h 2890
i 0
S 4

تغذیه پیش از بارداری

تغذیه در دوران پیش از بارداری تأثیر زیادی بر روند بارداری می گذارد. رعایت رژیم غذایی سالم در دوره پیش از بارداری بهترین راه برای اطمینان یافتن از دستیابی جنین در حال تکامل به مواد غذایی کافی است.

تغذیه و برنامه غذایی سالم و اصولی برای داشتن یک نوزاد و فرزند سالم، قبل از دوره بارداری آغاز می شود. مرد و زن قبل از بارداری بایستی نکات مهم غذایی را رعایت کنند تا نوزادی سالم به دنیا آورند. رعایت رژیم غذایی مطلوب و تغییر شیوه زندگی باید از شش ماه قبل از بارداری آغاز شود. خانم هایی که قصد باردارشدن دارند بهتر است قبل از باردارشدن تا اتمام دوره بارداری، تغذیه ی سالم و صحیح داشته باشند و در این زمینه بسیار دقت کنند چون در سلامت جنین شان بسیار تأثیرگذار خواهد بود.

در این قسمت سعی کرده ایم تغذیه ی لازم و صحیح پیش از بارداری و رژیم های غذایی لازم و مؤثر پیش از بارداری را برای شما شرح دهیم:

  •  تغذیه ی صحیح و لازم پیش از بارداری
    •  الف. تغذیه صحیح بر اساس هرم غذایی
    •  ب. مواد معدنی و ویتامین های مورد نیازدر دوران پیش از بارداری
  •  رژیم های تغذیه ای پیش از بارداری
    •  الف. رژیم تناسب اندام پیش از بارداری
    •  ب. رژیم غذایی جهت تعیین جنسیت
    •  ج. رژیم غذایی جهت باهوش تر شدن نوزاد
    •  د. رژیم غذایی که موجب افزایش قدرت باروری می شود
    •  ه. رژیم غذایی درمان ناباروری
    •  خ. اختلالات جسمی نیازمند به رژیم غذایی خاص
    •  ط. رژیم های غذایی در دوران قاعدگی و تخمک گذارای
  •  ممنوعیات غذایی پیش از بارداری

تغذیه ی صحیح و لازم پیش از بارداری

الف. تغذیه صحیح بر اساس هرم غذایی

شرط اصلی سالم زندگی کردن، داشتن تغذیه صحیح است. تغذیه صحیح یعنی رعایت تعادل و تنوع در برنامه غذایی روزانه. و تعادل به معنی مصرف مقادیر کافی از مواد مورد نیاز برای حفظ سلامت بدن است و تنوع یعنی مصرف انواع مختلف مواد غذایی که در 4 گروه اصلی غذایی معرفی می شوند.

بهترین راه اطمینان از تعادل و تنوع در غذای روزانه استفاده از هر 4 گروه اصلی غذایی است.

چهار گروه اصلی غذایی عبارتند از: گروه نان و غلات، گروه میوه ها وسبزی ها، گروه شیر و لبنیات، گروه گوشت و حبوبات و تخم مرغ و مغزها.

مواد غذایی هر گروه، دارای ارزش غذایی تقریباً یکسانی هستند و می توان از یکی به جای دیگری استفاده کرد. اینکه در روز چقدر از این مواد غذایی استفاده کنید به صورت هرمی نشان داده می شود، که به آن هرم غذایی می گویند.

هرم غذایی چیست؟

هرم غذایی نشان دهنده گروه های غذایی و موادی است که در هر گروه جای می گیرند.

قرار گرفتن موادغذایی در بالای هرم که کم ترین حجم را در هرم اشغال می کند به این معنی است که افراد بزرگسال باید از این دسته از مواد غذایی کمتر مصرف کنند (مانند قندها و چربی ها).

هر چه از بالای هرم به سمت پایین نزدیک می شویم حجمی که گروه های غذایی به خود اختصاص می دهند بیشتر می شود که به این معنی است که مقدار مصرف روزانه این دسته از مواد غذایی باید بیشتر باشد.

گروه نان و غلات

این گروه شامل انواع نان، برنج، ماکارونی، گندم و جو است.

مواد مغذی مهم در این گروه: انرژی، بعضی از انواع ویتامین های گروه ب، آهن و مقداری پروتئین.

واحد اندازه گیری این گروه: هر واحد از این گروه برابر است با یک برش 30 گرمی از انواع نان (به اندازه یک کف دست از نان سنگک، بربری یا تافتون و نان لواش چهار کف دست معادل 30 گرم است)، نصف لیوان ماکارونی یا برنج خام معادل یک لیوان از شکل پخته آن ها، نصف لیوان غلات خام معادل یک لیوان پخته غلات.

مقدار مصرف این گروه: برای افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه 12-10 واحد توصیه می شود. این گروه برای تأمین انرژی، رشد و سلامت دستگاه عصبی لازم است.

نکات مهم در استفاده از گروه نان و غلات

بهتر است برنج به صورت کته مصرف شود.

بیشتر از نان های حاوی سبوس (مثل نان جو و سنگک) استفاده شود.

برای کامل کردن پروتئین گروه نان و غلات بهتر است آن ها را به صورت مخلوط با حبوبات مصرف کرد (عدس پلو، باقلا پلو، عدسی با نان و... ).

گروه میوه ها و سبزی ها

این گروه حاوی انواع ویتامین ها، انواع املاح و فیبر است و شامل موارد زیر می باشد:

الف. سبزی ها و میوه های غنی از ویتامین Cمثل سبزی های برگی، گوجه فرنگی و فلفل دلمه ای و میوه هایی مثل مرکبات

ب. سبزی ها و میوه های غنی از ویتامین A شامل سبزی ها و میوه های به رنگ زرد، نارنجی، قرمز و سبز تیره و سبزی های برگی (مثل اسفناج، هویج، گوجه فرنگی، طالبی، زردآلو و شلیل)

ج. سایر سبزی ها یا میوه ها (مثل سیب، موز، هلو، گلابی، انواع توت ها، گیلاس، انگور، هندوانه، کرفس، بادمجان، کدو، سبزی خوردن، قارچ، پیاز و کاهو)

واحد اندازه گیری این گروه: هر واحد از این گروه برابر است با یک عدد میوه متوسط (یک عدد سیب یا پرتقال یا هلو و...) یا یک چهارم طالبی متوسط یا نصف لیوان حبه انگور یا 3 عدد زردآلو یا نصف لیوان آب میوه و یا یک لیوان سبزی برگی مثل: کاهو و سبزی خوردن یا نصف لیوان سبزی پخته یا یک لیوان سبزی خام خرد شده.

مقدار مصرف این گروه: برای افراد بزرگسال سالم روزانه 4-2 واحد میوه و 5-3 واحد سبزی توصیه می شود. این گروه برای حفظ مقاومت بدن در برابر عفونت ها، ترمیم زخم، بهبود دید در تاریکی و تقویت بینایی و سلامت پوست ضروری است.

نکات مهم در استفاده از گروه میوه ها و سبزی ها

روزانه یک واحد یا بیشتر از میوه ها و سبزی های غنی از ویتامین C (نخود فرنگی کیوی کلم بروکسل و بروکلی و...) و یک واحد از میوه ها یا سبزی های غنی از ویتامین A (زرد آلو، هویج و...) مصرف شود.

قبل از مصرف سبزی ها و میوه ها باید آن ها را به دقت شست و ضد عفونی کرد. برای شستن سبزی ها پس از پاک کردن و شستشوی اولیه، باید آن ها را در 5 لیتر آب ریخته و نصف قاشق چای خوری (5 قطره) مایع ظرفشویی به آن اضافه کرد و به هم زد. پس از 5 دقیقه کف و آب جدا شود و سبزی با آب سالم شسته شود. این کار برای جدا شدن تخم انگل از سبزی ها ضرورت دارد. برای ضد عفونی نمودن باید نصف قاشق چای خوری پودر پرکلرین در 5 لیتر آب اضافه کرد، سبزی را 5 دقیقه در آن قرار داد، سپس مجدداً با آب سالم شسته و مصرف کرد.

میوه هایی که پوست آن ها خوردنی است بهتر است با پوست مصرف شود، البته لازم است پوست این میوه ها قبل از مصرف کاملاً شسته شود.

سبزی ها در آب کم پخته شوند و آب حاصل از پختن سبزی ها در غذا استفاده شود.

هنگام پختن سبزی، در ظرف را باید بست.

سبزی ها تازه مصرف شود و پس از خرد کردن بلافاصله پخته شود.

پس از جدا کردن پوست میوه از قرار دادن آن در مجاورت هوا خودداری شود زیرا ویتامین های آن مخصوصاً ویتامین C از بین می رود.

بهتر است سبزی ها به صورت خام مصرف شوند، چون ویتامین های آن ها بیشتر حفظ می شوند.

گروه شیر و لبنیات

این گروه شامل شیر، ماست، پنیر، کشک و بستنی است و شامل مواد مغذی مهم مانند پروتئین، کلسیم، فسفر، بعضی از انواع ویتامین های گروه B و ویتامین A می باشد.

واحد اندازه گیری این گروه: هر واحد از این گروه برابراست با یک لیوان شیر یا یک لیوان ماست یا 60-45 گرم پنیر (دو قوطی کبریت پنیر) یا یک لیوان کشک پاستوریزه یا یک و نیم لیوان بستنی.

مقدار مصرف: برای افراد بزرگسال سالم مصرف روزانه 3-2 واحد توصیه می شود. این گروه برای رشد، استحکام استخوان ها و دندان ها، و سلامت پوست لازم است.

نکات مهم در استفاده از گروه شیر و لبنیات

حتی الامکان از شیرهای پاستوریزه کم چرب (5/2 درصد یا کمتر) استفاده شود.

در صورت دسترسی نداشتن به شیر پاستوریزه به شیر تازه مقداری آب اضافه شود و به مدت بیست دقیقه جوشانده شود.

حتی الامکان از پنیرهای تهیه شده از شیر پاستوریزه استفاده شود.

پنیر تازه را باید به مدت حداقل 2 ماه در آب نمک نگهداری کرد و سپس مصرف کرد.

بستنی های تهیه شده از شیر پاستوریزه و یا جوشیده مصرف شوند.

حتماً قبل از مصرف هر نوع کشک باید مقداری آب به آن اضافه کرد و حداقل 10-5 دقیقه در حال به هم زدن جوشاند.

گروه گوشت، حبوبات، مغزها و تخم مرغ

مواد مغذی مهم این گروه پروتئین، آهن، روی و بعضی از انواع ویتامین های گروه B می باشند، انواع مواد این گروه عبارتند از:

گوشت های قرمز (گوسفند و گوساله) گوشت های سفید (مرغ، ماهی و پرندگان) امعاء و احشاء ‌(جگر، دل، قلوه، زبان و مغز)‌ تخم مرغ، حبوبات (نخود، لوبیا، عدس، باقلا، لپه و ماش) و مغزها (گردو، بادام، فندق، پسته و انواع تخمه).

واحد اندازه گیری این گروه: هر واحد از این گروه برابر است با 60 گرم گوشت لخت پخته (دو قطعه خورشتی) یا دو عدد تخم مرغ و یا یک لیوان حبوبات پخته (معادل نصف لیوان حبوبات خام) یا یک لیوان انواع مغزها (گردو، فندق، بادام، پسته و تخمه).

مقدار مصرف: برای افراد بزرگسال و سالم، مصرف روزانه 3-2 واحد از این گروه توصیه می شود. این گروه برای رشد، خون سازی و سلامت دستگاه عصبی لازم است.

نکات مهم در استفاده از گروه گوشت، حبوبات، مغزها و تخم مرغ

پیش از پختن گوشت قرمز تا حد امکان چربی قابل رؤیت آن جدا شود.

قبل از طبخ گوشت مرغ، پوست آن جدا شود، زیرا حاوی چربی فراوانی است.

تا حد امکان از سرخ کردن گوشت خودداری شود.

مغز، زبان، کله پاچه حاوی کلسترول بالایی هستند. تا حد امکان مصرف این گونه مواد غذایی محدود شود.

برای طبخ گوشت یخ زده باید بلافاصله بعد از خارج کردن از فریزر آن را پخت. اگر به هر دلیلی لازم است گوشت از حالت یخ زده خارج شود، 24 ساعت قبل از طبخ باید آن را از فریزر خارج و در یخچال نگهداری نمود.

بهتر است بیشتر از گوشت های سفید مانند مرغ و ماهی به جای گوشت قرمز استفاده شود.

برای بزرگسالان سالم مصرف حداکثر 5-4 تخم مرغ در هفته به شکل ساده یا داخل کوکو و املت منعی ندارد. در صورت ابتلا به هایپرکلسترولمی، دیابت، سابقه فشارخون بالا و چاقی حداکثر تعداد تخم مرغ مجاز 3 عدد در هفته می باشد.

مصرف حبوبات به علت دارا بودن فیبر و پروتئین زیاد، توصیه می شود.

انواع مغزها (گردو، فندق، بادام و پسته) میان وعده های مناسب برای تأمین پروتئین، انرژی و برخی از مواد مغذی مانند آهن هستند.

بهتر است مغزها (گردو، فندق، بادام و پسته) به شکل خام استفاده شوند و در صورت استفاده از نوع بو داده، به شکل کم نمک مصرف شود.

گروه متفرقه

این گروه شامل انواع مواد قندی و چربی ها است. برخی اقلام گروه متفرقه مانند کره، خامه، روغن مایع و شیرینی جات، منبع خوبی برای تأمین انرژی در کودکان که به انرژی بیشتری جهت رشد نیاز دارند، می باشند. توصیه می شود افراد بزرگسال در برنامه غذایی روزانه از این گروه کمتر مصرف کنند.

انواع مواد غذایی این گروه عبارتند از:

چربی ها (روغن های جامد و روغن های مایع، پیه، دنبه، کره، خامه، سرشیر و سس های چرب مثل مایونز)

شیرینی ها و مواد قندی (انواع مربا، شربت، قند و شکر، انواع شیرینی های خشک و تر، انواع پیراشکی، آب نبات و شکلات)

ترشی ها، شورها و چاشنی ها (انواع ترشی و شور، فلفل، نمک، زردچوبه، دارچین و غیره)

نوشیدنی ها (نوشابه های گازدار، چای، قهوه، انواع آب میوه های صنعتی و پودرهای آماده مثل پودر پرتقال و...)

توصیه های لازم

از مصرف روغن جامد پرهیز شود و از روغن های مایع برای پخت و پز و از روغن مخصوص سرخ کردنی برای سرخ کردن مواد غذایی و یا تهیه غذا در حرارت بالا استفاده شود.

از حرارت دادن روغن ها با شعله بالا و به مدت طولانی خودداری و برای سرخ کردن از روغن مایع مخصوص سرخ کردن استفاده شود.

مصرف چربی ها، شیرینی ها، و چاشنی ها بسیار محدود شود.

مصرف نوشیدنی های ذکر شده در گروه متفرقه محدود شود و به جای آن ها نوشیدنی های سالم مثل آب، شیر، آب میوه تازه و دوغ کم نمک میل شود.

برای رفع تشنگی، نوشیدن آب ساده بر هر آشامیدنی دیگری ترجیح دارد.

مصرف چیپس به دلیل داشتن چربی و نمک زیاد، باید محدود شود.

نمک باید به میزان کم مصرف شود و از نوع نمک یددار باشد.

گروه متفرقه در برنامه غذایی کودکان که برای رشد به انرژی بیشتری نیاز دارند از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

ب. مواد معدنی و ویتامین های مورد نیازدر دوران پیش از بارداری

شما باید مقدار کالری مورد نیاز و مواد لازم رژیم غذایی خود را در دوران های مختلف پیش از بارداری، بارداری و شیردهی بدانید و با علم بر میزان لازم آن ها رژیم غذایی صحیحی داشته باشید تا بتوانید بارداری سالمی در پیش داشته باشید و هم چنین کودک سالمی به دنیا بیاورید و او را تغذیه نمایید.

در اینجا مقدار برخی از مواد و کالری مورد نیاز هر دوره ذکر شده است و هم چنین مواد معدنی و ویتامین های مورد نیاز پیش از بارداری به تفکیک برای شما شرح داده شده است.

 

قبل از بارداری

دوران بارداری

دوران شیردهی

مقدار کالری

2200

2400

2700

مقدار پروتئین(میلی گرم)

55

60

68

ویتامین B1 (تیامین)(میلی گرم)

0.9

1

1.1

ویتامین B2 (ریبوفلاوین)(میلی گرم)

1.3

1.6

1.8

تیاسین (ویتامین ضد پلاگر)(میلی گرم)

15

18

21

ویتامین C(میلی گرم)

30

60

60

ویتامین D(میکروگرم)

2.5

10

10

کلسیم (میلی گرم)

500

1200

1200

آهن (میلی گرم)

12

15

15

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

اسید فولیک

اسید فولیک یک ابر قهرمان دوران بارداری است! مصرف اسید فولیک در دوره قبل از بارداری اهمیت زیاری دارد، فولات شکلی از این ویتامین است که در مواد غذایی وجود دارد، اما چون در بارداری بدن به دو برابر اسید فولیک بیشتر از حالت عادی نیاز پیدا می کند، منابع غذایی به تنهایی کافی نیستند، مصرف مکمل اسید فولیک به میزان روزانه 400 میلی گرم از 3 ماه قبل از بارداری و حین بارداری توصیه می شود.

کمبود اسید فولیک ممکن است منجر به نقایص لوله عصبی، نقایص قلبی عروقی، سندرم داون و شکاف کام و لب می شود. این بیماری های بسیار شدید و خطرناک در ۲۸ روز نخست بارداری شکل می گیرند. با مصرف به اندازه فولیک اسید در این دوران می توانید به آینده فرزند خود کمک شایانی کنید تا مغز و ستون فقرات او رشد کاملی داشته باشند. اگر قصد باردار شدن دارید بسیار مهم است که مصرف این مکمل را از پیش از بسته شدن نطفه آغاز کنید تا میزان آن در خون شما تنظیم شود. اگر از سه ماه پیش از بارداری مصرف فولیک اسید را آغاز کنید، تا ۷۲ درصد از احتمال ابتلای کودکان به بیماری های مغز و ستون فقرات می توانید بکاهید.

منابع غذایی غنی از اسید فولیک مانند نخود، نخود سبز، بروکلی، دانه های خوراکی، میوه ها مثل مرکبات و حبوبات مانند لوبیا چیتی، مارچوبه، اسفناج، کاهو، کلم برگ، لوبیا قرمز، جوانه گندم، آب پرتقال، موز، بادام زمینی یا بادام کوهی در برنامه غذایی روزانه توصیه می شود.

آهن

بهتر است مادر قبل از بارداری از نظر کم خونی فقر آهن بررسی شود، در صورت وجود کم خونی قبل از بارداری باید درمان صورت پذیرد و سپس اقدام به بارداری شود. بسته به شدت کم خونی میزان مصرف مکمل آهن متفاوت است و پزشک تعیین می کند. استفاده از منابع غذایی غنی از آهن در هنگام درمان کم خونی ضروری است. جگر، قلوه، گوشت قرمز، ماهی، زرده تخم‌ مرغ، سبزی های دارای برگ سبز تیره مانند جعفری، اسفناج و حبوبات و... هم چنین میوه های خشک، برگه ها به خصوص برگه زرد آلو و دانه ‌های روغنی سرشار از آهن اند.

این مواد همراه با غذا و یا بلافاصله بعد از آن چای مصرف نشود چون جذب آهن را کاهش می دهد.

ویتامین B12

ویتامین B12 فقط در غذاهای حیوانی وجود دارد. کمبود این ویتامین در دوران قبل از بارداری خطر نقایص لوله عصبی را افزایش می دهد. مصرف روزانه تخم مرغ و پنیر از کمبود این ویتامین پیشگیری می کند.

ویتامین B6

در مطالعات دیده شده است که مصرف ویتامین B6 از حداقل شش ماه پیش از بارداری سبب پیشگیری از بروز تهوع و استفراغ بارداری می شود. هویج، مرغ، تخم مرغ، ماهی، گوشت، نخود، اسفناج، تخم آفتابگردان، گردو، موز، بروکلی، کلم، ذرت، سیب زمینی و... از منابع ویتامین ب به خصوص ب 6 هستند.

امگا 3

امگا 3 نوعی اسید چرب که در گردو، دانه کتان، دانه خرفه و سویا، فندق، بادام، بادام هندی، پسته، ماهی، سبزی هایی مثل اسفناج، شاهی، کاهو، تخم مرغ های غنی شده با امگا 3، وجود دارد.

این ماده قبل از بارداری باعث افزایش قدرت باروری می شود، همچنین در تکامل مغز جنین مؤثر است. بنابراین مصرف مواد غذایی حاوی این ماده در دوران قبل از بارداری توصیه می شود.

ید

ید برای سلامت انسان حیاتی است. ید نقش مهمی در عملکرد تیروئید، کنترل سوخت و ساز بدن، تنظیم درجه حرارت بدن، عملکرد مغز، کنترل ضربان قلب و سطح کلسترول دارد. همچنین نقش حیاتی در سلامت زنان و باروری ایفا می کند و برای رشد و توسعه مغز جنین بسیار مهم است. در غذاهای مدرن امروزی ید بسیار کمی وجود دارد، بنابراین هر فرد بالغ باید روزانه 150 میکروگرم ید دریافت کند، در دوران بارداری و شیردهی این مقدار به 250 میکروگرم می رسد. کم‌ کاری تیروئید، به دلیل فقر ید در جامعه ما شایع است. عدم درمان اختلالات غده تیروئید ممکن است باعث بروز مشکلاتی در دوران بارداری شود.

کلسیم

کلسیم یکی از مواد مهم و ضروری بدن محسوب می شود که معمولاً پیش از بارداری به صورت دارو تجویز نمی شود و توصیه می شود از منابع کلسیم مانند شیر که منبع اصلی کلسیم است به اندازه ی کافی مصرف شود.

مولتی ویتامین

مولتی ویتامین ترکیبی از تمام مواد ذکر شده در بالا می باشد که معمولاً در اکثر خانم ها در دوران بارداری تجویز می شود، اما در برخی از خانم ها با توجه به شرایط بدنی و نظر پزشک ممکن است پیش از بارداری هم تجویز شود.

رژیم های تغذیه ای پیش از بارداری

رژیم غذایی به آنچه که فرد در طول روز می خورد و یا می آشامد گفته می شود. در این قسمت منظور ما از رژیم غذایی، مجموعه ای از مواد غذایی می باشد که موجب اثراتی در بارداری خواهد شد. اثراتی مانند کاهش یا افزایش وزن، اثراتی بر جنین و... .

در این قسمت به برخی از این رژیم ها اشاره می کنیم.

الف. رژیم تناسب اندام پیش از بارداری

خانم ها قبل از باردار شــدن برای حصول اطمینان ازســلامت و آمادگی کامل جســمانی و گرفتن مشاوره باید به مراکز بهداشتی درمانی و یا پزشک و ماما مراجعه نمایند. این مراقبت ها با هدف شناسایی خانم های باردار مبتلا به ســوء تغذیه (کم وزن، اضافه وزن یا چاق) و رفع مشــکل تغذیه ای و رساندن آنان به محدوده نمایه توده بدنی طبیعی و آماده کردن آن ها برای داشتن یک بارداری ایمن و بدون خطر صورت می پذیرد.

اگر قصد بارداری دارید و دچار اضافه وزن هستید باید قبل از بارداری حتماً وزن خود را کاهش دهید، اگرکمبود وزن دارید باید وزن خود را افزایش دهید تا به وزن مناسب برسید چون اضافه وزن و کاهش وزن بر هورمون ها و الگوهای تخمک ‌گذاری تأثیر گذاشته و بارداری را به تأخیر می اندازد. اضافه وزن و چاقی از مهم ترین عوامل تأثیرگذار بر شانس باروری شما هستند، پس زوجینی که قصد فرزند دارشدن دارند باید از چاقی خود پیشگیری کنند.

بسیاری از پزشکان بر این عقیده اند که مصرف موادغذایی آماده و فست ‌فودها و همچنین غذاهای پرچرب علاوه بر تأثیرات نامطلوبی که دارد، به دنبال دریافت کالری مازاد منجر به چاقی می شود که می‌ تواند تأثیر مستقیمی بر ناباروری داشته باشد.

در افرادی که دچار اضافه وزن و چاقی هستند (فرقی نمی کند که خانم باشد یا آقا)، اختلالات هورمونی در بدن اتفاق می افتد که همین اختلالات می‌تواند منجر به ناباروری شود. به عنوان مثال، زنانی که دارای اضافه وزن هستند، به دلیل نشستن چربی اضافه بر گیرنده های انسولین در تخمدان، عملکرد این عضو از بدن به خوبی صورت نمی گیرد و خانم دچار سندرم پلی‌ کیستیک یا تنبلی تخمدان می شود. به عبارت ساده ‌تر وزن زیاد باعث ترشح انسولین بیشتر می شود که عامل مؤثر در نامنظم شدن تخمک ‌گذاری است.

پس اگر خانمی که دچار اضافه وزن و چاقی است و قصد بارداری دارد، در مرحله اول باید سعی کند وزنش در محدوده نرمال قرار بگیرد. البته این مسأله را باید مدنظر داشت که هم اضافه وزن و هم کمبود وزن می ‌تواند باعث ناباروری شود که در این صورت اصلاح وزن در هر یک از شرایط به باروری کمک می کند. در افراد کم وزن، به علت عدم وجود چربی کافی در بدن، ترشح هورمون های جنسی به اندازه کافی رخ نمی دهد و به این ترتیب، احتمال ناباروری وجود دارد. اگر در ابتدای بارداری وزن مناسب داشته باشید در طول بارداری انرژی بیشتری خواهید داشت و دوره بارداری خود را به سلامتی سپری خواهید کرد.

روشی وجود دارد به نام BMI (بی ام آی) که با اندازه گیری وزن و قد خود، می توانید بفهمید که وزنتان در چه محدوده ایست، آیا کاهش وزن دارید، نرمال هستید، اضافه وزن دارید و یا چاق هستید.

مطابق فرمول زیر، در این روش، شما وزن و قد خود را به دست می آورید (وزن برحسب کیلوگرم و قد بر حسب متر) سپس وزن تان را تقسیم بر قد ضربدر خودش (قد به توان 2) می کنید.

 

با توجه به جدول زیر تفسیر محاسبه به دست آمده به شرح زیر می باشد.

تفسیر

BMI

کم وزن

کمتر از 18.5

وزن طبیعی

18.5 تا 25

اضافه وزن

25 تا 30

چاقی متوسط

30 تا 35

چاقی زیاد

35 تا 40

چاقی فوق العاده

بیشتر از 40

- برای مثال BMI فردی با وزن ۹۳ کیلوگرم و قد ۱۹۰ سانتی متر (1.9 متر) را طبق فرمول بالا به دست می آوریم:

با توجه به دارا بودن BMI حدود 25.7 پس وزن فرد با توجه به جدول بالا در محدوده اضافه وزن می باشد.

قبل از بارداری باید تا حد امکان وزن فرد به محدوده طبیعی رسانده شود. درصورتی که BMI فرد قبل از بارداری کمتر از18.5 یا بیشتر از 25 باشد باید رژیم غذایی مناسب برای وی شروع شود تا به وزن نرمال برسد و سپس فرد می تواند برای بارداری اقدام کند.

BMI کمتر از 18.5 می تواند باعث تأخیر رشد جنین در رحم و یا وزن پایین هنگام تولد نوزاد شود.

BMI بالای 25 و چاقی می تواند باعث هیپرتانسیون (افزایش فشار خون) بارداری، پره اکلامپسی (مسمومیت در بارداری)، دیابت بارداری، نوزاد درشت و... شود.

در نوزادان مادران چاق، احتمال درشت بودن نوزاد و بروز برخی از عوارض زایمانی در هنگام تولد و چاقی دوران کودکی افزایش می یابد.

رژیم غذایی برای افراد با BMI پایین

تنوع و تعادل مواد غذایی رعایت شود و از انواع گروه های غذایی شامل نان و غلات، سبزی ها، میوه ها، شیر و لبنیات، گوشت، حبوبات، تخم مرغ، مغزها، چربی ها و روغن ها استفاده شود.

در وعده صبحانه از غذاهای پر انرژی مانند عسل، کره، مربا، خامه، شیره انگور، شیره خرما و تخم مرغ استفاده شود.

در میان وعده ها از بیسکوییت، کیک، شیرینی، شیر، بستنی، کلوچه، نان و پنیر و خرما، سیب زمینی پخته، سیب زمینی و نان و تخم مرغ، نان شیرمال با یک لیوان شیر، میوه های تازه و خشک و انواع مغزها (بادام گردو پسته فندق) استفاده شود.

از گروه نان و غلات (نان، برنج، ماکارونی) بیشتر استفاده شود.

در تهیه سالاد ها از روغن های نباتی مایع (مثل روغن زیتون) استفاده شود.

در کنار غذاها سبزی خوردن و زیتون مصرف شود.

برای تحریک اشتها از انواع چاشنی ها در تهیه غذا استفاده شود.

استفاده بیشتر از سیب زمینی در انواع غذاها و یا میان وعده ها.

استفاده از لبنیات پرچرب.

استفاده از قلم گوسفند یا گاو در طبخ غذا.

مصرف دوغ کم نمک و غلیظ در وعده های غذایی.

استفاده از غذاهای تهیه شده با انواع حبوبات.

استفاده از سبزی هایی مانند گوجه فرنگی، هویج فرنگی، هویج و گل کلم به عنوان میان وعده.

کشیدن غذا در بشقاب بزرگ تر.

استفاده از سبزی های رنگی.

استراحت پس از خوردن غذا.

رژیم غذایی برای افراد باBMI بیست و پنج و بالاتر

با مصرف میان وعده تعداد وعده های غذایی افزایش یابد و حجم غذای هر وعده کاهش داده شود.

سعی شود وعده های اصلی غذا حذف نشوند.

غذا در حالت نشسته و هر وعده غذایی در مکانی ثابت و ساعتی ثابت و دایمی خورده شود.

مصرف قند، شکر، شکلات، آب نبات، نوشابه، شربت ها، آب میوه های صنعتی، مربا، عسل و... محدود شود.

به جای مصرف زیاد برنج و ماکارونی از نان استفاده شود.

از حبوبات پخته مانند عدس و لوبیا استفاده گردد.

از شیر و لبنیات کم چرب استفاده شود.

پوست مرغ و ماهی کاملاً گرفته شده و چربی های گوشت جدا شوند.

ازمصرف فرآورده های گوشتی پرچرب مانند سوسیس، کالباس، همبرگر، کله پاچه و مغز خودداری شود.

به جای گوشت قرمز بیشتر از گوشت سفید به ویژه ماهی استفاده شود.

قبل و یا همراه غذا از سالاد و سبزی استفاده شود.

به جای آبمیوه از خود میوه استفاده شود.

مصرف تخم مرغ محدود شود.

غذاها بیشتر به شکل بخارپز، آب پز یا تنوری مصرف شوند و از مصرف غذاهای پرچرب و سرخ شده پرهیز شود.

روغن مصرفی از انواع گیاهی و مایع انتخاب شود.

مصرف نمک و غذاهای شور محدود شود.

خودداری از مصرف سس های پرچرب مانند مایونز و سس های مخصوص سالاد و استفاده از سس سالم (یعنی ترکیب ماست کم چرب، کمی نمک، روغن زیتون، آب لیمو یا آب نارنج)

استفاده از سیب زمینی آب پز یا تنوری به جای سیب زمینی سرخ کرده

استفاده از میوه های تازه به عنوان میان وعده و به جای نان و پنیر و بیسکوییت یا کیک و شیرینی و شکلات

مصرف دوغ، آب و آبمیوه های طبیعی به جای نوشابه های گازدار

مصرف نان های سبوس دار به جای نان فانتزی

خودداری از مصرف نان همراه با برنج در وعده شام

استفاده از انواع حبوبات همراه با غلات

مصرف روزانه سبزی خوردن، سبزی های محلی یا سالاد همراه با غذا

استفاده از خشکبار و سبز های تازه، استفاده بیشتر از حبوبات

استفاده از سبزی هایی مانند کاهو، گوجه فرنگی، جعفری، پیاز، کلم و فلفل دلمه ای

ریختن غذا در ظرف کوچکتر و در نتیجه کمتر غذا خوردن

آهسته خوردن غذا و گذاشتن قاشق و چنگال در بشقاب پس از هر لقمه غذا

خوردن یک لیوان آب 5 دقیقه قبل از خوردن ناهار یا شام

نکته قابل توجه

افرادی که قبل از باردار شدن تصمیم به کاهش وزن می گیرند و به این منظور رژیم غذایی می گیرند، لازم است حتماً پس از رسیدن به وزن مطلوب و پایان رژیم، 3 ماه به بدنشان استراحت دهند و سپس بعد از 3 ماه اقدام به بارداری کنند زیرا در مدت رژیم، بدن ذخایر انرژی خود را از دست می دهد و برای ذخیره ی دوباره این انرژی لازم که برای بارداری هم لازم می باشد، نیاز به استراحت دارد.

در این سه ماه استراحت می توانید از رژیم های تثبیت کننده وزن استفاده کنید تا به وزن قبلی خود بازنگردید.

ب. رژیم غذایی جهت تعیین جنسیت

خانم ها هر ماه در اواسط سیکل خود یک یا چند تخمک که از نظر کروموزومی فقط X هستند (از نظر ژنتیکی، ژنتیکی که مربوط به دختر است) تولید می کنند و آقایان دارای دو نوع اسپرم حاوی کروموزوم های جنسی X (ژنتیک مربوط به دختر) و Y (ژنتیک مربوط به پسر) هستند، در واقع این مرد است که جنسیت سلول تخم را تعیین می کند به شکلی که اگر تخمک با اسپرم حاوی کروموزوم جنسی Y لقاح یابد سلول تخم پسر شده و اگر تخمک با اسپرم حاوی کروموزوم X لقاح یابد دختر و اسپرم های حاوی کروموزوم X می تواند 5-4 روز در محیط واژن زنده بمانند، از طرفی هنگامی که یک تخمک رها می گردد 12 تا 24 ساعت فرصت دارد تا توسط اسپرم بارور گردد و پس از آن از بین می روند. اسپرم های حاوی کروموزوم Y در محیط قلیایی بهتر زنده می ماند و سرعت حرکت بالاتری نسبت به اسپرم های حاوی کروموزوم X دارند. طبق این ویژگی کروموزوم ها مواد غذایی با تغییر دادن ph واژن و رحم (اسیدی و یا قلیایی کردن) می توانند در تعیین جنسیت جنین دخالت داشته باشند.

ترکیبات مواد غذایی از دو تا سه ماه قبل از بارداری بایستی توسط زن به صورت مرتب رعایت شود، افرادی که تمایل به پیروی از چنین رژیم های غذایی را دارند باید زیر نظر پزشک یا ماما قرار گیرند تا دچار کمبود مواد مغذی نشوند. مادران مبتلا به پرفشاری خون و بیماری های قلبی وعروقی و مبتلایان به نارسایی کلیوی و دچار سنگ های اگزالاتی مجاز به پیروی از رژیم غذایی برای پسردار شدن نیستند و همین طور مادرانی که دچار اختلالات عصبی و نارسایی کلیوی هستند، نمی ‌توانند تحت رژیم غذایی دختردار شدن قرار گیرند.

لازم است بدانید که رژیم غذایی جهت تعیین جنسیت قبل از بارداری تنها بخشی از اقدامات لازم جهت تعیین جنسیت می باشد، برای دریافت اطلاعات کامل تر جهت تعیین جنسیت پیش از بارداری به قسمت زنان و مامایی پیش از بارداری مراجعه کنید.

رژیم غذایی برای دختردار شدن

از دیدگاه طب نوین مادرانی که می ‌خواهند دختردار شوند باید زیر نظر پزشک یا ماما از رژیم غذایی که حاوی میزان بالاتری از کلسیم و منیزیم و میزان پایین‌ تری از پتاسیم و سدیم باشد پیروی کنند و رژیم را تا زمان مثبت شدن تست بارداری به طور کامل رعایت کنند. غذاهای حاوی کلسیم و منیزیم بالا شامل لبنیات، انواع کلم، کشک و ماهی است.

مواد غذایی با پتاسیم بالا و متوسط باید از رژیم غذایی حذف شود. کرفس، قارچ، بامیه، گوجه فرنگی، سیب ‌زمینی، کدو حلوایی، اسفناج، بادمجان، تربچه، پیاز، ریواس، کدو، نخود سبز، هویج، آلو، پرتقال، برگه زردآلو، خرما، شلیل، طالبی، گرمک، خربزه، گلابی، موز، کشمش، انگور، سیب، گیلاس، هلو و نارنگی از جمله غذاهایی است که باید از مصرف آن پرهیز شود، اما سبزیجات با پتاسیم پایین هم چون جوانه حبوبات، کاهو، خیار، لوبیا و فلفل سبز نیاز به محدودیت مصرف ندارد، ضمن این‌ که رعایت توصیه های زیر ضروری است.

مصرف انواع لبنیات به خصوص لبنیات کم ‌چرب را افزایش دهید. چربی لبنیات پرچرب با جذب کلسیم تداخل دارد. میزان نمک مصرفی را کاهش دهید. مواد غذایی شور مانند خیارشور، غذاهای آماده و نیمه ‌آماده، سوسیس، کالباس، انواع کنسروها، زیتون شور، پفک و چیپس را از رژیم غذایی خود حذف کنید.

مغزهای آجیلی به شرطی که بدون نمک باشد توصیه می شود.

استفاده از انواع گوشت ها به جز کنسرو تن ماهی مجاز است.

از مصرف شکلات و شیرینی اجتناب کنید.

رژیم غذایی برای پسردار شدن

باید از دو تا سه ماه قبل از بارداری زیر نظر متخصص تغذیه، غذاهایی که حاوی مقادیر بالای پتاسیم و سدیم و فقیر از کلسیم و منیزیم باشد تا زمان مثبت شدن تست بارداری رعایت شود. مصرف انواع لبنیات را زیر نظر متخصص تغذیه به حداقل برسانید. ضمن این‌ که باید به این توصیه ها نیز توجه شود:

می توانید در غذاهای تان از میزان مجاز نمک استفاده کنید. حبوبات مصرفی را افزایش دهید.

از میوه های خشک با پتاسیم بالا هم چون انجیر خشک، خرما، برگه زردآلو، آلو بخارای خشک و کشمش استفاده کنید.

غذاهای شیرین و بدون کافئین همچون عسل، نبات و آبنبات به افزایش تحرک اسپرم کمک کرده و احتمال پسردار شدن را بالا می‌برد.

موارد گفته شده برای تغییر جنسیت جنین قطعی نیست و فقط احتمال دختر دار شدن یا پسر دار شدن را بالا می برد، در هر حال باید خودتان را از نظر رفتاری و روانی برای پذیرش فرزند با هر جنسیتی آماده کنید و بدانید که فرزند چه دختر و چه پسر هدیه ‌ای از جانب خداست. فرمانروایی آسمان ها و زمین با خداست و هر چه او بخواهد، می ‏آفریند. به هر کس بخواهد، فرزند دختر و به هر کس بخواهد، فرزند پسر هدیه می دهد.

ج. رژیم غذایی جهت باهوش تر شدن نوزاد

برخی از محققین معتقدند که مصرف مواد خاصی می تواند سبب زیبایی و هوش نوزاد شود. آنچه برای ما مسلم است این است که مادر باید از تمام گروه های غذایی به طور کامل استفاده کند و انواع میوه ها و سبزیجات را به اندازه ی کافی مصرف کند. زیرا به دلیل وجود ویتامین های خاصی که این دسته از مواد غذایی دارند، رشد بهتر جنین به لحاظ مغزی و هوش نیز صورت می گیرد. در نتیجه نوزاد باهوش متولد می شود. قطعاً مادر اگر از تمام گروه های غذایی مصرف روزانه داشته باشد، نوزاد باهوش تر متولد می شود. ولی اگر تغذیه مادر در دوران بارداری غلط باشد، نوزاد نارس متولد می شود که هم به لحاظ هوش و رشد مغزی ضعیف است و هم در بزرگسالی در معرض کندی حرکات و مشکلات روحی و روانی قرار می گیرد.

اگر مایل هستید هوش خود و فرزند آینده تان را افزایش دهید غذا های زیر را در برنامه غذایی تان قرار دهید:

روغن ماهی

طبق گفته ی دانشمندان می توان گفت «ماهی غذای مغز است»، روغن ماهی یک ماده غذایی مناسب برای مغز است، چربی اُمگا 3 موجود در ماهی التهاب مغز را کاهش می دهد و از آن محافظت می کند. مغز ما دارای 60 درصد چربی است که بیشتر آن چربی DHA یا AA (آراشیدونیک اسید) است. AA به مقدار زیاد در لبنیات مثل کره و خامه وجود دارد، اماDHA فقط در انواع ماهی وجود دارد و در منابع گیاهی مثل دانه کتان وجود ندارد.

برای تهیه روغن ماهی یا روغن کبد ماهی سعی کنید مارک های معتبر آن ها را خریداری کنید. در ضمن شکل مایع این دو ماده بهتر از کپسول آن هاست. در تابستان و بهار که شدت و مدت تابش نور خورشید کافی است، بدن به مقدار لازم ویتامین D مورد نیاز خود را می سازد. همان طور که می دانید ویتامین D بر اثر تابش نور خورشید بر پوست بدن، ساخته می شود. ولی در زمستان و پاییز که مدت و شدت تابش آفتاب کمتر است، نیاز به دریافت مکمل ویتامین D داریم. روغن کبد ماهی یکی از مهم ترین و غنی ترین منابع ویتامین D است.

توصیه می کنیم روغن ماهی را از ابتدای بهار تا آخر تابستان مصرف کنید و از ابتدای پاییز تا آخر زمستان روغن کبد ماهی را دریافت کنید. ولی کسانی که در مناطق آب و هوایی گرم (آفتابی) هستند، می توانند در تمام سال فقط روغن ماهی مصرف کنند و نیازی به مصرف روغن کبد ماهی ندارند.

سبزیجات تازه و خام

مواد غذایی کمی وجود دارد که از نظر ارزش تغذیه ای با سبزیجات برابری کنند. کاهش سطح اسید فولیک در بدن با بروز بیماری آلزایمر(فراموشی دوران پیری) مرتبط است. هم چنین آنتی اکسیدان ها و رنگدانه های گیاهی موجود در سبزیجات، هوش شما را حفظ خواهند کرد.

توصیه می کنیم روزانه به ازای هر 25 کیلوگرم از وزن بدن خود 5/0 کیلوگرم سبزیجات مختلف مصرف کنید. اگر نوع متابولیسم بدن خود را بدانید، می توانید مقدار دریافت سبزی را تنظیم کنید. مثلاً اگر دریافت پروتئین شما بالاست، به مصرف سبزی زیادی نیاز ندارید؛ مثلاً به جای 5/0 کیلو ، روزانه 250 گرم سبزیجات به ازای هر 25 کیلو از وزن بدن نیاز دارید. اگر پروتئین رژیم شما بالاست، بایستی سبزیجاتی را مصرف کنید که پتاسیم کمتری دارند مثل گل کلم، لوبیای سبز، اسفناج، مارچوبه، قارچ و کرفس، زیرا مصرف سبزیجاتی که پتاسیم زیادی دارند مثل کاهو، کلم پیچ و سایر انواع کلم به همراه پروتئین زیاد، باعث عدم تعادل بیوشیمیایی بدن خواهد شد.

افرادی که دریافت کربوهیدرات غذایی شان نسبت به پروتئین و چربی بیشتر است، می توانند سبزیجات فراوانی مصرف کنند به خصوص انواعی را که پتاسیم بالایی دارند.

تخم مرغ خام

تخم مرغ منبع نسبتاً ارزان و مفیدی از مواد مغذی با ارزش است. مصرف تخم مرغ علاوه بر حفظ سلامت بدن، برای هوش و عملکرد ذهنی مفید است. در این مورد تخم مرغ خام فواید بیشتری نسبت به تخم مرغ پخته دارد.

برای مصرف تخم مرغ به صورت خام می توانید آن را با یک قاشق عسل، یک قاشق کنجد یا پودر گردو و یک قاشق پودر کاکائو در یک لیوان شیر ولرم یا گرم مخلوط کرده و میل کنید. در این صورت هم آن را خام مصرف کرده اید و هم معجون بسیار مفیدی برای سلامتی بدن خود و افزایش وزن (برای افراد لاغر) دریافت نموده اید.

خودداری از مصرف شکر

شکر به عنوان یک غذا محسوب نمی شود، اما بیشتر اوقات جزء آن دسته از مواد غذایی است که باید از مصرف آن ها پرهیز کرد. اگر می خواهید میزان هوش خود را افزایش دهید و نمی توانید کاملاً از مصرف شکر پرهیز کنید، مصرف آن را کاهش دهید. مواد غذایی خیلی شیرین، تعادل هورمون انسولین بدن شما را به هم می ریزند که باعث ایجاد بیماری و گرفتگی ذهن شما می شوند.

توت فرنگی

توت فرنگی نه تنها خوشمزه است، بلکه یکی از مهم ترین منابع آنتی اکسیدان قوی است که سلامتی بدن را بهبود می بخشد. هم چنین دارای فواید بی شماری برای مغز است. مطالعات نشان داده، مصرف این میوه فرآیند پیری را در مغز کاهش می دهد.

فقط زمانی که یک مرتبه مقدار زیادی از آن را مصرف می کنید، مراقب قند موجود در آن باید باشید. سایر انواع توت نیز که رنگ تیره ای دارند، دارای چنین اثراتی هستند؛ مثل تمشک و شاه توت. (در هنگام حاملگی از مصرف انواع توت خودداری کنید زیرا ممکن است ایجاد حساسیت کند)

کولین

ماده ای است که به طور طبیعی در غذاهای چرب وجود دارد و حافظه را تقویت می کند. محققین دریافته اند، اگر در دوران بارداری مادر، به رژیم غذایی او کولین اضافه شود، قدرت حافظه جنین در حال رشد را برای مراحل بعدی زندگی افزایش می دهد. در دوران بارداری و شیردهی، ذخایر کولین بدن مادر تخلیه می شود، در نتیجه کولین کافی برای رشد طبیعی مغز در دسترس نخواهد بود. کولین برای حفظ سلامتی افراد، مورد نیاز است.

کولین مستقیماً روی پیام های عصبی مؤثر است و قدرت ساخت و آزادسازی استیل کولین را سرعت می بخشد. استیل کولین یک ناقل عصبی است که در کنترل عضلات و قدرت حافظه دخالت دارد. منابع غذایی کولین عبارتند از: شیر، جگر، تخم مرغ و بادام زمینی. در بدن نیز از اسید آمینه متیونین ساخته می شود. کولین به صورت مکمل های خوراکی نیز وجود دارد و مقدار مورد نیاز آن برای مردان 550 میلی گرم در روز و برای زنان بالغ 425 میلی گرم در روز است.

د. رژیم غذایی که موجب افزایش قدرت باروری می شود

یک تغذیه سالم می تواند قدرت باروری را افزایش دهد. اگر در حال برنامه ریزی برای بارداری هستید بهتر است برنامه غذایی خود را بازبینی کنید و به رژیم غذایی خود برخی از مواد را اضافه کنید.

کدو حلوایی

کدو حلوایی یکی از سبزیجات بسیار مغذی و سالم می باشد که سرشار از ویتامین، مواد معدنی، فیبر و آنتی اکسیدان است. بتاکاروتن موجود در کدو حلوایی باعث تولید هورمون پروژسترون و افزایش کیفیت و تعداد اسپرم می شود.

لبو

لبو یا چغندر منبع فوق العاده ای از آنتی اکسیدان است و برای درمان ناباروری ناشی از سن بسیار مفید می باشد. برگ چغندر سرشار از نیترات است که برای بهبود جریان خون استفاده می شود. آب چغندر برای زنان تحت درمان IVF بسیار مفید است و باعث بهبود جریان خون رحم برای لانه گزینی جنین می شود.

ماهی سالمون

سالمون یک منبع پروتئینی بزرگ است. این ماده غذایی سرشار از مواد معدنی به ویژه اسیدهای چرب امگا 3 ضد التهابی می باشد. تحقیقات نشان می دهد سطح مطلوب امگا 3 در مدیریت ناباروری در زنان اهمیت ویژه ای دارد. این ماهی برای سلامت عمومی و سیستم قلبی عروقی بسیار مفید است و باعث افزایش عملکرد مغز و سلامت چشم می گردد.

تخم مرغ

تحقیقات نشان می دهد مصرف تخم مرغ که سرشار از کولین است اثرات مثبت قابل توجهی بر رشد جنین و تأثیر دراز مدت بر سلامت زندگی بزرگسالان می گذارد. تخم مرغ دارای ویتامین های مختلف و مواد معدنی و چربی های ضروری است و البته یک منبع عالی از پروتئین می باشد.

گردو

گردو خاصیت ضد سرطانی دارد و باعث افزایش کیفیت اسپرم می گردد. منبع بزرگی از چربی امگا 3، ویتامینE، ویتامین B و پروتئین است و باعث سلامت دیواره ی رحم می شود. در واقع گردو را پادشاه آجیل ها می نامند. پژوهش های باروری نشان می دهد که مصرف روزانه یک مشت گردو باعث افزایش قدرت و تحرک اسپرم ها می شود.

شاهی آبی یا آب تره

شاهی آبی سرشار از مواد مغذی از جمله ویتامین C، ویتامین K، کلسیم، بتاکاروتن، آهن و ید می باشد. این ماده غذایی ضد سرطان است و به ترمیم DNA کمک می کند. آهن قابل جذب آب تره از اسفناج هم بیشتر است و به همین جهت می تواند در بهبود کم خونی مؤثر باشد.

انار

انار یک منبع غذایی غنی از ویتامین C، ویتامین K، اسید فولیک و ویتامین ها و مواد معدنی مختلفی است. انار خاصیت ضد پیری و ضد سرطانی دارد و برای سلامت قلب و عروق و استخوان ها مفید است. خاصیت ضد التهابی دارد و به افزایش جریان خون کمک می کند. در ایران باستان انار نماد باروری بوده است. تحقیقات نشان می دهد نوشیدن آب انار در دوران بارداری باعث جلوگیری از آسیب مغزی در نوزادان می شود.

مارچوبه

مارچوبه یک منبع غنی از ویتامین C، آنتی اکسیدان و اسید فولیک است. اسید فولیک برای باروری هم در مردان و هم زنان اهمیت فراوانی دارد. مارچوبه هم چنین می تواند به تقویت نیروی جنسی کمک کند.

د. رژیم غذایی درمان ناباروری

درمان های گیاهی ناباروری، مجموعه ی مواد غذایی است که باید در رژیم غذایی جای گیرند تا تغییراتی را در بدن ایجاد نمایند. طبق تحقیقات علمی ثابت شده است که برخی از این مواد گیاهی در درمان ناباروی مؤثر می باشند.

سنبل ختایی چینی

این گیاه که در انگلیسی به معنای «گیاه واپسین» است برای هر چیزی از منظم کردن دوره های قاعدگی تا درمان نشانه های یائسگی تجویز می شود. سنبل ختایی رقیق کننده خون است.

ریشه ماشک گل خوشه ای

آمریکایی های بومی از این گیاه استفاده می کردند تا بی نظمی دوره های قاعدگی و مشکلات مربوط به یائسگی و ناباروری ناشی از سازنده های نامنظم فولیکولی را درمان کنند.

روغن پامچال

یک اسید چرب که احتمالاً مخاط رحمی را افزایش می دهد و فرآیند رسیدن اسپرم به تخمک را بهبود می بخشد. از عوارض جانبی روغن پامچال می تواند نازک کردن پوشش رحم باشد که عمل کاشته شدن جنین در رحم را دشوارتر می کند.

شبدر چمنی قرمز

معمولاً برای تولید استروژن در زنان استفاده می شود. این نوع خارجی از استروژن ممکن است به طور مصنوعی میزان استروژن را در بدن تان افزایش دهد. اگر تخمک بالغ باعث این افزایش نشود هیچ سودی ندارد.

برگ های تمشک سیاه

یک تقویت کننده رحم است. این گیاه ضخامت پوشش رحم را افزایش می دهد. تمشک سیاه باعث انقباضات رحمی می شود و مشخصاً نباید در آغاز بارداری مصرف شود.

پنج انگشت

این گیاه با نام گیاه زنان هم شناخته می شود. پزشکان سال هاست که از این گیاه برای تنظیم هورمون های زنان استفاده می کنند. برخی از این گیاه کمک می گیرند تا سطح هورمون های تحریک کننده لوتئال (فاز بعد از تخمک گذاری) را افزایش دهد و به رها سازی تخمک کمک کند. برخی معتقدند که پنج انگشت سطح پروژسترون را بالا می برد و جلوی آزاد سازی تخمک گذاری را می گیرد. اگر این گیاه از فاز لوتئال یعنی پس از اینکه تخمک گذاری کردید مصرف شود می تواند چرخه شما را تنظیم و طولانی تر کند و به جنین شانس بیشتری برای لانه گزینی در رحم بدهد. تأثیر گذاری پنج انگشت بسیار کند است بنابراین ممکن است چند ماه طول بکشد تا اثر آن را ببینید.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در این زمینه به قسمت طب سنتی مراجعه فرمایید.

ه. رژیم غذایی درمان ناباروری

درمان های گیاهی ناباروری، مجموعه ی مواد غذایی است که باید در رژیم غذایی جای گیرند تا تغییراتی را در بدن ایجاد نمایند. طبق تحقیقات علمی ثابت شده است که برخی از این مواد گیاهی در درمان ناباروی مؤثر می باشند.

سنبل ختایی چینی

این گیاه که در انگلیسی به معنای «گیاه واپسین» است برای هر چیزی از منظم کردن دوره های قاعدگی تا درمان نشانه های یائسگی تجویز می شود. سنبل ختایی رقیق کننده خون است.

ریشه ماشک گل خوشه ای

آمریکایی های بومی از این گیاه استفاده می کردند تا بی نظمی دوره های قاعدگی و مشکلات مربوط به یائسگی و ناباروری ناشی از سازنده های نامنظم فولیکولی را درمان کنند.

روغن پامچال

یک اسید چرب که احتمالاً مخاط رحمی را افزایش می دهد و فرآیند رسیدن اسپرم به تخمک را بهبود می بخشد. از عوارض جانبی روغن پامچال می تواند نازک کردن پوشش رحم باشد که عمل کاشته شدن جنین در رحم را دشوارتر می کند.

شبدر چمنی قرمز

معمولاً برای تولید استروژن در زنان استفاده می شود. این نوع خارجی از استروژن ممکن است به طور مصنوعی میزان استروژن را در بدن تان افزایش دهد. اگر تخمک بالغ باعث این افزایش نشود هیچ سودی ندارد.

برگ های تمشک سیاه

یک تقویت کننده رحم است. این گیاه ضخامت پوشش رحم را افزایش می دهد. تمشک سیاه باعث انقباضات رحمی می شود و مشخصاً نباید در آغاز بارداری مصرف شود.

پنج انگشت

این گیاه با نام گیاه زنان هم شناخته می شود. پزشکان سال هاست که از این گیاه برای تنظیم هورمون های زنان استفاده می کنند. برخی از این گیاه کمک می گیرند تا سطح هورمون های تحریک کننده لوتئال (فاز بعد از تخمک گذاری) را افزایش دهد و به رها سازی تخمک کمک کند. برخی معتقدند که پنج انگشت سطح پروژسترون را بالا می برد و جلوی آزاد سازی تخمک گذاری را می گیرد. اگر این گیاه از فاز لوتئال یعنی پس از اینکه تخمک گذاری کردید مصرف شود می تواند چرخه شما را تنظیم و طولانی تر کند و به جنین شانس بیشتری برای لانه گزینی در رحم بدهد. تأثیر گذاری پنج انگشت بسیار کند است بنابراین ممکن است چند ماه طول بکشد تا اثر آن را ببینید.

برای دریافت اطلاعات بیشتر در این زمینه به قسمت طب سنتی مراجعه فرمایید.

خ. اختلالات جسمی نیازمند به رژیم غذایی خاص

مشکلات معده

در قبل از بارداری اگر ناراحتی معده دارید، این توصیه ها میزان ناراحتی معده شما را کمتر می کند؛ کم کردن میزان غذا در هر وعده و افزایش تعداد وعده های غذایی، پوشیدن لباس های راحت، دراز نکشیدن بلافاصله بعد از غذا، نخوردن غذاهای نفاخ مثل کلم، پیاز و... نخوردن غذاهایی که به آن ها حساس هستید. به غذای روزانه ی خود توجه کنید، اگر هر روز شیر و لبنیات، سبزیجات خام و پخته، میوه و گوشت مصرف نمی کنید سعی کنید این مواد را به سبد غذایی خود اضافه کنید. هم چنین بهتر است به پزشک مراجعه کنید و مشکلات معده ای خود را درمان کنید. بعد از این موارد اقدام به بارداری نمایید.

فشارخون بالا

اگر مادری قبل از بارداری مبتلا به فشار خون بالا باشد و فشار خونش را کنترل نکند این فشار خون بالا می تواند باعث افزایش احتمال وقوع مرگ و میر جنینی و نوزادی شود. فشارخون با رژیم غذایی، دارویی و ورزش قبل و حین بارداری کنترل می شود.

در صورت ابتلا به این بیماری های سیستمیک مزمن مرتبط با تغذیه نظیر چاقی، دیابت و فشــارخون و یا بیماری های گوارشی زمینه ای، نیاز است علاوه بر رعایت رژیم های غذایی، مشاوره با پزشک برای درمان با دارو انجام شود.

دیابت مادر

دیابت می تواند باعث افزایش خطر نقایــص جنینی زمان تولد خصوصاً نقایص مادرزادی قلب و سیستم اعصاب مرکزی شود.

باید قند خــون با رژیــم غذایی یا دارویی و ورزش قبل و حین بارداری کنترل شود. برای دریافت رژیم غذایی جهت دیابت حتماً باید به پزشک مراجعه کرد.

فنیل کتونوری (PKU)

فنیل کتونوری (یک نقص متابولیکی مادرزادی است) می تواند باعث افزایش تولد نوزاد میکروسفال (سر کوچک) و عقب مانده ذهنی شود. باید رژیم درمانی و اندازه گیری سطح فنیل آلانین خون قبل و حین بارداری انجام گیرد.

چاقی

چاقی می تواند باعث افزایش خطر نقایــص جنینی زمان تولد خصوصاً نقایص مادرزادی قلب و سیستم اعصاب مرکزی شود. باید قبل از بارداری کاهش وزن انجام شود و حین بارداری اضافه وزن کنترل شود.

پرکاری تیروئید

اختلالات تیروئید اگر به موقع تشخیص داده شوند به راحتی با کمک روش های دارویی و یا جراحی قابل درمان می باشند. البته پرکاری تیروئید در اکثر بیماران با دارو کنترل می شود. برای درمان پرکاری تیروئید میزان هورمون های تیروئید را کاهش می دهند. درمان مناسب به اندازه بزرگی تیروئید، علل و سن بستگی دارد.

رژیم غذایی برای این عارضه باید حاوی پروتئین زیاد باشد تا بافت های از دست رفته بدن در اثر فعالیت بیش از حد تیروئید بازسازی شوند.

تمام بیمارانی که پرکاری تیروئید و به دنبال آن مشکلات چشمی ناشی از آن دارند باید در فواصل معین جهت معاینات چشمی و به ویژه کنترل فشار داخلی چشم، به چشم پزشک مراجعه کنند.

در این بیماری باید از مصرف زیاد ید پرهیز شود.

مصرف تمامی غذاها و نوشیدنی های تحریک کننده تیروئید مانند شکلات، قهوه و نوشابه باید کم شود.

در این بیماری از سبزیجات خانواده کلم، اسفناج، شلغم، گلابی و هلو که کار تیروئید را کاهش می دهند، توصیه می شود.

کم کاری تیروئید

بیماران با تیروئید کم کار باید از مصرف زیاد مواد غذایی گواتروژن پرهیز کنند و سبزیجات را به صورت پخته مصرف نمایند. گواتروژن شامل انواع کلم، شلغم، روغن کلزا (کانولا)، بادام زمینی، ارزن و سویا است. سویا می تواند مانع جذب کافی داروهای تیروئید شود، بنابراین در مصرف آن احتیاط گردد.

توجه داشته باشید که از نمک در پایان پخت غذا استفاده کنید، زیرا در غیر این صورت ید موجود در نمک هنگام برداشتن درب ظرف غذا همراه با بخار خارج می شود. در این صورت شما میزان ید کمتری از آنچه که انتظار می رود دریافت خواهید کرد. در ضمن نمک ید دار را نباید در شیشه های شفاف و در معرض نور نگهداری کنید. زیاده روی در مصرف ید باعث کم کاری تیروئید می گردد.

افراد دچار کم کاری تیروئید، کنترل مقدار مصرف کالریشان در روز، برای جلوگیری از افزایش وزن ضروری است. پس در این مورد حتماً به مشاور تغذیه مراجعه کنید تا برای شما برنامه تغذیه مناسبی توصیه کند.

اطمینان نسبت به تأمین مقادیر کافی ویتامین های C ،A ،E و ویتامین های گروه B به ویژه B2 ،B3 ،B6 که برای تولید هورمون تیروئید ضروری هستند لازم است. لذا مصرف منظم مواد غذایی زیر را در برنامه غذایی روزانه در نظر بگیرید:

منابع مناسب ویتامین C مانند: توت فرنگی، آناناس، هندوانه، موز، سیب زمینی و هلو.

منابع مناسب ویتامین A مانند: جگر، تخم مرغ، ماهی های روغنی، سبزی های سبز رنگ (به جز گیاهان خانواده کلم). سبزی ها و میوه های زرد و نارنجی رنگ، هرچه این میوه ها و سبزی ها پررنگ تر باشند غلظت ویتامین ها در آن ها بیشتر است.

منابع مناسب ویتامین E مانند: روغن های گیاهی، مغز دانه ها (به جز بادام زمینی) و غلات.

منابع مناسب ویتامین B مانند: غلات سبوس دار، گوشت گاو، گوشت ماکیان و ماهی.

استفاده از منابع مناسب غنی از روی نظیر غذاهای دریایی، گوشت قرمز، گوشت ماکیان و غلات سبوس دار.

مصرف منظم منابع غنی از فیبر نظیر سبزی ها، میوه هایی مانند انجیر، آلو، سیب، مرکبات، همچنین حبوبات و غلات سبوس دار برای برطرف شدن یبوست.

نوشیدن آب به مقدار کافی (حداقل 7 لیوان) بسیار ضروری است.

پرهیز از مصرف قندهای ساده مانند: قند و شکر، شیرینی جات و ...

پرهیز از مصرف زیاد نوشیدنی های کافئین دار، میانه روی در مصرف فرآورده های شیری و گندم.

استفاده از منابع غنی B12 مانند: جگر گاو، جگر مرغ، گوشت گاو، ماهی قزل آلا.

استفاده از منابع غنی از آهن مانند: جگر، گوشت قرمز و غلات غنی شده با آهن.

استفاده از اسیدهای چرب ضروری به ویژه مکمل امگا 3 که منبع غنی آن ماهی های روغنی آب های سرد هستند. کمبود اسیدهای چرب ضروری می تواند باعث برهم خوردن تعادل در عملکرد غده تیروئید شود.

ط. رژیم های غذایی در دوران قاعدگی و تخمک گذارای

تغذیه در طول چرخه قاعدگی

وقتی جریان قاعدگی شما آغاز می شود، احساس شکم درد، تورم شکم و خستگی دارید وگاهی ممکن است عصبی ‌شوید. از طرفی در این دوره میزان ذخیره آهن بدن‌ تان هم کم می‌ شود. در حقیقت، طی یک بازه ۳ تا ۷ روزه زنان به طور متوسط ۳۰ تا ۴۰ میلی ‌لیتر خون از دست می دهند. آهن به گلبول های قرمز آن ها می‌ چسبد، بنابراین به خاطر خونریزی بخش زیادی از آن را از دست می دهند.

قاعدگی دوره خوب و مناسبی برای به خاطر آوردن این مسئله است که بخواهید بر غذاهای مغذی و سرشار از آهن تمرکز کنید. توصیه ما این است در این دوره این غذاها را بخورید:

گوشت، حبوبات، ماهی، سبزیجات برگ‌ دار و میوه های دانه دار بخورید. بسیاری از این غذاها سرشار از آهن، پروتئین و یا هر دو هستند و اگر دچار مشکل اندومتریوز هستید یا خونریزی شدیدی داشته باشید، اهمیت به‌ سزایی پیدا می‌ کنند. برخی از غذاها مانند ماهی، میوه های دانه ‌دار و سبزیجات برگ ‌دار دارای ترکیبات ضدالتهابی هستند که می توانند با افزایش جریان خون، باعث تسکین دردهای شکمی شوند.

نکته دیگر این است که مقدار زیادی فلفل دلمه ‌ای، گوجه‌ فرنگی، بروکلی، کیوی، مرکبات و سایر میوه ها یا سبزیجاتی را بخورید که منبع غنی ویتامین C محسوب می شوند. ویتامین C به بدن کمک می ‌کند تا بتواند آهن موجود در لوبیا، غلات کامل و غلات غنی ‌شده را بهتر جذب کند.

از خوردن این غذاها پرهیز کنید:

غذاهای سرد، اگر قاعدگی ‌تان با خون لخته ‌شده و درد همراه است از مصرف کافئین و غذاهای تند پرهیز کنید، چرا که باعث تشدید خونریزی می ‌شوند.

دوره ‌فولیکولی (14 روز اول چرخه قاعدگی)

فاز اول سیکل که دوره ی فولیکولی نامیده می شود، زمانی است که در آن تخمک رشد یافته و بالغ می شود. سبزیجات چلیپایی مانند بروکلی، کلم، کلم‌ پیچ و گل کلم حاوی مواد مغذی گیاهی به نام دی ـ ایندولیل ‌متان (DIM) هستند که در این دوره به بدن زنان کمک می‌ کنند تا بهتر بتواند عمل سوخت و ساز را بر روی هورمون ها انجام دهد. در واقع DIM به استروژن های محیطی مانند آفت ‌کش ها و هورمون های موجود در گوشت و محصولات لبنی چسبیده و به بدن کمک می کند تا از دست استروژن اضافی خلاص شود. فقط فراموش نکنید که همراه با سبزیجات برگ ‌دار، روغن زیتون، آووکادو، آجیل و میوه های دانه ‌دار بخورید. این غذاها سرشار از ویتامین E هستند که اغلب در مایع فولیکول یافت می شود که جایگاه تخمک خانم هاست.

این غذاها را بخورید:

غذاهایی بخورید که رشد فولیکول را تقویت می‌کنند؛ مانند آجیل، میوه های دانه‌ دار، سبزیجات سبز، حبوبات، تخم مرغ و ماهی.

از خوردن این غذاها پرهیز کنید:

کافئین بر تعادل هورمونی بدن تأثیر می گذارد. از طرفی آب بدن ‌تان را کم کرده و کمبود آب در بدن باعث غلیظ شدن مخاط دهانه رحم می شود.

بهتر است ظرف غذای تان حاوی این موارد باشد:

مرغ و بروکلی که در ماهی ‌تابه و با سرعت به همراه بادام هندی و برنج قهوه‌ای تفت داده می شود.

همان طور که در بخش اول این مطلب گفته شد، تغذیه و اقدامات لازم می تواند به بارداری کمک کند؛ مخصوصاً اینکه توصیه های داده شده را در چرخه های قاعدگی به درستی و دقیق رعایت کنید.

تخمک‌ گذاری

وقتی به زمان تخمک ‌گذاری نزدیک می شوید، بدن به مقدار زیادی انواع ویتامین B و سایر مواد مغذی نیاز دارد تا بتواند فرآیند انتشار تخم را تحت پوشش قرار داده و لانه‌ گزینی را بهبود ببخشد، روی در تقسیم سلولی و تولید پروژسترون تأثیر به‌ سزایی داشته و ویتامین C در مقادیر زیاد، بعد از آنکه تخم منتشر شد در فولیکول یافت شده و نقش مهمی در تولید پروژسترون ایفا می کند.

اسیدهای چرب ضروری (EFAs) هم در این دوران نقش مهمی دارند. بهترین منبع اسیدهای چرب ضروری، امگا ۳ موجود در ماهی و مکمل های روغن ماهی است. این اسیدهای چرب ضروری بیشتر به این خاطر اهمیت دارند که می ‌توانند جریان خون را در رحم افزایش داده و باز شدن فولیکول را برای انتشار تخم تحت پوشش قرار دهند، اما این همه ‌ی کار نیست. آن ها هم چنین می‌ توانند رگ های خونی کوچک را هم در بخش های داخلی انسان باز کنند که نشان می‌ دهد شما آمادگی انجام فعالیت را دارید. روغن ماهی باعث رقیق شدن خونتان شده و جریان خون را در بخش های مختلف بدن افزایش می دهد.

در این دوره این غذاها را بخورید:

سبزیجات برگ ‌دار، غلات کامل، تخم‌ مرغ، حبوبات، ‌گوشت، ماهی (یا مکمل های حاوی روغن ماهی) و آب. آب نقش مهمی در نقل و انتقال هورمونی و رشد فولیکول ها ایفا می کند و هرچه بیشتر بخورید بهتراست. از طرفی در رقیق کردن مخاط رحمی هم نقش به‌ سزایی دارد و این کار باعث می شود اسپرم مرد راحت ‌تر از این مسیر عبور کرده و به هدفش برسد.

در این دوره از خوردن این غذاها پرهیز کنید:

غذاهای اسیدی مانند کافئین، گوشت و غذاهای فرآوری ‌شده، چرا که این غذاها باعث می شود مخاط رحمی شما نسبت به اسپرم حالت ناسازگاری پیدا کند.

بهتر است ظرف غذای تان حاوی این موارد باشد:

ماهی سالمون و برنج قهوه ‌ای همراه با کمی اسفناج که در سیر و روغن زیتون خوابانده شده است، و یک ظرف توت ‌فرنگی و شکلات تلخ برای دسر.

دوره ترشحی یا لوتئال

دوره ترشحی یا لوتئال تخمک آزاد شده است، حالا زمان آن است تا بیشترین مقدار از مواد مغذی‌ ای مصرف کنید که باعث تحریک رشد سلولی می شود. بتاکاروتن، که اغلب در سبزیجات برگ ‌دار و نیز غذاهای زرد و نارنجی (هویج، طالبی و سیب ‌زمینی شیرین و... ) یافت می شود باعث متعادل ماندن هورمون ها شده و از سقط جنین زودهنگام پیشگیری می کند. در واقع دوره ترشحی یا لوتئال که به تولید پروژسترون برای حفظ بارداری کمک می کند، سرشار از مواد مغذی قدرتمند است.

یکی از غذاهایی که در این دوره اهمیت فراوانی دارد، آناناس است. آناناس علاوه بر بتاکاروتن، حاوی ماده‌ای بنام بروملین است که می ‌تواند به طور ملایم به خاطر ترکیبات ضدالتهابی که دارد، عمل لانه ‌گزینی را تحت پوشش قرار دهد. سوای این ها، آناناس غذای سالمی است و عوارض منفی هم ندارد.

این غذاها را بخورید:

سعی کنید غذاهای گرم مانند سوپ و خورشت بخورید. دوره ترشح در کل با بالا بردن دمای بدن به منظور حفظ بارداری مرتبط است.

از خوردن این غذاها پرهیز کنید:

غذاهای سرد یا خام، خصوصاً بستنی و یا ماست منجمد. دوره‌ ترشحی، دوره افزایش رشد است.

ممنوعیات غذایی پیش از بارداری

تغذیه اهمیت ویژه ای در روند باردار شدن دارد و گاهی تغذیه نادرست می تواند باردار شدن را به تأخیر بیندازد و یا باعث ناباروری شود. با توجه به اهمیت تغذیه و تأثیرات قدرت باروری، لازم است در دوران پیش از بارداری به تغذیه خود توجه ویژه ای کنید و از مصرف برخی از مواد غذایی خودداری کنید.

پژوهش ها نشان می ‌دهد‌‌ که تغذیه ناسالم علاوه بر آن که می ‌تواند سبب بروز بیماری‌ در افراد شود، بر کیفیت و قدرت نطفه نیز اثر نامطلوب گذاشته و باعث ناباروری نیز می شود. توجه به تغذیه سالم نیز تنها مختص زنان نیست بلکه مردان هم باید پیش از اقدام به بارداری عادت های نادرست تغذیه خود را اصلاح کنند.

مطالعات نشان داده است زنان و مردانی که میزان مصرف غذاهای سبوس دار، میوه، سبزی و حبوبات پرفیبر در برنامه غذایی روزانه شان بالا نیست کیفیت نطفه خوبی ندارند. تحقیقات پژوهشگران دانشگاه کالیفرنیای آمریکا نشان داده است احتمال غیرطبیعی بودن اسپرم در مردانی که رژیمی غنی از انواع غلات‌ دارند 20 تا 30 درصد کمتر است.

با توجه به این نکات مصرف مواد غذایی زیر در این دوران توصیه نمی شود:

غذای پرچرب

یک تحقیق در دانشگاه هاروارد نشان داده است کلسترول و چربی های اشباع موجود در گوشت قرمز، لبنیات پرچرب (کره، روغن حیوانی، خامه و سرشیر)، انواع غذا های رستورانی و آماده هم چون همبرگر، سیب زمینی سرخ شده، سوسیس، کالباس و... به احتمال زیاد می تواند تعداد اسپرم مردان و میزان فعالیت آن را کاهش دهد. در نتیجه برخلاف نظر عامه مردم مصرف غذاهای پرچرب و پرکالری قبل از مقاربت سبب کاهش ریسک باروری نطفه می شود.

گوشت های هورمونی

مصرف گوشت هایی که به دام آن هورمون های جنسی تزریق شده باشد و یا غذای آلوده به برخی مواد شیمیایی موجود در پلاستیک ها و آفت کش ها می تواند در بروز ناباروری به خصوص در مردان دخیل باشد. همچنین احتمال دارد مصرف مقدار زیاد ماهی های آلوده به جیوه و گوشت های چرب حاوی آلاینده های شیمیایی به وسیله مادران باردار، آثار نابجایی بر رشد بیضه جنین گذاشته و باعث ناباروری این نسل در آینده شود.

این را هم بدانید بسیاری از مکمل های نیروزا حاوی هورمون هایی است که با کاهش یا افزایش غیر طبیعی هورمون های جنسی و اختلال در کارکرد دستگاه تناسلی باعث عقیم‌ شدن مصرف‌ کننده می شود. به عنوان مثال در مردان مصرف غذاها یا داروهایی که هورمون استروژن یا تستوسترون بسیار بالایی دارند تولید اسپرم را کاهش داده و در زنان زیادی این هورمون ایجاد کیست های تخمدانی و رحمی می کند اما مقدار متعادل تستوسترن در مردان و استروژن در زنان برای باروری ضروری است.

مواد بسته بندی شده

تحقیقات نشان داده است بیسفنول A ترکیبی شیمیایی است که در بسیاری از بسته بندی های پلاستیکی محصولات غذایی به کار می رود که این ماده از پوست هم می گذرد و می تواند سبب کاهش کیفیت اسپرم مردان شده و تمایلات را کاهش دهد. این ترکیب در بسیاری از بطری های آب، شیشه های پلاستیکی شیر، رزین داخل قوطی نوشابه و کنسرو وجود دارد. جالب است بدانید رد پای این ماده در رسیدهای چاپی عابر بانک ها و صندوق فروشگاه ها هم یافت شده است. این ماده به محض تماس با دست جذب پوست می شود و در حال حاضر به زنان باردار توصیه شده است تا حدامکان از دست زدن به این نوع رسیدها خودداری کنند.

الکل، قلیان و سیگار ممنوع

مصرف مشروبات الکلی با آسیب به کبد می تواند تنظیم، تحریک و ترشح هورمون های جنسی را مختل کند. الکل تا 50 درصد باعث کاهش قابلیت باروری شده و تولید اسپرم های غیر عادی و ناهنجار را افزایش می دهد. قلیان نیز به دلیل دارا بودن آرسنیک، کروم، سرب و کبالت موجب تغییرات ژنتیکی در نطفه شده و تولید اسپرم را کاهش می دهد. اثر منفی سیگار هم به قدری زیاد است که به راحتی می توان ناباروری مردان را به آن نسبت داد.

لاغری و چاقی مفرط

مطالعات نشان داده است لاغری مفرط باعث اختلال در عملکرد هیپوتالاموس، غده هیپوفیز و تخمدان می ‌شود و در نهایت سیکل قاعدگی نامنظم می شود و بارداری ناموفق خواهد شد. البته وزن بالا نیز می تواند سلامت جنسی را مختل کرده و در رشد و سلامت تخمک ‌ها تأثیر سوء گذاشته و میل جنسی زنان را دستخوش تغییرات قرار دهد. چاقی شکمی در مردان هم می تواند اسپرم را بیش از حد گرم کرده و در کیفیت و تحرک آن ها تأثیر منفی ‌گذارد.

نتایج مطالعه‌ ای در دانشگاه هاروارد مشخص کرده است احتمال بروز اختلال نعوظ در مردان چاق و کم‌تحرک 5/2 برابر بیش از مردانی است که وزن متعادل دارند. در افراد چاق، کاهش وزن حدود 10 کیلوگرم باعث تحریک هورمون‌ مردانه تستوسترون می ‌شود. همچنین تقویت عضلات لگن، ران و باسن با فعالیت های ورزشی هوازی مانند پیاده روی تند باعث افزایش جریان خون در این نواحی شده و در کنار آن کنترل قند، کلسترول و فشارخون در بازگشت میل جنسی و باروری تأثیر به سزایی دارد.

 

 

 

 

منابع :

دفتر بهبود تغذیه سایت وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی ،

معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی، باشگاه خبرنگاران جوان، hidoctor.ir

مادر > پیش از بارداری > تغذیه
1396/04/27
کارشناس مامایی خانم حیدری
S s s s s s 4
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی