی که همیشه نگران توجه دیگران به خودشان هستند یا کودکانی که نقص جسمی دارند نیز کمک کند. انتخاب لباس با تصور کودک از بزرگ شدن هماهنگی دارد. چندان طول نمی‌ کشد که کودک می‌فهمد لباس‌ها نماد تعلق به یک گروه نیز هستند و نیازی را ارضا می‌کنند که هیچ یک از ما با بزرگ شدن آن نیاز را از دست نمی ‌دهیم. کودک می‌تواند با آزمون و خطا یاد بگیرد کدام لباس‌ها بهترین تأثیر را بر دیگران دارد، این یادگیری می‌تواند به مقبولیت اجتماعی او کمک می‌کند و بالاخره به بهتر شدن تصور از خود، ایجاد احساس رضایت و ظاهر کمک می‌کند.

اما چگونه می شود که تکه های کوچک و بزرگ دوخته شده پارچه بارنگ های مختلف و نحوه استقرار آن ها بر بدن، می تواند آن قدر معنادار شــود که موضوع بحث های طولانی فرهنگی و اعتقادی قرار گیرد؟

در جهان مدرن، فرد با انتخاب های بی حدی مواجه است و با قواعدی روبه رو اســت که مشــخص می کنند او چه باید بپوشــد. منشأ قواعد لباس پوشیدن، ارزش های نظام اقتصادی، قوانین دولت، دین، الزامات زیبایی شناســانه، تنوع طلبی، هویت های جدید و هر منبع دیگری اســت که قدرت معنادهی در زندگی فرد را داشته باشد.

ســبک های پوشش پس از آن که مد می شوند، از نشــانه های مخصوص به گروه ها و دســته های مختلف بهره می برند، اما پس از مدتی کاربرد زیبایی شناختی پیدا می کنند و معنای سابق خود را از دست می دهند. این مسأله، مخصوصا هنگامی رخ می دهد که یک سبک، از زادگاه خود خارج شده و همراه با جریان جهانی اقتصاد و اطلاعات به کشــورهای دیگر می رسد. گاهی یک لباس، حتی نشــانه ای معکوس با نشــانه مربوط به خود در زمان رواج و تولدش پیدا می کند. اگر بخواهیم مثالی بزنیم، می توان به شلوار جین اشاره کرد. این لباس درابتدا خاص کارگران و گاوچرانان بــود، اما به خاطر انطباقش با زندگی روزمره در شــهرهای مدرن، به لباس طبقه متوســط تبدیل شد. کم کم این اقبال باعث شد تا شلوارهای جین و لی، در گردونه اقتصادی بازار سرمایه داری قرار بگیرد و گاه با قیمت هایی عرضه شوند که کارگران و گاوچرانان سابق حتی گمانش راهم نمی كردند.

از طرفی، قرارداد، عنصر اساســی جامعه و روابط انسانی اســت، به عقیده روان شناسان در واقع در بیشتر مواقع قراردادها را باید کشف کرد. افراد جامعه، اغلب بدون آنکه بدانند در قراردادهایی زندگی می کنند کــه عموما به هیچ وجه امکان فســخ آن ها وجود ندارد، لــذا، دیگر این قراردادها نیستند که عمل می کنند، بلکه وضعیت های طبیعی و الزام آور زندگی عمل می كنند. جامعه شناسان در مورد قواعد میان نمادها و سبکهای لباس می گویند، هر کسی که لباسی می پوشد باید از عواقب نمادین لباس خود آگاه باشد. باید بداند که دیگران چگونه به واســطه این لباس ها در مورد او قضاوت می کنند. عدم توجه به عواقب نمادین لباس پوشیدن، نحوه ای لاابالی گری تلقی می شود. به این ترتیب است که یک لباس، نماد مردانگی، لباس دیگر نشانه زنانگی، یک لباس نشانه ای بر ارزش هایی نظیر حجب، عفت و لباس دیگر نمادی از ترقی، آزادی خواهی، نو بودن یا به طور کلی مدرن بودن اســت. در مورد قواعد پوشیدن، درگفتمان دینی كه تاریخــی و اصیل است، اصل وحدت دهنده و معنابخش، قاعده عفت اســت. بر اســاس این قاعده، حجاب، ضامن عفت و مصونیت آور اســت. در این گفتمان، ارزش های دیگری، نظیر تقدس خانواده نیز مطرح اند که در ارتباط با دیگر مفاهیم، مانند عفت، مصونیت، حجاب و... نظم گفتمانی را رقم می زنند. از آن جا که با بزرگتر شدن نوزاد، ارزش لباس در ابعاد روحی و شخصیت کودک جلوه ‌گر می‌شود، لباس‌هایی که حامل فرهنگ غیر خودی است، برای فرهنگ و منش و اخلاق و عزت نفس انسان، حتی کودک مضر است . به عقیده جامعه شناسان در گفتمان غیر دینی، اصل اساســی «اصالت نفس» اســت و تن به مثا به «خــود عینی» در لباس نمود می یابد، بدین ترتیب، پوشــش دارای کارکرد «خودنمایی» است. زیبایی اصل اساسی انتخاب و نمایش و خود نمایی است. در نمایش تن در قالب لباس برای کسب معیار زیبایی و جلب نظر دیگران، تمایلات زیبایی شناسانه بر دیگر زمینه ها مانند تقدس خانواده غالب می گردد. در گفتمان دینی و پزشکی، لباس تنگ و چسبان، گذشته از ایجاد انحرافات جنسی در کودک، سبب کاهش جریان خون محیطی در بدن کودک شده و رشد کودک را با مشکل مواجه می سازد.

سلامت روان کودک

روان شناسان می گویند در سال اول زندگی کودک حس اعتماد کودک شکل می گیرد و از همان ابتدای تولد این حس شروع به شکل گیری می کند. در سال های آتی کودک، کودکانی که از اعتماد به نفس سالمی برخوردارند، احساس خوبی در مورد خودشان دارند؛ آنها نقاط ضعف و قوت خود را به خوبی می‌شناسند، زودتر بر تعارضات کنترل می‌یابند، در برابر فشارهای منفی مقاوم هستند و هنگامی که با چالشی روبه‌رو می‌شوند قادرند برای یافتن راه‌حل اقدام کنند.

در سال اول زندگی، به عقیده روان شناسان، درشیرخوار حس اعتماد هنگامی شکل می گیرد که شیر خوار یاد می گیرد که احتیاحات ضروری خود را باید طبق روال و قاعده ای به دست بیآورد. بنابراین برای این که این حس را در کودک تقویت کنید به نکات زیر توجه کنید:

  • همیشه در دسترس کودک خود باشید

اگر نوزادتان گریه می کند آن را بغل کنید و نوازش کنید. شیرخوارانی که به طورمداوم بغل شده و در پاسخ به فشارهای روانی و جسمی مراقبت می شوند دریک سالگی کمتر گریه کرده و در دو سالگی رفتار تهاجم کمتری از خود نشان می دهند.در دسترس بودن مداوم یک والد قابل اطمینان، باعث ایجاد وابستگی، محیط امن و قابل اعتماد می شود.

زمانی‌که نوزادتان به طور مداوم گریه می‌کند خونسردی خودتان را حفظ کنید. نفس عمیق بکشید و کنترل وضعیت او را از ساده‌ترین موارد آغاز کنید. شاید گرسنه باشد، یا باد گلو داشته باشد. شاید هم لازم باشد پوشکش را کنترل کنید. سعی کنید از شیوه‌هایی که باعث آرامش نوزادتان می‌شود استفاده کنید. می توانید او را راه ببرید و یا در کالسکه قرار دهید.

اگر نوزادتان برای ساعت‌ها گریه می‌کند و بی‌قرار است اما به بیماری خاصی دچار نیست و نشانه‌هایی مثل تب، تهوع یا اسهال هم ندارد، احتمالا دچار کولیک شده است. 20 درصد کودکان تا سن 3 ماهگی به این مشکل دچار می‌شوند و حاصل گریه‌های شبانه روزی‌شان خستگی بیش از اندازه والدین و مراقبان است. عجیب نیست اگر به خاطر اینکه نمی‌توانید کمکی به کودک‌تان بکنید دچار نگرانی و افسردگی شوید.

ممکن است گریه‌های نوزاد کولیکی شما درست در زمانی که شما در اوج خستگی هستید شروع شود و کوچک ‌ترین زمانی که می‌توانید استراحت کنید را هم از شما بگیرد. اما مهم‌ترین اصلی که باید به خاطر بسپارید این است که تلاش‌ها و روش‌های شما همیشه برای آرام کردن نوزادتان کارساز نیست. البته بعضی راه حل ها می تواند شما را از این وضع رهایی بخشد.

نوزاد را به شکم در حالی که کیسه آب گرم و یا حوله گرم در دست دارید، روی دست خود بخوابانید و او را در همین حالت راه ببرید. این حالت سبب آرامش کودک شده و گریه های ناشی از کولیک و نفخ نوزاد را کاهش می دهد.

شما می توانید با روغن سیاه دانه یا زیتون شکم نوزاد را به خصوص در ناحیه ناف با 2 الی 4 انگشت در جهت عقرب های ساعت ماساژدهید. ماساژ نوزاد تاثیر زیادی در آرام کردن وی دارد.

  • نوزادتان را در آغوش بگیرید.

بوی ما در ایجاد انس و الفت بین نوزاد و مادر تأثیر بسزایی داشته و عمل شیردهی را با موفقیت همراه می گرداند. بهتر است بدانید نوزاد شیر مادر خوار ، قادر است بوی مادر خود را تشخیص دهد. نوزاد وقتی سینه ای مادر پر بوده و شیر از ان می ریزد بوی شیر مادر را تشخیص داده و برای شیر گریه خواهد کرد.

  • با کودک تان حتی موقع عوض کردن پوشک صحبت کنید.

نوزاد کمتر از سه روزه می تواند صدای مادر را از دیگر خانم ها مجزا نماید و در دو هفتگی با شنیدن صدای مادر ساکت می شود. در دو ماهگی نوزاد قادر است صداهای آهسته رانیز بشنود.

  • رشد اخلاقی کودک خود را تضمین کنید.

کودک تان را بغل کنید و برایش لالایی بخوانید. صداهای پایین مانند لالایی وضربان قلب مادر منجر به کاهش فعالیت حرکتی و افزایش واکنش هوشیاری بیشتری را در نوزاد به همراه دارد. تحقیقات نشان می دهد کیفیت پیوند والدین و کودکان بسیاری از ابعاد رشد کودک را تحت تاثیر قرار می دهد. یکی از این ابعاد رشد اخلاقی در کودک است. پیوند گرم و صمیمانه کودک با والدین سبب می شود آن پیام هایی که والدین به کودک خود منتقل می کند را کودک بفهمد و پاسخ دهد. علاوه بر این سبب می شود فهم کودک از مقررات اجتماعی را آسان کند. روان‌شناسان می‌ گویند آسان ‌ترین مسیر برای افزایش ضریب هوشی کودکان صحبت کردن است. در واقع باهوش ‌ترین کودکان آن هایی هستند که مرتبا با والدین خود حرف می‌زنند. در حال حاضر فقط دو درصد از کودکان به عنوان کودک خوش ذوق شناخته می‌شوند اما روان‌شناسان می‌گویند اگر خانواده‌های بیشتری به این راهنمایی ساده او عمل کنند و مرتبا با کودک خود صحبت کنند، این رقم افزایش پیدا می‌کند.

به گزارش ایسنا به نقل از تلگراف، بررسی‌ها روی 160 زن نشان می‌دهد مادرانی که هم در دوران بارداری و هم پس از تولد برای فرزندانشان لالایی می‌خوانند، بچه‌های آرام‌تری دارند که کمتر گریه و بی‌تابی می‌کنند. لالایی مادران، پیوند مادر و نوزاد را بهبود بخشیده و همچنین دارای اثرات مثبت بر رفتار نوزاد و استرس‌های مادر است.

  • ارتباط چهره به چهره با نوزاد خود داشته داشته باشید.

نوازش کردن و ماساژ نوزاد در شکل گیری ارتباط اولیه با نوزاد بسیار موثر است. اگر این ارتباط را در همان ابتدای تولد داشته باشید ارتباط شما با او بسیار تقویت شده و شیردهی موفقی نیز خواهید داشت. علاوه بر این، این ارتباط بر سال های آتی کودک نیر موثر بوده و در دوران خردسالی و کودکی ارتباط خوبی با نوزاد خود خواهید داشت.

پژوهشگران معتقدند نوزادان از روزهای اول و دوم زندگی فرایند یادگیری را آغاز می‌کنند و مغز آنها یک کار مداوم خستگی ناپذیر را نشان می‌دهد. به طوری که حتی در مدت خواب نیز به پردازش اطلاعات ادامه می‌دهند. محققان واکنش‌های 26 نوزاد تازه متولد شده (13 تا 73 ساعت اول زندگی) را در مدت خواب بررسی کردند و وجود یک فعالیت مغزی چشمگیر را حتی در این لحظات مشاهده کردند. دانشمندان برای نوزادان موسیقی پخش کردند و سپس به روی پلک‌های بسته آنها به مهربانی دست کشیدند. پس از 20 دقیقه زمانی که محققان مجددا همان ملودی را برای نوزادان پخش کردند 24 نوزاد فورا چشمان خود را بر پایه نت‌های موسیقی روی هم فشار دادند. همچنین این نوزادان در زمان گوش دادن به لالایی هم به طور خودکار واکنش‌های مشابهی را نشان دادند. توانایی یادگیری نوزادان تنها در زمان بیداری نیست و بنابراین در اولین روزهای زندگی، واکنش مغز به عملکردهای مختلف بسیار بالا است.

  • با کودک تان بازی کنید.

روان شناسان معتقدند بازی با کودک در سلامت جسمی و رشد وی و هم چنین سلامت روانی کودک تاثیر ویژه ای دارد. بازی با کودک موجب رشد هماهنگ دستگاه ها و اعضای مختلف بدن می شود. همچنین بازی، سبب تقویت حواس کودک نیز می گردد.

بازی کودکان عمدتا تا حدود 3 ماهگی، کاوشی است؛ نگاه کردن به اشخاص و اشیا و احیانا کوشش برای گرفتن اشیایی که جلو چشمشان می‌گیرند. بعد از آن کودک سعی می‌کند همه چیز را بگیرد، زیرا می‌تواند حرکات اعضای بزرگ بدنش را تا حدی کنترل کند.

مطالعات نشان می دهد تحریکات بینایی، بویایی و شنوایی، اعضای مراقبت کننده از نوزاد هستند که تمام این تحریکات جهت تکامل شناخت شیرخوار نقش مهمی را بازی می کنند. مطالعه بر روی عادت ها و آن چه که شیرخوار ترجیح می دهد نگاه کند، نشان می دهد که شیرخواران به اعضای خانواده خود عادت می کنند به تحریکات هنگامی که چندین بار تکرار شوند به میزان کمتر و کمتر توجه می کند و زمانی که عامل تحریک کننده تغییر می کند توجه آنان نیز افزایش می یابد. آزمایش های مکرر منجر به عادت می شود و تجدید نمودن آن منجر به توجه شیرخوار می شود. لذا این مسأله نشان می دهد که شیرخوار قادر به تمایز بین شکل ها رنگ ها و صداهای مشابه هست و شیرخواران چهره ای مشابه را تشخیص داده و با لبخند زدن واکنش مشان می دهند و حتی وقتی که این چهره ها به صورت متفاوتی نیز ظاهر شوند توسط نوزاد تشخیص داده می شوند. برای آگاهی از نوع بازی ها به قسمت بازی نوزاد مراجعه فرمایید.

  • در اولین روز زندگی کودک، به کودک بیاموزید.

به عقیده روان شناسان، میزان اعتقاد، باور، و ایمان کودک به خداوند بسته به میزان اعتقاد و ایمان قلبی پدر و مادر به خداوند است. کودکان در سنین پایین تر به گونه ای پرورش می یابند که هرچه را والدین احساس و درک می کند و یا قلب آن ها به آن گواهی می دهد، جمع آوری و در لایه های زیرین شخصیت خودذخیره می نمایند و درک آن ها از جهان پیرامون وابسته به نوع سازگاری و درک والدین می باشد.

روان شناسان معتقدند دین و مذهب، باعث ایجاد نگرش مثبت دربارة دنیا می شود و فرد را در مقابل رویدادهای ناگوار زندگی مثل فقدان یا بیماری یاری می رساند؛ دین داری باعث خشنودی و رضایت از زندگی، تفسیر خوش بینانه از مرگ و سلامت جسمی می شود.

آرامش روان شاید بتوان گفت مهم ترین مشکل انسان ، به ویژه در عصر کنونی ، اضطراب و افسردگی و به عبارت عام تر فقدان آرامش روانی و اطمینان قلبی است. در مورد اخلاقیات بدون پشتوانه دین داری، ممکن است افرادی را که قوه تمیز و تشخیص درستی ندارد تحت تأثیر تلقینات و احساسات کاذب و شعارهای پوچ به پایبندی به فضیلت های اخلاقی یا پرهیز از انحرافات وادار کرد ؛ ولی ، با افزایش علم و عقل افراد، این بنای بی پایه فرو خواهد ریخت .

از آن جا که خلقت انسان؛ ابداعی و اختراعی است و به‌ گونه‌ای خاص آفریده شده و دارای ویژگی‌هایی خاص در اصل خلقت است؛ مثلاً به نوعی از سرشت و طبیعت آفریده شده که برای پذیرش «دین» آمادگی دارد. حال اگر به حال خود و به حال طبیعی رها شود، راه الهی را انتخاب می‌کند، مگر آن که عوامل خارجی و جبری او را از راهش منحرف کند. از امام صادق علیه‌السلام درباره «حنفیّت» ذکر شده در آیه 31 سوره حج (حُنَفاءَ لِلَّهِ غَیْرَ مُشْرِکینَ...) سؤال شد. حضرت در پاسخ فرمودند:

«حنفیّت همان فطرتی است که خداوند همه انسان‌ها را بر اساس آن سرشته است. خداوند همه خلق را بر اساس معرفت خودش آفریده است». (کافی، ج 3، ص 35)

در دین اسلام ، یکی از رسومات ویژه ای که در بعد از تولد نوزاد داریم، آداب خاصی مانند گفتن اذان و اقامه در هنگام تولد نوزاد است. اولین عضو از نوزاد که کار خود را شروع می‌کند گوش اوست. گوش در همان لحظات اول ولادت می‌شنود و مغز، شنیده‌ها را می‌گیرد و در خود حفظ می‌کند. از این رو، صداها در کودک اثرگذار می‌باشند. در تربیت اسلامی، توصیه‌هایی که برای ساختن شخصیت فرزند از روز تولد تا دو سالگی لازم است را از راه سمعی و شنیداری بیان کرده است. به عبارتی در 2 سال اول تولد کودک، گوش نقش مهمی در تربیت کودک دارد. شیوه رسول خدا و امامان معصوم (ع) نیز برای اذان و اقامه گفتن در لحظات اول تولد، به همین خاطر است. گوش اولین عضوی است که به کار می‌افتد و آخرین عضوی است که از کار می‌افتد. پس اذان و اقامه در لحظات اول تولد، و تلقین هنگام مرگ تأثیر بسزایی در کودک دارد.

هم چنین یکی از دیگز از آیین های اسلامی، مالیدن مقداری تربت سیدالشهدا (ع) و آب فرات به کام نوزاد است. امام صادق (علیهالسلام) در این زمینه می‌فرمایند:«کام کودکانتان را با تربت امام حسین (علیه‌السلام) بردارید چرا که خاک کربلا فرزندانتان را حفظ می‌کند». (وسائل الشیعه، ج 14، ص 524)

حضرت علی (علیه‌السلام) می­ فرمایند: «اگر مردم کوفه کام فرزندان خود را با آب فرات برمی‌داشتند، همه شیعه‌­ی ما بودند». (کافی، ج 11، ص 383) آن چه در اين روايات آمده است در واقع طلب خيری است براي کودک و ربطی به بحث عدم تقليد در دين و لزوم به يقين رسيدن در اصول دين ندارد، در واقع فلسفه اذان واقامه این هست که والدين با چنين کاري از خداوند مي خواهند که شرايط درک حقيقت و واقعيت را برای فرزندشان فراهم سازد. و از خداوند می خواهند که کودک شان را از شر شيطان در امان دارد و روزگار را بر او سخت نگيرد.
در واقع والدین می گویند، خداوندا اين کودکی که تو آنرا به ما سپرده ای را به گونه ای پرورش خواهيم داد که اولين سخنان و کلامي که می شنود و آخرين گفتارهايی نيز که در واپسين لحظات عمرش در گوشش زمزمه می گردد شهادت به وحدانيت و خداوندگاری تو باشد. اولين سخنان و رفتارها تأثير بسيار زيادی در کودک و فرايند يادگيری او دارد چرا که هم چون لوحی است که در بدو تولد از اطرافيان خود بسيار تأثير پذير است.
همه اين کارها از انسان، اختيار را سلب نمی کند و باعث نمی شود که او با اجبار و بدون بررسی و تحقيق، به خداوند اين عالم و اصول دين او ايمان و يقين آورد.

بازى های مناسب برای داشتن کودکانی باهوش

بازی با کودک چه فایده ای دارد، چه بازی هایی را باید با نوزاد انجام داد، چگونه با نوزادخود ارتباط برقرار کنم و... مقاله زیر پاسخ گوی تمام سوالات شماست.

  • فواید بازی با نوزاد

به عقیده ی رون شناسان سال های اول و دوم زندگی، بهترین فرصت برای پرورس توان مندی های فکری و مغزی مانند هوش است. يكي از فرضيه‌های روان‌شناسی اين است كه بازی رشد هوشی را تسريع می‌كند. در تأييد اين فرضيه نتايح پژوهش‌ها نشان مي‌دهد كودكاني كه فاقد هرگونه اسباب‌بازی هستند و يا امكانات اندكی برای بازی دارند، به لحاظ شناختی از همسالان خود عقب ‌تر هستند. در این سال ها والدین بوسیله آموزش دادن، فر آیند یادگیری را در کودک تقویت می کنند. با افزایش معلومات قدرت مغز بیشتر شده و رشد سلول های مغزی بر اساس شرایط محیطی، شناختی و ذهنی کودکان افزایش پیدا می کند. در نتیجه ارتباطات سلولی بیشتر و کارایی مغزی بالاتر می رود.

بازی مهارت‌هاي كودكان را در نگاه كردن، انطباق چشم و دست، شناختن اشياء، درك فاصله‌ها - فهميدن مفاهيم مربوط به خود، بوها و مزه‌ها و مانند آن را افزايش می دهد. بازى بدنى كه حتى در نخستين ماه ها آغاز مى شود، عمدتا به رشد و تكامل اعمال حركتى درشت (Harsh motor function ) مانند: كنترل اعضا، تنه و سر كمك مى كند. ماه اول و دوم پس از تولد، كودك علاقه به فعاليت هاى عضلانى، لگدزدن، برگشتن، غلتيدن، تكان دادن دست ها و ساير حركات شناخته بدنى دارد.

کودک در بدو ولد با دریافت محرک ها وشناخت محیط و اشیا شروع به فکر کردن می کند. تفکر کودک در این زمان تصویری و شنیداری است و والدین باید کودک را در شناخت و کشف محیط آزاد گذاشته و فرصت خلاقیت به او بدهند. کودک با کشف اشیا و محرک ها قدم در مسیر کسب دانش و بینش می گذارد.

  • قدرت درک نوزاد از اطراف و بازی های مناسب با او

آزمایش‌های جدید نشان می‌دهد که نوزاد بهتر از آن‌چه قبلا تصور می‌شد می‌تواند ببیند. او می‌تواند چشم خود را در فاصله 20 تا 25 سانتی‌متری به خوبی متمرکز کند و این فاصله‌ای است که هنگام شیرخوردن بین چشمان نوزاد و صورت مادر وجود دارد. قدرت بینایی نوزاد را 30 روی 20 تخمین زده‌اند، یعنی آن‌چه را یک فرد بالغ با قدرت بینایی عادی در 30 قدمی می‌بیند، نوزاد می‌تواند در 20 قدمی ببیند.

نوزاد، هنگامى به اسباب بازى نگاه خواهد كرد كه اسباب بازى در معرض ديد او قرار گيرد. از سه ماهگى به بعد علاقه اش به اسباب بازى شديدتر خواهد شد. از اين رو، مى كوشد با حركت هر دو دست، اسباب بازى را به سوى خود بكشد و با آن تماس حاصل نمايد. در چنين سنى مى توان يك جسم حركت كننده را روى تختخواب بچه آويخت و تصاوير رنگى در اتاقش قرار داد. نوزاد در درجه اول به دیدن صورت اشخاص، اشیاء واقعی، طرح و عکس صورت‌ها علاقه نشان می‌دهد و در درجه دوم به طرح‌های سیاه و سفید مثل پارچه‌های راه راه با فاصله حداقل 5 / 2 سانتی‌متر و نقاط گرد و درخشان توجه می‌کند.

نوزاد در يك ماهگى قادر خواهد بود جغجغه را لمس نموده و زود بیاندازد. در 2/5 ماهگى مى تواند جغجغه را تكان دهد و يكى از سرگرمى هاى او بيرون آوردن صداهاى مختلف از حنجره است. از حدود 2 يا 3 ماهگى بازى اكتشافى كه به صورت بازى با انگشتان است آغاز مى شود. از 1 تا 4 ماهگى صدا و رنگ را كشف مى كند

یکی از نکات جالب در مورد چشم نوزاد، قدرت تعقیب اشیاء و اشخاص متحرک است. بعضی نوزادان می‌توانند شی‌ء مورد علاقه خود را از یک نقطه تا نقطه دیگر، حول زاویه‌ای نزدیک 180 درجه دنبال کنند. اگر این شی‌ به سرعت حرکت کند، یا فاصله آن از 25 سانتی‌متر بیشتر شود، نگاه خود را از آن برمی‌ دارند. بیشتر نوزادان، یک شی‌ء متحرک را از یک طرف فقط به اندازه 90 درجه دنبال می‌کنند و وقتی به نقطه روبه‌رو رسیدند، از آن منصرف می‌شوند.

شما می توانید يك جغجغه يا اسباب بازى را به آرامى در كنار چشمان كودك حركت دهيد به طورى كه چشمان وى مسير حركت اسباب بازى را دنبال كند. به كودك اجازه دهيد يك شىء (جغجغه، پيمانه پلاستيكى و...) را كه در دستانش مى باشد چنگ بزند، به صدا درآورد و آن را تكان دهد. اين كار موجب سرگرمى كودك مى شود.

در چند هفته اول، حرکات سر و چشم نوزاد هماهنگی لازم را ندارند و اگر سر نوزاد را به یک طرف بچرخانند، چشمان او این حرکت را به کُندی دنبال می‌کند. به‌طور مثال اگر چشم‌های نوزاد به صورت مادر یا پدر جلب شده باشد، حرکت سر برای همراهی کردن با چشم او، تا حدی نامنظم و با تکان همراه خواهد بود. این مشکل پس از چند هفته از بین می‌رود و در ماه دوم حرکات سر و چشم نوزاد هماهنگ می‌شوند.

  • اسباب بازی های مناسب برای نوزاد 1 ماهه

با توجه به انواع مختلف بازى ها (جسمى(Physical)، تقليدى(Imitative)، ساختنى (Constructive)و خلاق (Crative) و با در نظرگرفتن ويژگى هاى جسمى، عاطفى، اجتماعى و فكرى كودكان، فهرستى از بازى ها و اسباب بازى ها پيشنهاد مى شود.

  • هفته دوم، هفته بازی با نوزاد و پرورش ابتدایی ‌ترین مهارت‌هاست. برای بهبود هماهنگی دست و چشم و حس لامسه می ‌توانید بافت‌ها و مواد گوناگون مانند روسری ابریشم یا پر‌های گردگیری تمیز، اطلسی یا مخمل و اجسام خزدار مانند اسباب ‌بازی حیوانات را در اختیار نوزاد تان بگذارید تا آن ها را لمس کند. می‌توانید برای تحریک حواس او اجازه دهید تا بعضی پیام‌های بویایی را دریافت کند؛ برای این کار می‌توانید از روغن بنفشه یا روغن زیتون استفاده کنید.
  • در هفته دوم، نوزاد به صورت مادر خود توجه بیشتری نشان می‌دهد. اگر والدین می‌خواهند نوزاد را روبه‌روی خود بنشانند و با او بازی کنند، باید منتظر حالت هشیاری وی باشند، که بهترین شرایط را برای بازی و سرگرمی دارد.
  • نوزاد به تصاویری شبیه صورت انسان که دارای شکل گرد و قسمت‌های تاریک و روشن و حرکتی تقریبا ثابت هستند و به رفتار وی واکنش نشان می ‌دهند، توجه زیادی دارد. تغییر حالت صورت، تغییر قیافه، وجود ریش و سبیل و مرزهای بین ریش و موی سر با صورت برای او جالب است.
  • اسباب بازى هاى زير براى سن يك الى دوازده ماهگى پيشنهاد مى گردد: جغجغه، عروسك پارچه اى، حلقه هاى پلاستيكى، مكعب هاى چوبى، توپ خوش رنگ، روروئك، بادكنك رنگى، كاسه هاى پلاستيكى رنگارنگ و انواع ليوان بزرگ و كوچك، پيمانه هاى پلاستيكى رنگارنگ، قطعات درشت خانه سازى، مكعب هاى توخالى، اسباب بازى هاى صدادار (دايره زنگى، طبل و...)، اسباب بازى هاى كوكى، اشياى شناور براى آب بازى (ماهى، اردك پلاستيكى و...)، ماشين، گارى و حيوان كه بتوان آن ها را با نخ به دنبال خود كشيد، وسايل معمولى خانه مثل بشقاب، قابلمه، قاشق، فنجان و..

خواب ناز و آرام کودک من

میزان خواب مورد نیاز نوزاد تازه متولد شده در چند روز اول، به طور قابل توجهی تغییر می کند. بعضی نوزادان بین وعده های تغذیه می خوابند و بیدار می شوند، در حالی که دیگر نوزادان بیشتر زمان بین تغذیه ها را به شلوغ کردن و نق زدن می پردازند. به طور متوسط بیشتر نوزادان طی چند هفته اول در مجموع به حدود 16 ساعت خواب در روز احتیاج دارند، اگرچه این میزان ممکن است در برخی دیگر تا 18 ساعت باشد.

خوابیدن در این مرحله بیشتر شبیه یک سلسله چرت های کوتاه است که در طول 24 ساعت توزیع می شود و تا زمانی که شروع به شیردادن نکرده اید، بسیار زود است که مشخص کنیم آیا نوزاد شما از آن دسته نوزادانی است که به خواب بیشتر یا کم تر احتیاج دارد و این که آیا چرخه ی طبیعی خواب او از همان ابتدا، دوره ی طولانی تر خواب شب را تعیین می کند. شیرخوارانی که دوران بسیار فعالی را در اوایل عصر و در نیمه های شب در رحم مادر داشته اند، اطرافیان اجازه دهند، این الگوی خواب را بعد از تولد نیز ادامه خواهند داد. شیرخواری که بسیار خواب آلود است، به طور معمول می تواند سه یا چهار دوره ی خواب را بدون تغذیه کردن طی کند، در حالی که دیگر شیرخواران هر یک یا دو ساعت یک بار برای تغذیه شدن، جیغ و داد راه می اندازند. در ادامه به نکاتی می پردازیم که می تواند به خواب آرام کودک شما کمک زیادی کند.

بهترین وضعیت برای خواب نوزاد

پژوهش جدید که در مجله Paediatrics منتشر شده نشان میدهد که کودکان زیر شش ماه به دلیل جلوگیری از سندرم مرگ ناگهانی نوزاد باید با والدین خود در یک اتاق مشترک بخوابند. بهتر است کودک را عادت دهید به جهات مختلف خوابانده شود چون استخوان‌های جمجمه نرم است، به خصوص اگر نوزاد نارس باشد. اگر همیشه یک طرف بخوابد، بعد از مدتی عضلات او به همان حالت عادت کرده و حالت شل یا سفت پیدا می‌کنند. فشار روی یک نقطه سر کمی استخوان را صاف ‌تر می‌کند. خواباندن نوزاد به جهات مختلف خوب است اما اگر والدین فکر کنند خواباندن به یک جهت سبب برطرف شدن شکل نامناسب سر می‌شود و می‌توانند به سر بچه شکل دهند، این‌طور نیست و باید بدانند که این یک عقیده غلط است.

ساعت خواب کودک را تنظیم کنید

آن چه در روز برای کودک اتفاق می افتد، تأثیر مهمی در چگونگی خواب شبانه او دارد. شیرخواری که در طول روز خیلی می خوابد، شب ها هم زیاد بیدار می شود. عکس آن نیز صادق است، یعنی شیرخواری که در طول روز خیلی کم می خوابد در طول شب هم بیدار می شود زیرا برنامه خواب غلطی را در طول روز دارد. دنبال کردن یک الگوی تغذیه ای و خواب مناسب در طول روز، می تواند خیلی سریع وعده شیر اضافه ی شبانه نوزاد را کاهش دهد و نوزاد را تشویق کند که بعد از آخرین وعده شیر، مدت بیشتری دوام بیاورد. همه ی شیرخواران، حتی آن ها که دائم شیرمی خواهند، وقتی به سن 4 تا 6 هفتگی می رسند، توان پذیرش نوبت های طولانی تری بین وعده های شیر را دارند.

والدینی که در «تغذیه بنا به تقاضای شیرخوار» وسواس به خرج می دهند، با مشکلات خواباندن و خوراندن روبرو شوند. برخی شیرخواران تقاضای تغذیه نمی کنند و اگر اجازه دهید فاصله ی بین تغذیه ایشان به 5 تا 6 ساعت افزایش می یابد، موجب می شود سینه های مادر در روزهای حیاتی اولیه جریان یافتن شیر، به اندازه ی کافی تحریک نشده و این یکی از دلایل مشکل کاهش شیر برخی مادران است.

اگر بگذارید نوزادتان طی ده روز اول، به طور مکرر و به میزان کم تغذیه شود، نه تنها به برقراری جریان مناسب شیر کمک می کند، بلکه به پیشگیری از مشکلات بعدی خواب نیز کمک خواهد کرد. روز خود را از ساعت 6 صبح آغاز کنید و بین 6 صبح و نیمه شب تقریبا هر سه یا 4 ساعت یک بار شیرخوار را تغذیه نمایید. این کار تضمین می کند که شیر خوار شما فقط به یک بار بیداری در شب برای تغذیه نمودن احتیاج پیدا کند.

خواباندن شیر خوار بین ساعت 7 بعدازظهر تا 10 شب عامل مهمی در سرعت به خواب رفتن او در طول شب دارد. پس ساعت مناسب خواب کودک خود را تنظیم کنید. شیرخواری که ساعت 6 بعدازظهر خوب تغذیه نموده و برای خوابیدن بین ساعت 7 تا 10 شب آرام گرفته است، سرحال از خواب بیدار می شود و برای تغذیه ی کامل آماده است. میزان شیری که شیرخوار در این زمان دریافت می کند، در تعیین طول مدت خواب او در شب تأثیر خواهد گذاشت

در سن بین 2 تا 4 هفتگی نوزاد باید بتواند تا ساعت 2 تا 3 صبح بخوابد، مشروط بر این که میزان شیر مورد نیاز مناسب وزنش را دریافت کرده و برای یک ساعت به طور کامل بیدار مانده باشد. شیردهی مکرر در طول شبانه‌روز بخش مهمی از تغذیه با شیر مادر است، شیرخوار معمولا هر یک و نیم تا سه ساعت باید شیر بخورد تا وزن‌گیری مناسب داشته باشد؛ بنابراین ضمن تغذیه بر حسب تقاضای شیرخوار، اگر شیرخوار بیشتر از 4 ساعت درشب می‌خوابد، او را بیدار کرده و به شیر خوردن ترغیب کنید.

نحوه برخورد والدین با صبح زود بیدار شدن نوزادشان در طول چند ماه نخست، در این که نوزادشان سحر خیز شود یا نه تعیین کننده است. همه نوزادان و بچه ها بین ساعات 5 و6 صبح از خواب سبکی برخوردارند. در طول هفته های اولیه، نوزادی که بین ساعت 2 و 30: 2 بامداد بیدار شده و شیر می خورد، ممکن است بین ساعات 5 و 6 صبح هم بیدار شود و واقعا احتیاج به شیر خوردن داشته باشد. یکی از دلایل اصلی این که بعضی از نوزادان دیگر نمی خوابند، این است که چون این زمان به صبح نزدیک است، والدین این نوبت شیردهی را مانند شیردادن به هنگام روز تلقی می کنند، از این رو نوزاد آن ها هیجان زده شده و به فعالیت واداشته می شود.

اگر نوزاد احتیاج به شیرخوردن در طول شب داشته باشد، این کار را با استفاده از یک چراغ خواب کوچک و بدون صحبت کردن یا نگاه کردن به چشم نوزاد و خیلی سریع و بدون سر و صدا انجام دهید و همیشه نوزاد را برای خواب به سر جایش بر می گردانید. در این مرحله، مهم ترین مسئله این است که شیرخوار را دوباره به سرعت بخوابانیم، حتی اگر با نوازش و بغل کردن باشد.

سعی کنید در طول حمام کردن شیرخوار همه را ساکت و آرام نگه دارید و بعد از حمام نیز از تماس های چشمی زیاد و صحبت کردن خودداری کنید تا شیرخوار بیش از اندازه تحریک نشود. همیشه سعی کنید آخرین نوبت تغذیه کودک را در اتاقی به او بدهید که تختش در آن قرار دارد و روشنایی ضعیفی دارد، تا بتواند قبل از این که خوابش ببرد به سرعت او را روی تختش بخوابانید.

خواب دوقلوها را تنظیم کنید

برای والدین صاحب فرزندان دو قلو، ایجاد جریان روزمره از همان روزهای نخست ضروری است. از آن جا که دوقلوها به طور معمول کمی زودتر به دنیا می آیند، الگوی تغذیه نمودن آن ها نیز بیشتر در بیمارستان شکل می گیرد. به طور معمول تغذیه های ساعات روز نیز همچون شب کمی بیشتر از سه ساعت یک بار صورت بگیرد. دستورالعمل های زیر کمک می کند تا یک جریان روزمره از همان روزهای نخست ایجاد شود و هم چنین به پیشگیری از بسیاری از مشکلات خواب دراز مدت که به طور معمول همراه دو قلوها است نیز کمک می کند.

  • اجازه ندهید فاصله ی بین تغذیه های شیرخوارانتان بیش از سه ساعت طول بکشد تا این که به وزن دست کم 5 / 3 کیلوگرم برسند. حتی اگر اجازه دهید در فواصل بین تغذیه ها مدت زمان طولانی تری بخوابند هم فرقی نمی کند، چون معده آن ها به اندازه ای کوچک است که بایستی به طور مکرر تغذیه شوند تا در روزهای نخست تا حد ممکن وزن ایشان افزایش یابد. هنگامی که وزن دو قلوها به 5 / 3 کیلوگرم برسد، معده آن ها قادر به تحمل مقدار بیشتر شیر در یک وعده تغذیه خواهد بود و پس از آن می توان اجازه داد فاصله ی زمانی بین تغذیه ها کمی بیشتر شود.
  • در مورد دو قلوها به نوبت غذا دادن با فاصله ی 20 دقیقه در دراز مدت، بدین معناست که با دو کودک که به طور هم زمان برای غذا جیغ و داد می کنند روبرو نخواهید شد.
  • این امر به ویژه زمانی اهمیت دارد که مادر مسئولیت مراقبت از هر دو شیرخوار را بر عهده می گیرد. یکی از شیرخواران را در ساعت 6:45 دقیقه تغذیه کنید، در این صورت او می تواند در حالی که شما شیرخوار دیگر را تغذیه می کنید، برای مدت کوتاهی از لم دادن در صندلی اش لذت ببرد. هنگامی که شیرخوار دوم تغذیه شد، او هم می تواند از این که روی صندلی می نشیند شاد باشد، در حالی که شما پوشک اولی را عوض می کنید و باز او را تغذیه می کنید، سپس می توانید سراغ شیرخوار دوم رفته و قبل از این که باز او را تغذیه کنید، پوشکش را عوض کنید.
  • در روزهای نخست، اگر بتوانید هر دو شیر خوار را نزدیک هم نگه دارید آسان تر خواهد بود. بالا و پائین بردن آن ها از پله ها در بین تغذیه نمودن ها، به ویژه هنگام صبح، می تواند بسیار خسته کننده باشد. پیشنهاد می کنم در صورت امکان تشک تاشوی کوچک یا تخت یک نفره ای را در اتاق کودک جای دهید تا والدین بتوانند به نوبت روی آن بخوابند و به خود اجازه ی استراحت کوتاهی بدهند و سپس به نوبت در اتاق خواب خودشان بخوابند. برنامه ریزی شب ها به نحوی که هریک از والدین بتواند مدتی را بخوابد بسیار مهم است. توصیه می کنم مادر ساعت 9 شب به تختخواب برود و پدر وظیفه ی مراقبت از شیرخوار را بین ساعت 10 شب تا نیمه شب بر عهده بگیرد.
  • اولین نوزاد معمولاً بین ساعت 2-1 صبح از خواب بیدار می شود. تا آن وقت مادر حداقل 4-3 ساعت خوابیده است. دو قلوها در طول ماه اول بیشتر از دیگر شیرخواران به خواب احتیاج دارند، اما به همین نسبت به تغذیه بیشتر هم نیاز دارند. گاهی اوقات فقط یک ساعت بین زمان تغذیه نمودن یکی از قل ها و بیدار شدن دیگری فاصله وجود دارد.
  • در روزهای نخست، پذیرفتن هر نوع کمکی از سوی اطرافیان بسیار مهم است. از درخواست کمک از خویشاوندان و دوستان برای انجام خرید و خرده کاری های خانه احساس گناه نکنید، در این صورت می توانید در طول روز کمی بیشتر بخوابید.
  • دو قلوها را از همان ابتدا در دو تخت جداگانه بخوابانید. اگر دو قلوها در یک تخت مشترک بخوابند احتمال این که مزاحم یکدیگر شوند بسیار زیاد است.
  • طی ماه اول به آن ها لباس های ساده بپوشانید. زیرپیراهنی سفید و لباس های سرهمی سفید گزینه مناسبی است. این کار شستن لباس ها را بسیار آسان تر کرده و می توانید همه را با هم بشویید.
  • اگر از سینه ی خود به شیرخوار شیر می دهید، در صورت امکان پمپ الکتریکی بادوام که دارای دو کیت پمپ است استفاده کنید تا دوشیدن شیر کم تر طول بکشد. شیر دوشیدن مضاعف، تولید شیر را نیز تحریک می کند و اگر از همان روزهای نخست شیر بدوشید شیر بیشتری برای سیر کردن دو شیرخوار در بدن شما تولید خواهد شد.
  • با دوشیدن شیر در اوایل صبح می توانید شیر جمع کنید تا همسر شما بتواند در ساعت 10 شب که شما استراحت می کنید، شیرخوارتان را با آن تغذیه کند. تحریک تولید شیر با خالی کردن سینه های مادر، به افزایش تولید شیر کمک می کند و می توان ظرف چند روز به جریان مناسب شیر رسید.
  • بهترین زمان دوشیدن شیر، هنگام صبح است، زیرا پستان ها در این زمان پر از شیرند. همچنین دوشیدن شیر هنگامی که به نوزاد شیر می دهید، می تواند ساده و راحت تر باشد. به این ترتیب که یا یکی از پستان ها را قبل از دادن به نوزاد بدوشید و یا در حالی که نوزاد از یک پستان شیر می خورد، پستان دیگر را بدوشید.
  • بعضی از مادران معتقدند دوشیدن شیر هم زمان وقتی که با یک پستان به نوزاد شیر می دهند، راحت تر است.
  • در روزهای نخست برای این که 60 تا 90 میلی لیتر (برابر 2 تا 3 انس) شیر را به هنگام صبح بدوشید، لازم است صبح ها مدت 15 دقیقه و به هنگام غروب 30 دقیقه وقت صرف کنید.
  • اگر هر دو پستان را در ساعت 10 شب می دوشید، بهتر است از ابزاری استفاده کنید که امکان دوشیدن هر دو پستان را هم زمان به شما بدهد. به این ترتیب زمان صرف شده برای دوشیدن شیر کاهش می یابد.
  • اغلب هنگام غروب که پستان ها شیر کمتری تولید می کنند، استحمام یا دوش آب گرم همراه با انبساط خاطر و آرامش می تواند به تقویت جریان شیر بیشتر و راحت تر کمک کند. همچنین ماساژ آرام پستان ها و پشت مادر، قبل و هنگام دوشیدن می تواند مؤثر واقع شود.
  • بعضی از مادران عقیده دارند هنگامی که عکس نوزادشان کنارشان است و به آن نگاه می کنند، دوشیدن شیر راحت تر است در حالی که تعداد دیگر ترجیح می دهند این کار را هنگام تماشای برنامه تلویزیونی مورد علاقه و یا گفتگو با همسرشان انجام دهند. شیوه های مختلف را بیازمائید تا دریابید در مورد شما کدام روش بهتر پاسخ می دهد.

چرا کودکم نمی خوابد

در صورتی که شیر خوار شما در ساعت های چرت آرام نمی گیرد و شب ها پس از اجرای جریان روزمره ی بالا از خواب بیدار می شود، توصیه می شود یادداشت روزانه ای از جزئیات روشن خوراندن و خواباندن شیر خوار تهیه کنید.

همچنین اگر یادداشت هایی از رفتار او در طول ساعات اجتماعی، مدت زمانی که صرف آرام شدن او در ساعات چرت می شود و این که آیا برای خوابیدن به کمک شما احتیاج دارد یا نه تهیه کنید، مفید خواهد بود. فهرست زیر رایج ترین دلایل آرام نگرفتن شیرخواران کوچک تر از یک ماهه در ساعت چرت یا در اوایل عصر است:

  • وابستگی به پستانک
  • سحرخیزی
  • خواب روز
  • گرسنگی
  • جمع شدن گاز در شکم یا قولنج شیرخواری

1. وابستگی به پستانک

برای بعضی از بچه ها، به ویژه بچه های حساس و آن هایی که به مکیدن وابسته هستند، استفاده از پستانک در روزهای اول تولد، می تواند باعث راحتی زیادی باشد. هرگز اجازه ندهید که شیرخوار با پستانک در تختش به خواب رود. شیرخواری که برای خوابیدن به هنگام غروب با پستانک به خواب می رود، به احتمال زیاد دست کم 2 یا 3 بار در طول شب بیدار می شود و برای این که بار دیگر بخوابد به پستانک نیاز دارد.

این مشکلی نیست که به خودی خود حل شود و تا دیر نشده باید برای آن چاره ای اندیشید. بعضی از شیرخواران در جستجوی پستانک ممکن است هر ساعت بیدار شوند. اگر این مشکل حل نشود تا 2 و گاه 2 سال ادامه می یابد.

2. سحر خیزی

در این مرحله بسیاری از شیرخواران کمتر از 8 هفته ممکن است بعد از آخرین وعده شیر خوردن تا ساعت 5 یا 6 صبح بخوابند، سپس بیدار شده و بار دیگر به شیر احتیاج داشته باشند. اگر این وعده شیر دادن مثل وعده شبانه فرض شود و شیرخوار بلافاصله بخوابد مشکلی پیش نمی آید.

گرسنگی همواره باید به عنوان اولین عامل سحر خیزی نوزادان در نظر گرفته شود. در مورد نوزادان زیر 2 ماه که در نیمه های شب (یعنی بین ساعات 1 بامداد تا 5 صبح) بیدار می شوند، عامل اصلی بیداری اغلب گرسنگی است. در بیشتر موارد والدین با تصور این که کمتر شیردادن نوزاد در نیمه شب، سریع تر به حذف این وعده کمک می کند، تمایل دارند که نوزادشان را شب ها تحت فشار قرار دهند. این وعده نیمه شب تا زمانی که نوزادشان نشان نداده که تا ساعت 7 صبح و حداقل به مدت یک هفته آرام و راحت می خوابد، نمی تواند حذف شود. نوزادان در 2 تا 7 روز نخست تولد، مکرر شیر می‌خورند. روزانه 8 تا 12 بار تغذیه به خصوص در هفته‌های نخست تولد ایده‌آل به نظر می‌رسد. همچنین بسیاری از نوزادان در 7 تا 10روز اول تولد، شب‌ها بیشتر شیر می‌خورند.

خواباندن شیر خوار بین ساعت 7 بعدازظهر تا 10 شب عامل مهمی در سرعت به خواب رفتن او در طول شب دارد. شیرخواری که ساعت 6 بعدازظهر خوب تغذیه نموده و برای خوابیدن بین ساعت 7 تا 10 شب آرام گرفته است، سرحال از خواب بیدار می شود و برای تغذیه ی کامل آماده است. در طول 2 تا 3 ماه اول، باید نوزاد در وعده ساعت 10 شب، حداقل به مدت 1 ساعت کاملاً بیدار شود. اگر نوزاد به طور منظم به مدت حداقل یک هفته تا ساعت 7 صبح می خوابد، می توانید به تدریج وعده ساعت 10 را حذف نمایید. حذف این وعده هر سه شب یک بار به مدت 10 دقیقه، باعث می شود شیرخواران همچنان تا ساعت 7 صبح بخوابند و تضمینی است برای این که بعدها فرزند شما صبح زود بیدار نشود.

عامل مؤثر دیگر بعد از گرسنگی در مورد سحرخیزی شیرخواران، نفوذ نور از اطراف و کنار پرده ها یا بالای میله پرده هاست. پژوهش ها نشان می دهند که مواد شیمیایی مغز در تاریکی به گونه ای دیگر عمل می کنند و مغز را آماده خواب می نمایند. حتی کوچکترین رخنه و نفوذ نور می تواند شیرخواری که بین ساعت 5 تا 6 صبح خواب سبک شده را کاملا بیدار کند. شکاف های بزرگ که جریان نور را از زیر در به داخل می آورند و نیز سایر عوامل از جمله باز گذاشتن در و روشن بودن یک چراغ خواب کوچک می توانند مشکل آفرین باشند. نور صبحگاهی یا پس زدن پتو یا روانداز به خاطر لگد زدن نیز مشکل آفرین است.

3. خواب روز

زیاد خوابیدن در طول روز یکی دیگر از دلایل بی خوابی بیش از حد در شب است. حتی شیرخواران خیلی کوچک نیز باید بعضی وقت ها بیدار باشند. در صورتی که به شیرخوار اجازه دهید مابین تغذیه های روز برای دوره های طولانی بخوابد، احتمال این که در شب برای مدت طولانی تری بیدار شود بیشتر خواهد بود. سعی کنید نوزاد خود را تشویق کنید 5 / 1 ساعت بعد از تغذیه های طول روز بیدار بماند و در مجموع خواب روز هنگام او بین ساعت 7 صبح و 7 شب بیشتر از پنج ساعت نباشد. شیرخوارانی که به آن ها اجازه داده می شود صبح تا دیروقت بخوابند، احتمال این که در ساعت 7 شب آرام و قرار نگیرند، زیاد است. صرف نظر از این که شیرخوارتان شب چگونه خوابیده است، او را ساعت 7 صبح بیدار کنید. این کار تضمین می کند که شما بتوانید با تعداد دفعات تغذیه نمودن صحیح شیرخوار قبل از ساعت 7 شب هماهنگ شوید و او به قدر کافی بیدار بماند.

4. گرسنگی

زمان و مدت شیر خوردن توسط شیرخوار هدایت می‌شود. هرگاه گرسنه باشد شروع به شیر خوردن می‌کند و هروقت سیر شود، توقف می‌کند، همچنین مدت زمان تغذیه در بین شیرخواران بسیار متفاوت است، بعضی سریع شیر می‌خورند و بعضی آهسته. وقتی شیرخوار شیر خوردن را تمام می‌کند خود به خود پستان را رها می‌کند و گاهی هم در حالی که پستان در دهان اوست به خواب می‌رود یا مکیدن و بلع را متوقف می‌کند.

علایم زودرس گرسنگی عبارتند از بیدار شدن، بردن دست به دهان، جستجوی پستان و حرکات دهان شیرخوار. هرگاه مادر حس کند که پستان به طور ناراحت‌کننده‌ای پر شده است، می‌تواند شیرخوار را به پستان بگذارد. اجازه ندهید که شیرخوار گریه کند زیرا در این شرایط به علت بی‌قراری و عصبانیت شیرخوار، تقریبا گرفتن پستان مادر توسط شیرخوار غیرممکن می‌شود.

حجم شیر و چربی شیر مادران در طول روز متفاوت است و بنابراین ممکن است طول مدت شیرخوردن شیرخوار در هر نوبت تغییر کند. اگر زمان شیر خوردن در ماه‌های اول تولد هر بار از حدود 10دقیقه کوتاه ‌تر و یا از 50 دقیقه طولانی ‌تر باشد ممکن است نشانه مکیدن‌های غیرموثر به علت ناکافی بودن شیر مادر باشد یا وضعیت شیر دهی مناسب نباشد. پس بهتر است اگر شیر خوار شما بیش از 30 دقیقه شیر می خورد، در جست و جوی علت باشید.

در صورتی که می خواهید از تغذیه نمودن و بیداری بیش از اندازه شیرخوار در شب جلوگیری کنید، بایستی بین ساعت 7 صبح تا 11 شب دست کم 6 بار او را تغذیه کنید. شیرخوارانی که از شیر خشک تغذیه می کنند و هم شیرخوارانی که از شیر مادر استفاده می کنند، عصرها نباید دیرتر از ساعت 15: 2 بعدازظهر تغذیه شوند، تا اطمینان پیدا کنید در ساعت 5 تا 15: 6 بعدازظهر تغذیه ی خوبی خواهند داشت.

برای هماهنگ شدن با این تعداد باید روز را از ساعت 7 صبح شروع کرد. همچنین مهم است که شیرخوار در هر وعده به اندازه ی کافی تغذیه شود.

احتمال دارد شیرخواری که از شیر مادر تغذیه می کند، در ساعت 10 شب و پس از آن، چندین مرتبه در شب از خواب بیدار شود.

نوزادان معمولا از سن 4 هفتگی به بعد گریه های بی دلیل دارند که شما باید این را هم مورد توجه قرار دهید. این گریه معمولا عصرها و شب ها بیشتر می شود. طی چرت ها و هنگام عصر در آغوش بگیرند و این کار باید به طور مستمر و فقط توسط یکی از والدین انجام شود. برای سه روز سعی نکنید او را در ساعات چرت یا در اوایل عصر روی تختش بگذارید، در عوض یکی از والدین یا هر دوی آن ها باید در یک اتاق ساکت و آرام در کنار نوزاد دراز بکشند و در سر تا سر ساعت خواب او را نوازش کنند.

شیردادن هر 2 ساعت یک بار و یا کمی زودتر یا دیرتر، سبب می شود تا نوزاد بدون شیر خوردن نخوابد. همچنین باعث بروز مشکلات بیشتری در زمینه عادات و وابستگی های خوابی نادرست می گردد. دوشیدن شیر روشی مؤثر و عالی در افزایش تأمین کمبود شیر است و سبب ایجاد یک الگو و برنامه برای نوزاد می گردد. اگر این کار از همان روزهای اولیه صورت گیرد، در مجموع باعث می شود که مشکل تأمین کمبود شیر مرتفع گردد.

5. گاز شکم یا قولنج نوزادی

متأسفانه برای بسیاری از والدینی که برای سازش با شیرخوار قولنجی مبارزه می کنند، ساعتی که می تواند شادترین ساعت زندگی شان باشد، به رقت بار ترین ساعت تبدیل می شود که بدون تغذیه کردن کودک، با تکان دادن، در آغوش گرفتن و قدم زدن برای قطع گریه ی او همراه است.

گریه بیش از حد معمول شیرخوار در سن کمتر از سه ماهگی معمولاً به عنوان قولنج تشخیص داده می شود. به طور معمول «شیرخوار قولنجی» چنین توصیف می شود: شیرخواری که اگر زانوهایش را روی شکمش که اغلب متورم و پر سر و صدا است، بلند کنید، دچار درد زیادی شده و شروع به جیغ و داد زدن می کند. دوره های بلند گریه عموماً در اواخر بعدازظهر یا اوایل عصر شروع شده و چند ساعت به طول می انجامد. برخی معتقدند دلیل گریه کردن و تورم شکم شیرخوار، سیستم گوارشی نارس و دردهای روده ای است.

اگر احتیاجات شیرخوار با بغل کردن، تغذیه نمودن و یا تکان دادن برآورده شود، این مداخلات او را آرام خواهد کرد. همه ی تکان دادن ها و در آغوش کشیدن ها که در تلاش برای آرام نمودن شیرخوار به کار می رود، همیشه منجر به ایجاد عادات بد خوابیدن در شیرخوار می شود. شیرخوار بعد از سن 3 ماه، هنوز هم عصرها آرام نمی گیرد و چندین بار در شب بیدار می شود. هر زمان که بیدار می شود، انتظار دارد او را تغذیه نمایند، تکان دهند و یا برای دوباره خواباندن در آغوش بگیرند. اگر از برنامه روزمره ای پیروی می کنید که اجازه نمی دهد شیرخوار گرسنه بماند، دچار خستگی مفرط شده یا بیش از اندازه تحریک شود، هیچ گاه قولنج اتفاق نمی افتد. پس برای خوراندن و خواباندن نوزاد از روز اول برنامه مناسبی در نظر بگیرید.

اما رایج ترین دلایل گریه در شیرخواران، گرسنگی و خستگی مفرط می باشد. برای برخورد با قولنج، اطمینان یافتن از این موضوع است که شیرخوار خوب تغذیه نموده، تمیز و خشک است.

شیرخوارانی که در حین مکیدن سینه ی مادر وضعیت نادرستی دارند بیشتر احتمال دارد که از زیاد بودن گاز شکم اذیت شوند. در این موارد بهتر است یک کاردان بهداشتی یا مشاور شیردهی به شما آموزش دهد چگونه شیرخوار را در وضعیت صحیح شیر دهید. شیرخوارانی که از شیر مادر تغذیه می کند، معمولاً به اندازه ی شیرخواری که از شیر خشک تغذیه می کند، هوا دریافت نمی کنند و بعد از هر بار تغذیه گاز از شکمشان خارج نمی شود.

در صورتی که شیرخوار شما ظرف چند دقیقه گاز از شکمش خارج نکرد و شاد به نظر می رسد، بهتر است زمان زیادی صرف این کار نکنید، چرا که مالیدن و دست کشیدن بیهوده بر پشت شیر خوار، بیشتر از خود گاز شکم برای او ناراحتی ایجاد می کند. شیرخواری که واقعاً از زیاد بودن گاز شکم اذیت می شود بعد از تغذیه نمودن جیغ و داد می کند و هیچ چیز به جز باد گلو زدن، او را تسکین نمی دهد.اگر شیرخوار شما علائم وجود گاز شکم را دارد، باید دستورالعمل های زیرا برایش اجرا شود:

  • گاهی اوقات شیرخوار گرسنه به مقدار بیشتری شیر در روز نیاز دارد، اما اگر شیرخوار شما 150 میلی لیتر یا بیشتر از آن از میزانی که برای مصرف روزانه توصیه شده شیر بنوشد، به این معنی است که بیش از حد تغذیه نموده و در نتیجه دچار دردهای شدید ناشی از تجمع گاز شکم می شود.
  • اگر مطمئن هستید شیرخوارتان را به طرز صحیحی نگه داشته اید و وضعیت مناسبی روی سینه ی شما دارد، علت زیاد بودن گاز شکم او می تواند غذایی باشد که شما می خورید. گاهی اوقات شیرخواران نسبت به غذایی که مادرانشان خورده اند واکنش نشان می دهند. به طور معمول، درد شکم آن ها، 12 تا 16 ساعت بعد از غذا خوردن مادر ظاهر می شود. عمده ترین غذاهایی که مصرف زیاد آن ها توسط مادر، در شیرخوار ایجاد واکنش می کند شامل لبنیات، مرکبات، قارچ و گوجه فرنگی است. با وجود این که به نظر می رسد چای، قهوه، شکر و شکلات باعث افزایش گاز شکم نمی شوند، اما اگر این مواد غذایی هم به مقدار زیاد مصرف شوند، می تواند موجب ناراحتی برخی شیرخواران شود.
  • اگر مشکوک هستید که غذای خاصی در شیر خوار شما تولید گاز شکم می کند، سعی کنید برای چند روز آن غذای خاص را قطع کنید.
  • اگر بهبود چشمگیری مشاهده کردید، قبل از شروع مجدد غذا یک هفته ی دیگر صبر کنید و حتی پس از آن مصرف آن را به تدریج آغاز کنید. با این وجود اگر متوجه شدید که کمترین میزان غذای مشکوک در شیرخوار، بیش از اندازه تولید گاز شکم می کند، توصیه می کنم با مراقبت بهداشتی یا پزشک خود مشورت کنید.
  • لازم است مادر شیرده از رژیم غذایی متنوع و سالمی پیروی نموده و روزانه 500 کالری بیش از انرژی مورد نیاز خود مصرف کند. تلاش کنید از خوردن غذاهایی که دارای مقادیر زیادی مواد افزودنی هستند خودداری کنید.
  • همین طور به یاد داشته باشید زمان شیردهی، وقت رژیم گرفتن و ورزش بیش از اندازه نیست. کاهش وزن سریع نه تنها میزان تولید شیر را کاهش می دهد، بلکه باعث می شود سمومی که در بافتهای چرب جمع شده اند در شیر شما آزاد شوند. برخی کارشناسان معتقدند این سموم می تواند در مواردی باعث تند خویی شیرخواران شود.
  • شیرخوارانی که با هر گریه و نا آرامی خیلی سریع تغذیه می شوند، بیشتر در معرض قولنج هستند. به تدریج فاصله های بین تغذیه شیرخوار را افزایش دهید
  • زندگی خود را به نحوی سازمان دهی کنید که انرژی کافی برای توجه کافی به شیر خوار طی «ساعت قولنج» داشته باشید.
  • اگر چه شیرخوارانی که از شیر خشک تغذیه می کنند، بیشتر از شیر مادرخواران، گاز در شکمشان تولید می شود، اما تا زمانی که به او فرصت داده شود یک بار در حین غذا خوردن و یک بار در پایان آن باد گلو بزند، این مسأله مشکل ساز نمی شود. چنین تصور می شود شیرخواری که از شیر خشک تغذیه می کند و بعد از تغذیه هر 30 میلی لیتر شیر، باد گلو می زند، کمتر دچار گاز شکم می شود.
  • اگر شیرخوار شما که از شیر خشک تغذیه می کند، از دفع گاز شکم دچار ناراحتی می شود، نخستین نکته ای که باید به آن توجه کنید، میزان شیرخشک دریافتی و تعداد دفعات تغذیه اوست. نوزادی که از غذای آماده تغذیه می نماید، به ازای هر نیم کیلوگرم وزن بدنش به 75 میلی لیتر غذای آماده نیاز دارد. تغذیه ی بیش از حد یکی از دلایل تولید گاز شکم به میزان بیش از حد معمول است. در صورتی که متوجه شدید شیرخوارتان از تجمع بیش از حد گاز شکم رنج می برد، پیروی از دستورالعمل های زیر مفید خواهد بود.
  1. اگر اطمینان دارید شیرخوارتان با میزان شیر خشک متناسب با وزن بدنش تغذیه نموده، مورد بعدی که باید به آن توجه کنید نوع بطری مورد استفاده است. بطری های با گردن پهن که سر شیشه آن بزرگ نیست، به کاهش میزان هوایی که شیرخوار دریافت می کند کمک خواهد کرد.
  2. هنگامی که برای شیرخوار شیر خشک، تهیه می کنید لازم است به موارد زیر توجه ویژه ای مبذول دارید: طبق دستورات کارخانه که روی قوطی نوشته شده عمل کنید. بطری را خوب تکان دهید تا مطمئن شوید آب و پودر شیر خشک کاملاً با یکدیگر مخلوط شده اند.
  3. قبل از تغذیه نمودن شیرخوار، حلقه و سر شیشه را شل کرده و دوباره بپیچانید تا هرگونه هوای اضافی داخل شیشه خارج شود.
  4. مطمئن شوید که بطری به نحوی کج شده که در تمام طول شیرخوردن شیرخوار، سر شیشه پر از شیر است. شیرخوار را حین تغذیه و پس از آن در وضعیت عمودی نگه دارید، این کار به کاهش هوای دریافتی او کمک می کند.
  5. چند دقیقه شیرخوار را به پشت بخوابانید، سپس به آرامی او را بلند کرده و بنشانید، این کار به خروج هوای جمع شده کمک می کند.
  6. هم چنین می توانید شیرخوار را روی شکم بخوابانید و در حالی که سرش به یک طرف است، پشتش را به آرامی بمالید.
  7. بعضی از والدین می دانند قطره های بادشکن ویژه قولنج شیرخواری به دفع گاز بیش از اندازه شکم کمک می کند.
  8. چنانچه درمان سنتی یا جایگزین را استفاده می کنید، همیشه در مورد مقدار مناسب مصرف، با مراقبت بهداشت یا پزشک واجد شرایط مشورت کنید.از جمله راه حل هلیی که می تواند شما را کمک کند این است که:

          أ. نوزاد را به شکم در حالی که کیسه آب گرم و یا حوله گرم در دست دارید، روی دست خود بخوابانید و او را در همین حالت راه ببرید. این                 حالت سبب آرامش کودک شده و گریه های ناشی از کولیک و نفخ نوزاد را کاهش می دهد.

        ب. شما می توانید با روغن سیاه دانه یا زیتون شکم نوزاد را به خصوص در ناحیه ناف با 2 الی 4 انگشت در جهت عقرب های ساعت         ماساژدهید. ماساژ نوزاد تاثیر زیادی در آرام کردن وی دارد.برای آگاهی بیشتر به قسمت طب سنتی نوزاد مراجعه نمایید.

  • والدین باید از ترک کردن شیرخوار با حالتی پر جنب و جوش و یا دیگر تحریک های مشابه خودداری کنند. اگر این تلاش ها مؤثر واقع نشود، باید به شیرخوار اجازه داد برای یک دوره ی 15 تا 30 دقیقه ای دیگر گریه کند. اگر به شیرخوار اجازه دهیم بدون وقفه برای دو یا سه دوره ی قولنجی گریه کند، این شانس را در اختیار او گذاشته ایم که تنش به وجود آمده را تخلیه کند.محققان دریافته‌اند که گریه کردن می‌تواند برای جسم و روان فایده داشته باشد و این فوائد با اولین گریه نوزاد در زمان تولد شروع می‌شود. سایت "هلث لاین" در این مقاله توضیحات مختصری درباره اثرات گریه کردن بر بدن و روان ارائه کرده که به شرح زیر است:
  1. خاصیت سم‌زدایی از بدن: سه نوع مختلف اشک وجود دارد که شامل اشک‌غیرارادی، ‌اشک مداوم و اشک احساسی می‌شود. اشک‌های غیرارادی چشم‌ها را از آلودگی‌هایی همچون دود و غبار پاک می‌کند. اشک‌های مداوم چشم‌ها را نرم کرده و آن‌ها را در برابر عفونت‌ها حفظ می‌کند. اشک‌های احساسی هم فوائد بسیاری برای سلامتی دارند. درحالیکه اشک‌های مداوم حاوی ۹۸ درصد آب است اشک‌های احساسی حاوی هورمون‌های استرس و دیگر مواد سمی است.
  2. خاصیت خودتسکین دهندگی: گریه کردن یکی از بهترین مکانیزم‌ها برای خود تسکین دهندگی است. بررسی‌ها نشان می‌دهد گریه کردن سیستم عصبی پاراسمپاتیک را فعال کرده که به آرام شدن بدن کمک می‌کند.
  3. تسکین درد: گریه کردن برای مدت طولانی به تولید اکسی‌توسین و مخدرهای درون‌زا منجر می‌شود. این ماده‌های شیمیایی کمک می‌کند درد جسمی و روحی فرد تسکین پیدا کند.
  4. کمک به تنفس نوزاد: اولین گریه نوزاد به هنگام تولد بسیار مهم است. نوزاد داخل رحم اکسیژن مورد نیاز را از بند ناف دریافت می‌کند و به محض تولد، بدن فرآیند تنفس را به تنهایی انجام می‌دهد. در حقیقت اولین گریه به ریه‌های نوزاد کمک می‌کند تا با زندگی در جهان خارج از رحم سازگار شود.
  5. کمک به خواب نوزاد: گریه کردن به نوزاد کمک می‌کند شب‌ها خواب بهتری داشته باشد

توصیه های عالی برای کودکی سالم و خوشحال

شکی نیست که مراقبت های جسمانى، تغذیه خوب، توجه به آرامش و نیازهاى عاطفى نوزاد می تواند عامل مؤثری در کیفیت رشد جسمى، عاطفى و طی مراحل تکاملی در نوزاد باشد. آگاهی از نحوه برخورد صحيح با مشكلات نوزاد و چگونگی ارائه مراقبت های ضروری در اين دوران می تواند در بالا بردن اعتماد به نفس شما مادران عزیز در نگهداری از نوزاد تأثير بسزايی داشته باشد. با توجه به وسعت اطلاعات مورد نياز برای مادران و برخی باورهای نادرست و غير علمی در مواجهه با نوزاد (به ويژه در مورد مادرانی كه فرزند نخست خود را بدنيا می آوردند) ضرورت آموزش نكات كليدی در مورد مراقبت های روزمره و نحوه برخورد با مشكلات دوران نوزادی حس می شود. در ادامه به ارائه مطالبی می پردازیم که با آگاهی از آن می توانید بهترین مراقبت را از نوزاد عزیز و دلبند خود داشته باشید.

مچ بند نوزاد در بیمارستان

وقتی نوزاد را پرستار در اختیار شما قرار می دهد مشخصات نواری که به مچ دست نوازد شما بسته می شود را با کارت هایی که معمولا در کات نوزاد (گهواره نوزاد) قرار داده می شود تطبیق نمایید و در صورت بروز مشکل به پرستار گزارش کنید.

واکسیناسیون و غربالگری کودک

معمولا واکسن های نوبت اول که شامل واکسن ب ث ژ، فلج اطفال ، هپاتیت ب است در بیمارستان و یا در مرکز درمانی ای که مجهز به زایشگاه بوده و در آن کودک خود را بدنیا آورده اید زده می شود.

در صورت زدن واکسن ها به کودک، کارتی به شما داده می شود که نشان دهنده ی این مطلب است که این واکسن ها به نوزاد شما تزریق شده است. شما با در دست داشتن کارت مشخصات نوزاد که معمولا در کات نوزاد قرار داده می شود و حاوی وزن و قد و دیگر اندازه های نوزاد است همراه با کارت شناسایی خود به مرکز بهداشت یا نزدیک ترین پایگاه بهداشتی که در محل زندگی شما قرار دارد مراجعه نموده و نسب به تشکیل پرونده درآن مرکز هم برای خود و هم برای نوزاد اقدام نمایید.

در آن مرکز، راهنمایی هایی در مورد نوزاد که شامل:

  • واکسیناسیون بعدی نوزاد در سنین مختلف، آگاهی دادن در مورد عوارض واکسن و راه های درمان
  • زمان مراجعه بعدی نوزاد به مرکز
  • نحوه ی مراقبت از نوزاد و نحوه ی شیردهی به کودک با کلاس های مربوطه در مرکز
  • بالا بردن کیفیت شیردهی و نحوه ی تغذیه و کمک به رشد کودک
  • موارد غیرعادی در مورد کودک و آگاهی دادن در مورد علائم غیرعادی در کودک
  • مراقبت هایی در خصوص رشد نوزاد از قبیل رشد دور سر نوزاد، قد نوزاد و وزن نوزاد
  • رشد تکاملی نوزاد مانند رشد زبانی، رشد حرکتی که شامل گرفتن اشیا و نشستن یا راه رفتن کودک و...
  • آموزش مادران در مورد نحوه تغذیه كودكان و ارائه قطره آهن و مولتی ویتامین تا 2 سالگی به صورت رایگان هست ارائه می شود و شما می توانید راهنمایی های لازم را دریافت کنید. هم چنین در صورت بروز مشکل توسط کارشناسان مراکز بهداشت به متخصص مربوطه ارجاع داده می شوید.
  • در مورد دادن قطره های مولتی ویتامین به نوزاد، شما می توانید از 15 روزگی به نوزاد خود از قطره مولتی ویتامین به میزان 15 قطره استفاده کنید.
  • برای تامین ویتامین D مورد نیاز نوزاد روزانه دست و پای کودک را به میزان 30 دقیقه و یا تمام بدن را به مدت 10 دقیقه در جلوی آفتاب قرار دهید. این میزان آفتاب گیری میزان ویتامین D مورد نیاز کودک را برای یک هفته تامین خواهد کرد. آفتاب از پشت پرده و یا بر نباشد . این کار را زمانی انجام دهید که شرایط جوی عالی است و آفتاب سوزان نیست.
  • آنچه در مورد غربالگری نوزاد باید بدانید

لازم است در روز 3 تا 5 بعد از تولد به مرکز بهداشت یا پایگاه بهداشتی محل زندگی خود مراجعه نموده و نسبت به آزمایش تیروئید در کودک خود اقدام کنید.

توجه داشته باشید درصد کمی از کودکان ممکن است با کم کاری تیروئید مواجه باشند که طبق توصیه پزشکان درمان به موقع این نوزادان، تأثیر ویژه ای در بهبود این نوزادان و بهبود درجه هوشی آن ها دارد. نتیجه این آزمایش ۴۸ ساعت بعد مشخص شده و در صورت وجود کم‌کاری مادرزادی تیروئید در نوزاد بلافاصله اقدامات درمانی آغاز می‌شود بنابراین والدین باید در روز سوم بعد از تولد فرزندان، به نزدیک‌ترین مرکز بهداشتی درمانی محل زندگی خود مراجعه کنند. والدين تنها 28 روز پس از تولد برای انجام اين آزمايش زمان دارند.

با توجه به اینکه این آزمایشات غربالگری بوده و نشانه صد در صد وجود بیماری نیستند، در صورت مثبت بودن جواب آزمایشات و به منظور تشخیص قطعی بیماری، نیاز به انجام آزمایشات تکمیلی است تا در صورت اثبات بیماری، درمان شروع شود. هم چنین دستگاه‌های شنوایی سنجی در تمام بیمارستان‌هایی که زایشگاه دارند مستقر است و شنوایی نوزادان در همان بدو تولد مورد بررسی قرار می‌گیرد. درمان مشکلات شنوایی نوزادان باید تا قبل از سن شش ماهگی انجام شود، در غیر این صورت در آینده تکلم کودک دچار مشکل خواهد شد. مادران باید مشکلات شنوایی نوزاد خود را تا قبل از سه ماهگی تشخیص داده و حتما تا قبل از سن شش ماهگی برای درمان آن اقدام کنند.

شیر مادر و تأمین سلامت کودک

بهتر است تا دو سال اول زندگی کودک نوزاد از شیر مادر تغذیه گردد. شیر دهی به کودک علاوه بر این که افزایش بهره هوشی، سلامت جسمانی کامل کودک و افزایش ایمنی بدن کودک در مقابله با بیماری ها را در مقایسه با نوزادانی که از شیر خشک و یا به روش های دیگر تغذیه می شوند، دارد، در سلامت جسمانی مادر نیز تاثیر ویژهای دارد. این اثرات شامل: پیش گیری از سرطان های رحم، تخمدان و پستان، کمک در کاهش وزن مادر می باشد. تامین اتاق استراحت و شیردهی در مکان‌هایی مانند فروشگاه‌های بزرگ و پر رفت وآمد و ایستگاه‌های قطار و فرودگاه‌ها، پارک‌ها و.... برای حمایت از مادران شیرده ضروری است.

  • پس از زايمان طبيعی و يا سزارين با بی حسی موضعی، تغذيه با شيرمادر را اغلب مي توان بلافاصله شروع نمود. پس از سزارين با بيهوشی عمومی، تغذيه باشيرمادر می تواند فرا چند ساعت اول به محض هشياری مادر انجام شود. یکی از مهم ترین مواردی که در بهبود روند رشد نوزاد نارس بسیار اهمیت دارد برقراری ارتباط عاطفی میان کودک و مادرش است. نوزادان نارس غالبا پس از تولد در دستگاه نگهداری می شوند تا علاوه برقرار گرفتن در محیطی سلامت با دمایی مناسب دیگر علائم حیاتی بدنشان نیز به خوبی تحت کنترل قرار گیرد. از این رو در این شرایط امکان برقراری رابطه نزدیک و انتقال مهر و محبت مادری به نوزاد از راه تماس و در آغوش کشیدن او میسر نمی شود. به همین دلیل بسیاری از متخصصان اطفال در سراسر جهان به این باور رسیده اند که پس از سپری شدن دوره خطر به محض آنکه امکان خروج نوزاد از دستگاه وجود داشته باشد مادران می توانند از شیوه کانگورویی برای مراقبت از نوزادشان استفاده کنند. در این شیوه متخصص به مادر آموزش می دهد که نوزادش را به صورت عمودی و باشیوه ای خاص در آغوش بکشد تا به این ترتیب علاوه بر تامین دمای مورد نیاز بدن نوزاد از طریق دمای بدن مادر امکان شیر دادن به نوزاد و برقراری رابطه عاطفی، حسی و تماسی با او بیشتر شود. به اعتقاد بسیاری از متخصصان در سراسر جهان برقراری رابطه عاطفی و در آغوش کشیدن نوزاد نارس می تواند تاثیر زیادی در تسریع روند درمان او داشته باشد. از آنجا که روند رشد نوزاد نارس پس از تولد باید با همان روند داخل رحمی ادامه پیدا کند، تغذیه نوزاد اهمیت زیادی پیدا می کند تا روند وزن گیری نوزاد در هفته به صورت طبیعی ادامه پیدا کند. از این رو نوزادان نارس معمولا از راه مجاری بینی یا با تزریق وریدی تغذیه می شوند و این شیوه تا زمانی که نوزاد به تکامل برسد و بتواند بدون نیاز به دستگاه و کمک نفس بکشد یا با مکیدن شیر مادرش را مصرف کند، ادامه پیدا می کند. پس از سپری شدن این دوران با افزایش توانایی نوزاد در مصرف شیر مادر، تغذیه او با شیر مادر که بهترین غذا برای نوزاد محسوب می شود، آغاز می شود. اهمیت تغذیه نوزاد با شیر مادر به این دلیل زیاد است که شیر مادر موجب حفاظت بیشتر نوزاد در برابر عفونت ها و بیماری های احتمالی می شود.
  • بهترین حالت برای شیر دادن حالت نشسته است به طوریکه مادر به پشت تکیه دهد و غوز نکند و در صورتی‌که زایمان او سزارین بوده و قادر به نشستن نیست می‌تواند در حالت خوابیده فرزند خود را شیر دهد.
  • سر بچه باید بر روی آرنج مادر قرار گیرد و با کف دست باسن نوزاد را نگاه داشته و او را به سمت سینه هدایت کند و چهار انگشت را در زیر سینه گرفته و انگشت شست را بر روی سینه قرار دهد و تمام حاله قهوه‌ای سینه را در دهان نوزاد بگذارد.
  • بسیاری از نوزادان در روزهای اول بعد از تولد کمی وزن کم می‌کنند اما اگر نوزاد ۱۰ روزه شما هنوز به وزن اولیه تولدش برنگشته برای مراقبت ویژه و بررسی علت حتما به پزشک مراجعه کنید.
  • نوزاد را در آغوش بگیرید و او را لمس کنید. این کار علاوه بر این که بر رشد و تکامل جسمی و روحی کودک بسیار موثر است در جاری شدن شیر نیز تاثیر ویژه ای دارد. رفلكس مكيدن نوزاد را که در طول يكساعت اول بسيار قوی است برای گرفتن صحيح پستان بكار مي اندازد اين مزيت به انقباض رحم و خروج جفت و کاهش خونريزی مادر کمك مي کند.
  • دلیل اهمیت دوشیدن شیر طی روزهای نخست، این است که اطمینان حاصل کنیم مادر همیشه بیشتر از میزانی که شیرخوار واقعاً نیاز دارد شیر تولید می کند. بدین ترتیب که وقتی شیرخوار دوره جهش رشدی را می گذراند، مادر می تواند در اولین تغذیه روز شیر کمتری بدوشد و بنابراین مطمئن شود که برای برآوردن نیازهای مضاعف نوزاد شیر کافی دارد. بسیاری از شیرخواران که از شیر مادر تغذیه می شوند، عصرها بی قراری می کنند، چون ذخیره ی شیر مادرشان کم است. بعد از تغذیه های عصر، شیرخوارتان را با مقداری شیر دوشیده شده خود سیر نمایید. اگر مشکلات بهبود یافت، مشخص می شود که علت مشکل، ناکافی بودن ذخیره ی شیر می باشد. سعی کنید با دوشیدن شیر، ذخیره ی شیرتان را افزایش دهید تا مطمئن شوید که ذخیره ی ناکافی شیر به بروز مشکل دراز مدت و در نتیجه قطع شیردهی منجر نمی شود.
  • در مورد نحوه ی شیردهی به نوزاد از پرستار مربوطه کمک بخواهید. شيرخوار قادر به مكيدن نيست مادر مي تواند شير خود را دوشيده و با ليوان به شيرخوار بدهد، با اين کار پستان نرم تر مي شود و شيرخوار راحت تر به آن متصل مي گردد. پستان ها مي توانند متورم و دردناك گردند اگر:
  1. بعد از تولد تاخيری در شيردهی ايجاد شود.
  2. اتصال شيرخوار به پستان ضعيف باشد و تخليه آن بطور موثر انجام نگرد.
  3. پستان به طور مكرر تخليه نشود.
  4. وقتي که شيردهي زمان بندی شده است.
  5. بر مبنای تقاضای شيرخوار نيست.
  6. طول مدت شيردهي محدود است.
  • میل کودکان به شیر خوردن در نوزادان مختلف متفاوت است. مدت زمان شیردهی به نوزاد معمولا 5 الی 20 دقیقه است. حجم شیر و چربی شیر مادران در طول روز متفاوت است و بنابراین ممکن است طول مدت شیرخوردن شیرخوار در هر نوبت تغییر کند. اگر زمان شیر خوردن در ماه‌های اول تولد هر بار از حدود 10دقیقه کوتاه‌تر و یا از 50 دقیقه طولانی‌تر باشد ممکن است نشانه مکیدن‌های غیرموثر به علت ناکافی بودن شیر مادر باشد پس بهتر است اگر شیر خوار شما بیش از 30 دقیقه شیر می خورد، در جست و جوی علت باشید.
  • در صورت میل شیر خوار به کودک شیر دهید. در صورتی که نوزاد شما خواب است می توانید در نوزادان نارس هر 2 ساعت و در بچه های رسیده هر 4 ساعت به نوزادان خود شیر دهید.
  • سکسکه نوزادان بیشتر از اینکه خودشان را ناراحت کند٬ پدر و مادر را نگران می‌کند. طبیعی است که هر مشکلی برای نوزاد پیش می‌آید مضطرب شوید. با این وجود سکسکه در نوزادان طبیعی است چون بدن آنها هنوز کامل نشده است. نگران نباشید و این روش‌های ساده را امتحان کنید تا سکسکه را دور کنید. وقتی نوزاد سکسکه می‌کند نگران نشوید. تا زمانی که سکسکه بند بیاید نوزاد را آرام کنید. مطمئن شوید که نوزاد شما بعد از هر بار شیر خوردن آروغ می‌زند. آروغ زدن احتمال ابتلا به سکسکه را کاهش می‌دهد. درمان سکسکه در نوزادان مانند بزرگسالان نیست. در سنین بالاتر لازم است کمی حواس آنها را پرت کنید تا سکسکه نکنند. گاهی 20 – 15 دقیقه شیر دادن یکسره به نوزاد می‌تواند سکسکه ایجاد کند.
  • در صورت ابتلا مادر به سرما خوردگی و دیگر بیماری ها ، در صورتی که از شیرخود تان نوزاد خود را تغذیه می کنید، پزشک را در جریان قرار دهید تا داروی مناسب برای شما تجویز گردد.
  • ممکن است علاقه‌مند به مصرف ادویه‌جات باشید اما نمی‌دانید که در حین شیردهی می‌توانید از ادویه‌جات استفاده کنید یا نه. اشکالی ندارد؛ شما می‌توانید گاهی از غذاهای بودار هم استفاده کنید و با این کار فرزندتان را با طعم‌های جدید آشنا کنید، اما قطعا فلفل نمی‌تواند ادویه مناسبی برای روزهای شیردهی شما باشد. فراموش نکنید که گاهی فرزندان نسبت به غذاهایی که مادر مصرف می‌کند حساس هستند. مثلا غذا و نوشیدنی‌های حاوی کافئین یا پروتئین شیر گاو ممکن است مشکلاتی را برای نوزاد ایجاد کنند.
  • اما گذشته از پرهیزهای غذایی که پزشک‌تان با شما در میان می‌گذارد، مهم‌ترین نکته‌ای که باید به آن توجه کنید، حفظ تعادل در خوردوخوراک‌تان است. نه زیاد از حد شیرین بخورید و نه زیاد از اندازه شور. نه خیلی سراغ میوه بروید و نه خوردنش را کنار بگذارید. شما به اندازه مناسب از هر یک از مواد غذایی تغذیه کنید و در صورتی که شاهد واکنش خاصی از طرف نوزادتان نبودید به این رویه ادامه دهید.
  • نشانه های کافی بودن شیر مادر عبارتند از:
  1. افزایش مطلوب وزن شیر خوار بر اساس منحنی رشد در کارت پایش کودک که روند صعودی داشته باشد.
  2. خواب راحت برای 2 تا 4 ساعت بعد از شیر خوردن
  3. دفع ادرار 6 تا 8 بار در به صورت کهنه کاملا خیس در 24 ساعت (البته این برای وقتی است که نوزاد به جز شیر مادر مایعات دیگری مصرف نکند) تعداد 6 كهنه مرطوب يا بيشتر در 24 ساعت با ادرار كمرنگ از روز چهارم تولد به بعد.
  4. اجابت مزاج 8-3 بار در 24 ساعت (بعد از يك ماهگي ممكن است اين دفعات كاهش يابد و حتي هرچند روز يك بار، يك اجابت مزاج نرم و حجيم داشته باشد بدون اينكه بيمار باشد.
  5. هشيار بودن، قدرت عضلانی مناسب و پوست شاداب

راه حلی برای دغدغه های مادران شاغل

نوزادان در 2 سال اول زندگی به آغوش مادر نیاز زیادی دارند. حس اعتماد شیر خوار در 2 سال اول زندگی شکل گرفته و در صورتی که نوزاد از این آغوش محروم گردد، صدمات جبران ناپذیری خواهد داشت. پس سعی کنید مرخصی طولانی مدتی را ترتیب دهید. اگر نمی توانید به مرخصی بروید کودک رابا شیر خود تغذیه نمایید. دانشمندان می گویند هیج جایگزینی بهتر از شیر مادر برای نوزاد نمی توان یافت. در ادامه به ارائه نکاتی می پردازیم که می تواند برای شما مادر شاغل عزیز مفید باشد.

  • سعی کنید نوزاد خود را با شیر خود تغذیه کنید. حداقل 2 هفته قبل از اقدام به جدایی استفاده از شیر دوش را تمرین کنید.
  • انواع مختلف سر شیشه ها و فنجان ها را بیابید تا آن چه را که شیر خوار ترجیح می دهد بیابد.
  • از همکاران (يا معلمين، رؤسا يا مشاورين راهنما) كسانى كه شيردهى از پستان دارند، تقاضای کمک کنید.
  • اگر امکان دارید ترتیبی دهید که به تدریج به برنامه کاری برگردید یا نصف روز شروع کنید.
  • درست قبل از ترک شیر خوار و هم چنین به محض به هم پیوستن به شیر خوار به او در انتهای روز به او از پستان خود شیر دهید.
  • برای ادامه تولید شیر، اجازه دهید شیرخوار در عصر و شب هر چند دفعه که میل دارد شیر بخورد.
  • به خاطر بسپارید که قبل از زمان جدایی پمپ شیر دوش اسباب کار و بطری ها و سایر وسایل را بسته بندی کنید و ظروف جمع آوری شیر را 20 دقیقه قبل از مصرف بجوشانید.
  • دوشیدن شیر را موقعی که آرامش بیشتری دارید مثلا در هنگام صبح و یا پس از شیر دادن به شیر خوار که جریان شیر برقرار شده است، مفیدتر است.
  • یک سرد کننده یا کیفی که حاوی یخ برای حمل شیر دوشیده شده از خانه یا برای ذخیره ی شیر وقتی که دور هستید بردارید.
  • عکسی از شیر خوار خود بردارید.(برداشتن یک پتو با بوی کودک یا یک نوار ضبظط شده از صدای آرام جیغ یا گریه کودک را در نظر داشته باشید.)
  • لباس طرح دار بپوشید یا یک ژاکت روی بلوز یا لباس بپوشید تا ریزش ناگهانی شیر را پنهان گند.
  • ظروف شیر باید به صورت طبیعی زیر شیر آب (گرم نباشد) گرم شوند. از گرم کردن شیر مادر با وسایلی مانند ماکروفر، گاز و ... خودداری نماید.
  • اگرشاغل می باشید و نوزاد را با شیر خود تغذیه می کنید ، نگران نباشید شما می توانید از شیر دوش استفاده کرده و شیرخود را در ظروف جداگانه قرار دهید . ظروف بهتر است شیشه ای و نشکن باشند و حتما درب دار باشند. از ظروف پلاستیکی به دلیل احتمال بالای آلودگی و از دست رفتن ویتامین های محلول در آب آن بپرهیزید.
  • مدت زمان نگهداری شیر در هریک از این مکان ها در قسمت زیر آمده است. هر یک از ظروف حاوی شیر فبلا ذوب شده می توانند تا 24 ساعت در یخچال نگه داری شوند و بعد از این مدت شیر باقی مانده را باید دور بریزند. در مورد نوزادان بستری در بیمارستان پس از هر وعده تغذیه، شیر باقی مانده باید دور ریخته شوند.

مکان های مناسب جهت نگه داری شیر مادر

میزان ساعت

در اتاق (25 درجه)

4 ساعت

 یخچال

48 ساعت

جایخی یخچال

2 تا 3 هفته

 فریزر (زیر20- درجه)

 3 ماه

 

 

 

 

 

 

 

 

  • اوج ترشح پرولاکتین ساعت 2 تا 6 صبح است . این هورمون بهترین هورمون جهت تولید شیر می باشد. زمان دوشیدن شیر، هنگام صبح است، زیرا پستان ها در این زمان پر از شیرند. همچنین دوشیدن شیر هنگامی که به نوزاد شیر می دهید، می تواند ساده و راحت تر باشد. به این ترتیب که یا یکی از پستان ها را قبل از دادن به نوزاد بدوشید و یا در حالی که نوزاد از یک پستان شیر می خورد، پستان دیگر را بدوشید.
  • همچنین در طی روزهای نخست به کار بستن توصیه های لازم در خصوص وضعیت صحیح شیردادن و چگونگی چسباندن شیرخوار به مادر بسیار اهمیت دارد. وضعیت نادرست شیردهی موجب خواهد شد شیرخوار به طور کامل سیر نشود و به راحتی آرام و قرار نگیرد و همچنین می تواند باعث دردناک شدن، ترک خوردن و خون ریزی نوک پستان ها شود.

آنچه باید از سلامت سیستم دفعی نوزاد بدانید

توصیه ای زیر به شما کمک می کند تا از دوران نوزادی کودک تان لذت ببرید:

  • جنس پوشک نوزاد

بهتر است جهت جلوگیری از عرق سوز شدن پای نوزادتان، جنس پوشک نوزاد شما از نخ و یا پنبه بوده و الیاف پلاستیکی کمتری در آن به کار رفته باشد. پس سعی کنید پوشکی را انتخاب کنید که حداکثر الیاف آن پنبه باشد.

همیشه پوشک را زیر بند ناف بسته و از قرار دادن بند ناف زیر پوشک خودداری کنید. اگر بند ناف ترشح خونی داشت و یا تورم و قرمزی در اطراف بند ناف بود پزشک مربوطه را در جریان قرار دهید. بند ناف معولا در عرض 3 هفته می افتد . چنانچه بند ناف تا 10 روز نیافتد برای بررسی به پزشک مراجعه کنید.

پس از هر بار تعویض پوشک نوزاد، ناحیه تناسلی کودک را با آب ولرم (بدون استفاده از صابون و الکل بشویید). در صورت آلوده شدن بند ناف آن را با دستمال نخی مرطوب به آب ولرم پاک نموده و در هوای آزاد قرار دهید.

تا آن جا که ممکن است مدت زمانی را نوزاد بدون پوشک است را جهت جلوگیری از درماتیت تماسی ( التهای پوست شیر خوار در ناحیه پوشک) افزایش دهید.

  • ادرار

نوزادان معمولا در لحظه تولد و یا در عرض 12 ساعت اول ادرار می کنند، اگر نوزادی در عرض 24 ساعت بعد از تولد ادرار نکند باید به پرستار مربوطه اطلاع داده تا به وضع نوزاد شما رسیدگی شود.

ادرار نوزاد در ابتدا خیلی رقیق و آبکی است که پس از چند هفته غلیظ شده و به رنگ زرد کهربایی درمی‌آید. در هفته‌های اول، نوزاد معمولاً دو تا سه بار در روز پوشک خود را خیس می‌کند. در ماه‌های بعد، این تعداد به شش تا هشت بار در روز می‌رسد و نوزاد به تعویض چهار تا پنج پوشک احتیاج پیدا می‌کند.

در نوزادان دختر ممکن است در بعضی موارد با رگه های خونی در پوشک نوزاد مواجه شوید، نگران نباشید؛ این حالت کاملا طبیعی بوده و به علت قطع هورمون های مادری در نوزادان دختر بوجود می آید.

  •  مدفوع

شما مادران عزیز بهتر است بدانید نوزاد شما باید در 48 ساعت اول دفع داشته باشد. وقتی پوشک بچه خود را عوض می کنید، در روزهای اول پس از تولد، ممکن است ماده سیاه رنگ و چسبناک و قیری را ببینید. نگران نباشید . این نوع دفع، طبیعی است و اصطلاحا، مکونیوم نام دارد که از باقیمانده محتویات کیسه آب، در روده نوزاد به ‌وجود می‌آید.

بعد از چند روز، رنگ مدفوع به قهوه‌ای مایل به سبز تبدیل شده و چسبندگی آن کمتر می‌شود. بالاخره پس از 1 تا 2 هفته رنگ آن زرد شده و به وضع عادی در می‌آید.

مدفوع نوزادی که از شیر مادر تغذیه می‌کند، زرد رنگ و مثل خردل است و بوی پنیر یا دوغ می‌دهد.

تعداد دفعات اجابت مزاج در نوزادان، متفاوت است. بعضی از نوزادان پس از هر بار خوردن شیر مادر، مدفوع شلی دفع می‌کنند. تعداد اجابت در نوزادی که خوب از شیر مادر تغذیه می‌کند دو تا پنج بار در روز است و اغلب صدای کار کردن شکم نوزاد در طول شیر خوردن شنیده می‌شود.

تغییر در وضع مدفوع، نشان دهنده تغییر در شیر مادر است. اگر چربی شیر زیاد شود، مدفوع رنگ زرد و خردلی پیدا می‌کند. شیر مادر، یک مُلین طبیعی است و بنابراین اجابت مزاج در نوزادانی که شیر مادر می‌خورند زیادتر و مدفوع آن‌ها شُل ‌تر از نوزادانی است که از شیر خشک تغذیه می‌کنند. تغذیه مصنوعی (شیر خشک) باعث سفتی، تیرگی و بدبو شدن مدفوع می‌شود. اضافه کردن آهن به شیر خشک یا غذای کودک، رنگ سبزی به مدفوع می‌دهد.

  • ختنه نوزاد

ختنه نوزادان پسر در ماه اول وترجیحا در از 6 ساعت اول پس از تولد و پس از اولین معاینه نوزادتا پیش از ترخیص از بیمارستان تا پایان دوره نوزادی (28 روز اول زندگی) توسط پزشک انجام می شود.گاهی به دلایل پزشکی ممکن است ختنه نوزادان به تعویف افتد که از جمله این موارد می توان به وضعیت هایی هم چون : اپی سپادیاس و هیپوسپادیاس و ... اشاره کرد. اگثر پزشکانی که ختنه نوزاد را انجام می دهند، از بیحسی موضعی استفاده می کنند و به این ترتیب کودک دردی احساس نمی کند و به خوبی تحمل می کند. بعد از ختنه نوزادا، باید از استفده از ترکیبات خانگی و مواد سنتی یا گیاهی و یا هرگونهدارو بدون دستور پزشک خودداری کنید. معمولا 7 تا 10 روز طول می کشد تا زخم بهبود یابد. با مشاهده ی علایم زیر  در نوزاد ختنه شده بهر است به پزشک مراجعه نمایید.

  • خونریزی از محل ختنه
  • قرمزی و تیره رنگ شدن آلت
  • تب
  • ترشح چرکی و عفونی از محل ختنه
  • اگر نوزاد 6 الی 8 ساعت بعد از ختنه ادرار نکند(حداکثر 24 ساعت).

زردی کودک

یکی از دیگر از مشکلاتی که ممکن است با آن مواجه شوید زردی نوزاد است. نوزادی که به زردی مبتلا می باشد اغلب بی حال بوده و قادر به شیر خوردن نمی باشد. زردی در طی 24 ساعت اول بعد از زایمان خطر ناک بوده و در صورت وجود حتما پزشک خود را در جریان بگذارید. جالب است بدانید نوزاد شما ممکن است یا زردی ناشی از شیر مادر که اغلب در روز 3 بعد از زایمان شروع شده و تا روز 7 بهبود می یابد مواجه شود. این زردی که به آن زردی فیزیولوژیک نیز گفته می شود تقریباً در اکثر نوزادان اتفاق می افتد و با افزایش خفیف سطح بیلی روبین همراه است و خطری برای نوزاد ندارد. اما اگر سطح بیلی روبین بالا باشد یا زردی روز اول ایجاد شود زردی پاتولوژیک است بیلی روبین بالا می تواند سبب آسیب های مغزی غیرقابل برگشت مثل کری عصبی ، فلج مغزی و حتی مرگ نوزاد شود. مقدار بیلی روبین که خطر آفرین است به سن نوزاد و شرایط بالینی او بستگی دارد . نوزاد پس از ترخیص در بیمارستان در عرض 2-1 روز مجددا باید توسط پزشک ویزیت شود . رنگ پوست نوزاد توسط والدین ارزیابی شود.

  • چطور می توان زردی نوزاد را تشخیص داد

والدین باید از تغییری که در رنگ پوست نوزادان و سفیدی چشم آنها ایجاد می شود ، زردی را تشخیص دهند . بهتر است کودک بدون لباس باشد و در نور طبیعی چک شود . تغییر رنگ ابتدا از صورت ایجاد می شود و سپس به تدریج به قفسه سینه ، شکم ، بازو و پاها پیشرفت می کند . تغییر رنگ با فشار دادن ملایم انگشت روی پوست نوزاد می تواند ارزیابی شود. در نوزادانیکه پوست تیره دارند این تغییر رنگ به راحتی تشخیص داده نمی شود.

چنانچه مطمئن نیستید که فرزندتان مبتلا به ایکتر شده است یا خیر، پوست بینی یا پیشانی نوزاد را به آرامی فشار دهید، اگر نوزاد زردی داشته باشد، پوست پس از برداشتن انگشت زرد می‌شود. اگر زمینه زرد باشد نوزاد شما ممکن است به زردی مبتلا باشد.

بهتر است بدانید زردی نوزاد ابتدا از صورت و دست های نوزاد شروع شده و به تدریج شکم و در نهایت پاهای نوزاد را فرا می گیرد. پس مراقب زردی نوزاد خود باشید.

  • چگونه می توان به نوزاد کمک کرد

وقتی میزان زردی بر اساس سن نوزاد و فاکتورهای خطر همراه از حد خاصی تجاوز نماید نیاز به درمان دارد ، برای این نوزادان جهت برطرف شدن زردی از فتوتراپی (نور درمانی با دستگاه استاندارد) استفاده می شود. در موارد استثنایی ممکن است نوزاد نیاز به تعویض خون داشته باشد .ضمن مراقبت هایی که پرستار به شما در نحوه ی شیردهی به شما ارائه می کند، از او بخواهید در مورد نکاتی که در مراقبت از نوزاد در طی فتوتراپی باید بدانید اطلاعاتی در اختیار شما قرار دهد. علاوه بر این می توانید از راهنمایی های زیر نیز استفاده کنید.

چیزی که شما مادران عزیز باید بدانید، اگر نوزاد شما به زردی مبتلاست و درون دستگاه نگه داری می شود حتما باید ناحیه تناسلی و چشمان نوزاد شما بسته باشد.

مهمترین توصیه برای مادران ، شروع زودرس تغذیه با شیرمادر است. هیچ محدوده زمانی و مقداری برای مصرف شیر مادر وجود ندارد. نوزاد هر چقدر که خواست و هر موقع که خواست باید شیر بخورد. استفاده از قند توصیه نمی گردد. پس بهتر است در صورتی که منعی برای شیر دهی ندارید، دفعات شیردهی به نوزادتان را افزایش داده تا عمل دفع بیشتر صورت گرفته و زردی نوزاد کاهش یابد. در صورت استفاده از دارو های گیاهی حتما با مشورت پزشک مربوطه انجام گیرد. دفع ادرار نوزاد 8-6 بار در شبانه روز می باشد.

حمام نوزاد

مسلما هر مادری از گذراندن وقت خود با فرزندش، مخصوصاً اگر نوزادی نورسیده باشد، لذت می برد. طوری که حتی برآوردن نیاز کودک و انجام کارهای ضروری برای نوزاد نیز می تواند لذت بخش و خاطره ساز باشد. یکی از این تجربه های عالی و شگفت آور برای مادر و فرزند ،حمام کردن است. زمانی که برای حمام کردن کودک اختصاص یافته، می تواند هم برای شما و هم برای نوزادتان به زمانی مطبوع و فرصتی برای نشان دادن محبت شما به کودکتان بدل شود. بنابراین با دانستن نکاتی در مورد نحوه حمام دادن درست، می توانید با اعتماد به نفس و به راحتی از این فرصت برای عشق ورزیدن به فرزندتان بهره ببرید.

  • از استحمام نوزاد در 6 ساعت اول تولد ( ترجيحا در 24ساعت اول تولد) اجتناب کنيد. بعد از این زمان نوزادان به طور معمول هر دو یا سه روز یک بار نیاز به استحمام دارند. البته در صورتی که پس از هر بار تعویض پوشک به خوبی تمیز شوند. در صورت تمایل می توانید بدن نوزاد را روزانه و به صورت موضعی شستشو دهید. بدین ترتیب که قسمت های داخل پوشک، دست ها و یا صورت نوزاد را که در معرض رطوبت ،غذا و یا کثیف شدن قرار دارند به تنهایی بشوئید. در این صورت شستن گردن کودک و نیز قسمت های خم شونده مفاصل بدن مثل گودی آرنج و زانو نیز لازم است.
  • بهتر است قبل از شروع کار تمام وسایل مورد نیازتان را آماده و حاضر کرده، از حوله و لیف نرم گرفته تا صابون و شامپو و لوسیون. لباس های مورد نیاز نوزاد را هم در دسترس بگذارید تا بعد از حمام فوراً آن ها را تنش کنید. گوش پاک کن، سشوار، فین گیر، پوشک تمیز، کرم محافظ پا و پودر و هر چیز دیگری را که فکر می ‌کنید ممکن است بعد از حمام لازم داشته باشید، درون یک سبد مرتب کرده و کنار دست بگذارید تا مجبور نشوید نوزادتان را با حوله رها کنید و به دنبال این وسایل بروید.
  • موقع استحمام نوزاد از لرز کودک جلوگیری کنید. دمای آب باید در حدود7/37 الی 5/40 درجه سانتی گراد باشد. 37 درجه دمای مناسبی برای آب حمام است.
  • برای حمام نوزاد ابتدا آب را با پشت دست و یا آرنج امتحان نموده و مادرانی که تجربه کافی ندارند می ‌توانند از دماسنج استفاده کنند؛ اما بعد از مدتی که مهارت ‌های مادرانه لازم را کسب کردید برای این که مطمئن شوید آب نه خیلی سرد است و نه خیلی گرم که نوزاد را اذیت کند، می توانید از آرنج‌ تان استفاده کنید، آرنج را در آب بزنید و گرم و سرد بودن آن را تنظیم کنید.
  • نوزاد را یکباره به زیر آب نبرید. آرام آرام به ترتیب قسمت های بدن را یک پس از دیگری بشویید.
  • از شستن صورت و گوش نوزاد با شامپو خودداری کرده و این قسمت ها را با پنبه و آب ولرم بشویید.
  • در موقع استحمام پوشش سفیدی روی پوست نوزاد را به زور نکنید. این پوشش که اصطلاحا ورنیکس گفته می شود در محافظت از پوست نوزاد بسیار موثر است.
  • بهتر است در حمام نوزادان از شامپو ها و صابون های با درجه اسیدیته پایین و بدون عطر، استفاده نمود.
  • پس از حمام کردن نوزاد، ناف او را با پنبه خشک کنید. باقیمانده بند ناف نوزاد احتمالا تا یک هفتگی خشک می‌شود و می‌افتد. تا قبل از افتادن آن، هر روز آن را تمیز کنید. تمیز کردن دقیق این قسمت مانع از عفونت می‌شود و به افتادن آن کمک می‌کند. بعد از افتادن، لازم خواهد بود هر روز ناف کودک را تمیز کنید تا این ‌که کاملا بهبود یابد. اگر ناف کودک قرمز، متورم، یا ملتهب بود یا شروع به آب دادن کرد در اسرع وقت با ماما یا رابط بهداشت صحبت کنید.
  • در ناحيه سر نوزاد دو فرورفتگی حس می شود كه بسيار نرم است. يكي در قسمت جلو سر كه آن را ملاج جلویسر گويند و معمولاً بين 9 تا 18 ماهگی بسته و سفت ميشود.و ديگری در پشت سر كه آن را ملاج پس سر مي نامند و اغلب تا چهار ماهگی بسته می شود . بايد بدانيد به هنگام شستشوی سر نوزاد دست زدن به اين ملاج ها باعث درد يا ناراحتی نوزاد نمي شود.
  • سعی کنید در طول حمام کردن شیرخوار همه را ساکت و آرام نگه دارید و بعد از حمام نیز از تماس های چشمی زیاد و صحبت کردن خودداری کنید تا شیرخوار بیش از اندازه تحریک نشود. همیشه سعی کنید آخرین نوبت تغذیه کودک را در اتاقی به او بدهید که تختش در آن قرار دارد و روشنایی ضعیفی دارد، تا بتواند قبل از این که خوابش ببرد به سرعت او را روی تختش بخوابانید.

علائم خطر در نوزاد

در دوران شیرین والدینی بخصوص اگر اولین مواجه شما با دنیای زیبای پدری و مادری باشد آگاهی از پاره از مشکلات نوزاد می تواند، شما را در مراقبت صحیح تر و کامل تر از نوزاد یاری دهد. در این میان، پاره ای از مشکلات از اهمیت اساسی برخوردار هستند. چنان چه نوزاد شما با هریک از این مشکلات مواجه شود، فورآ نوزاد را به نزدیک ترین مرکز درمانی منتقل سازید.

  • توکشیده شدن قفسه سینه
  • ناله کردن
  • رنگ پریدگی شدید و یا کبودی
  • استفراغ مکرر شیر
  • تحرک کمتر از حد معمول، بی حالی، خواب آلودگی
  • تشنج
  • اسهال (یعنی دفع مدفوع آبکی با حجم زیاد بیش از 8 بار در روز)
  • قرمزی اطراف چشم، خروج ترشحات چرکی از چشم و تورم پلک ها
  • عدم دفع مدفوع در 48 ساعت اول
  • عدم دفع ادرار در 24 ساعت اول
  • بی قراری و تحریک پذیری
  • خوب شیر نخوردن
  • ترشحات چرکی ناف یا قرمزی اطراف

در روز های اول تولد مقداری ترشح خون آبه ای در اطراف ناف طبیعی است. البته این ترشح باید به سادگی پاک شود ونباید بین دوبارزان تمیزکردن، میزان ترشح جمع شده زیاد باشد. لبته اگر دور ناف کودک شما قرمز یا متورم شود و یا زمان افتادن بند ناف بیش از 10 روز به تاخر افتد باید حتما پزشک را در جریان بگذارید.

  • تاول های پوستی یا جوش های چرکی منتشر در پوست (10عدد یا بیشتر)
  • تب یا سرد شدن اندام ها و بدن

برای این که از میزان دمای بدن نوزاد خود آگاهی یابید می توانید دماسنجی را باتهیه از دارو خانه ها که به آن دماسنج جیوه ای نیز گفته می شود، به مدت 5 دقیقه در زیر بغل نوزاد نگه دارید. اگر دمای بدن کودک شما که با دماسنج زیر بغلی کنترل شده است از 37 درجه بالاتر رود و یا از 5/34 درجه پایین بیاید نشانه خطر بوده و بدنبال علت باشید. برای آگاهی می توانید از اقداماتی که می توانید در جهت کاهش تب نوزاد انجام دهید به قسمت امور بهداشتی نوزاد توجه فرمایید.

  • زردی در 24 ساعت اول بعد از تولد

برای آگاهی به قسمت زردی نوزاد مراجعه نمایید.

کودک > نوزاد > سبک زندگی
1396/05/23
کارشناس مامایی خانم احسانی
S s s s s s 0
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی