h 1924
i 0
S 4

ماه اول نوپا

تبریک می گوییم کودک شما یک ساله شده است. اکنون یک سال است که حس زیبای مادرشدن و پدر شدن را تجربه نموده اید. اگر شما تا به حال 1 سال پرمشغله داشته ‌اید، از این لحظه به بعد کودک شما آرام ‌تر و بامزه ‌تر شده است. 

  •  رشد و تکامل نی نی کوچولو
    •  رشد اجتماعی نی نی کوچولو
    •  رشد گفتاری نی نی کوچولو
    •  رشد ذهنی نی نی کوچولو
    •  رشد جابه جایی حرکتی نی نی کوچولو
    •  رشد مهارت‌های دستی نی نی کوچولو
    •  کنترل ادرار نی نی کوچولو
  •  توصیه‌های مادرانه
    •  حمایت مادرانه
    •  ایمنی نی نی کوچولو
    •  تقویت استقلال نی نی کوچولو
    •  صحبت مؤدبانه با نی نی کوچولو
    •  آموزش نی نی کوچولو
    •  لذت صحبت با نی نی کوچولو
    •  معاینه دندان نی نی کوچولو
  •  مسائل شایع نی نی کوچولو
    •  آبریزش بینی
  •  توصیه‌های غذایی
  •  توصیه‌های مذهبی و تربیتی
    •  دشواری کار مادران

رشد و تکامل نی نی کوچولو

رشد اجتماعی نی نی کوچولو

اضطراب از جدایی نی نی کوچولو
در این مرحله از رشد، کودک به سختی از مادر جدا می شود و اضطراب جدایی را تجربه می کند که امری کاملا طبیعی است. بنابراین اگر تصمیم دارید که کودک را در محیطی غیر از خانه از خودتان جدا کنید بهتر است به کودک فرصت دهید تا در کنار شما محیط را شناسایی کند، حتما کودک را از رفتن خودتان با خبر کنید.

رشد گفتاری نی نی کوچولو

پس از گذشت ماه ها که کودک شما توسط صداهای نامفهوم سعی در برقراری ارتباط می کرد اکنون با بیان کلمات قابل تشخیص این کار را می کند و این زمانِ بسیار هیجان انگیزی برای شما است. البته این اتفاق در یک شب رخ نداده است و سرعت انجام این امر در کودکان مختلف، متفاوت است، اما این موضوع در همه کودکان یکسان است که آن ها خیلی بیشتر از آنچه که می توانند بگویند، می فهمند. برخی موضوعاتی که در این زمان مشاهده می کنید عبارتند از:

  •  حرکاتی که با بدن شان انجام می دهند بیشتر از کلماتی است که می گویند. فرزند شما در این سن تنها از چند کلمه استفاده می کند، اما دنیایی از حرکات بدنی را هنگام صحبت به کار می برد. مثلا هنگامی که می خواهد بگوید «اون چیه؟» با انگشت به آن اشاره می کند.
  •  از یک کلمه به چندین معنی استفاده می کنند. مثلا ممکن است از کلمه «نا» به معنای « شیشه می خواهم»، «نه، آب می خواهم» یا «شیشه شیرم از دستم افتاده» استفاده کنند. البته این کلمه را به شکل های مختلف و با حرکات بدنی متفاوت به کار می برند.
  •  احتمالا اولین کلماتی که فرزندتان به کار می برد مربوط به زندگی روزمره اش است، به عنوان مثال «ماما»، «بابا» و یا نام افراد مورد علاقه اش و یا حیوان خانگی یا کلماتی که مربوط به امور زندگی اش می باشد مثلا «لالا» برای اشاره به خواب، «نا» برای اشاره به شیر و ...

رشد ذهنی نی نی کوچولو

کودک در این زمان بوسیدن را خوب می فهمد و مجموعه در حال گسترشی از احساس های مختلف را به نمایش می گذارد.
او می تواند عروسک را بلند کند، آن را به دیگران بدهد و رهایش کند.
او دو یا سه کلمه با معنی به زبان می آورد، ممکن است چیزی را در کتاب بشناسد و به آن اشاره کند.
او شروع به فهم پرسش های ساده کرده است.
در این مرحله پدر و مادر:
برای تحریک قوه تخیل و تشکیل مفاهیم انتزاعی، در ذهن کودک، شروع به خواندن داستان های کوتاه برای او کنند.
ابراز محبت او را تشویق کنند؛ از او بخواهند عروسک را نوازش کند، مامان را ببوسد و بابا را در آغوش بگیرد.
کارهای خود را همراه با نشان دادن به او شرح دهند، مثل به پا کردن جوراب هایش و درآوردن کاپشنش.
داستان های ساده بخوانند. داستان های مربوط به حیوانات مادر و بچه های شان، برای کودکان لذت بخش است و به آنها کمک می کند با جانوران مختلف آشنا شوند.

رشد جابه جایی حرکتی نی نی کوچولو

در این سن کودک می تواند به تنهایی بایستد و حتی اولین قدم را به تنهایی بردارد.
در این مرحله پیشنهاد می شود پدر و مادر:
برای اینکه کودک از موفقیتی که به دست آورده است احساس غرور کند، کاری کنند که او بداند والدینش تا چه اندازه از اینکه او می تواند بایستد و احتمالا یک قدم به تنهایی بردارد، خوشحال هستند.
بنابراین با تشویق‌های فراوان همراه با او شادمانی کنند.
به منظور اینکه او را تشویق کنند به تنهایی بایستد، یک اسباب بازی محکم سرپایی که بتواند به آن تکیه کند برای وی فراهم آورند.
برای کفش پوشاندن به او عجله نکنند. او تا زمانی که شروع به راه رفتن در بیرون از منزل نکرده است به کفش نیازی ندارد.

رشد مهارت‌های دستی نی نی کوچولو

احتمالا تاکنون کودک نوپای شما توانایی نگه داشتن اشیا را به دست آورده است و در نتیجه اشیا کوچک را بین انگشت شست و سبابه خود نگه می دارد. احتمالاً از تمرین کردن این توانایی جدیدش برای برداشتن هر چیز کوچکی که به چشمش می آید لذت می برد.
کودک هرچه بیشتر، به تنهایی غذا می خورد و مقدار کمتری از غذا را می ریزد. او می تواند دستش را برای رساندن غذا به دهان بچرخاند. او از پرتاب کردن اشیاء لذت می برد، می تواند با مداد خط بکشد و قادر است دو مکعب را در دستش بگیرد. چون بر رها کردن اشیاء تسلط یافته است، می تواند برجی با دو مکعب بسازد.
در این مرحله بهتر است والدین:
برای اینکه کودک به خاطر ریختن غذا دچار سرخوردگی نشود، فقط غذاهای نیمه مایع را اجازه دهند به تنهایی بخورد. اگر بیشتر اوقات غذاهای جامدی به کودک بدهند که به قاشق می چسبد و به سادگی نمی ریزند او تشویق می شود مستقل غذا بخورد.
یک مداد یا مداد رنگی کوتاه و کلفت و مقدار زیادی کاغذ ارزان قیمت برای خط خطی کردن در اختیار کودک بگذارند. نقاشی‌هایش را در معرض دید او قرار دهند.

  • چپ دست بودن یا راست دست بودن نی نی کوچولو

در طول سال قبل شاید به این نتیجه نرسیده باشید که کودک شما دست راست یا چپ‌اش را به دیگری ترجیح می‌دهد اما در این سال مشخص می‌شود کودک شما راست دست است یا چپ دست. این را امتحان کنید. یک اسباب‌بازی را به سمت او بگیرید و ببینید با کدام دست‌اش آن را بر می‌دارد. دقت کنید با کدام دست از قاشق استفاده می‌کند. دستی که از آن بیشتر استفاده می‌کند قوی‌تر است و به عنوان دست مسلط ممکن است در آینده استفاده شود. تعداد کمی از کودکان تا زمانی که وارد مهدکودک می‌شوند، از هر دو دست خود به طور مساوی استفاده می‌کنند. بعضی‌‌ها از یک دست برای خوردن و نوشتن و از دیگری برای پرت کردن توپ استفاده می‌کنند. این معمولاً ژنتیکی است. تنها 1 از 10 نفر چپ دست هستند اما اگر هر دو مادر و پدر چپ دست باشند، احتمال چپ دستی کودک تا 50% افزایش می‌یابد.

 

کنترل ادرار نی نی کوچولو

 پس از خوردن غذا، کودک روی لگن گذاشته شود، در این زمان این روش ممکن است نتیجه بدهد. با این حال او هنوز قادر به کنترل تخلیه مثانه نیست.
در این مرحله پدر و مادر:
انتظار نداشته باشند کودک کنترلی روی تخلیه ادرار خود داشته باشد. اجازه دهند خود کودک راهنمای آنها باشد.
می توانند کودک خود را عادت دهند تا پس از هر وعده غذا چند دقیقه روی لگن بنشیند، ولی این به معنای آموزش دیدن نیست.
شاید عادت متوقف شود. تولد یک خواهر یا برادر دیگر یا سایر وقایع آسیب زا ممکن است در آنچه کودک آموخته است اشکال ایجاد کند، هیچ جای نگرانی نیست.

توصیه‌های مادرانه

حمایت مادرانه

بهتر است کودک را کمتر در آغوش بگیرید و جا به جا نمایید و به او فرصت دهید تا بدون کمک شما چهار دست و پا راه رفتن را تمرین کند. با این کار می توانید او را در این راه تشویق کنید.
بهتر است دکوراسیون خانه را طوری طراحی کنید که کمترین احتمال خطر برای کودک وجود داشته باشد. وسایل خطرناک  را از مسیر حرکت کودک بردارید، وسایلی مانند سیم برق یا رومیزی می تواند برای کودک خطرآفرین باشد.
زمانی که کودک برای گام برداشتن تلاش می کند، با گرفتن یکی از انگشتان شما احساس امنیت بیشتری خواهد داشت، حتی می توانید پشت سر او حرکت کنید و دست‌هایش را بگیرید.
اسباب بازی‌هایی برای تمرین راه رفتن وجود دارند که می توانید برای فرزندتان تهیه نمایید. فقط از استقامت و ایمنی آن اطمینان حاصل نمایید.
هشدار: آکادمی متخصصین آمریکا معتقد است، روروئک ممکن است برای کودک ناامن باشد و بچه‌ها را از یادگیری به راه رفتن دلسرد سازد.

ایمنی نی نی کوچولو

بهتر است مراقب اشیا ریز خطرناکی که ناخواسته بر روی زمین افتاده‌اند باشید، مانند قرص، تکه‌های غذا، سوزن یا پونز، قطعه‌های ریز اسباب بازی خواهر یا برادر بزرگ‌تر و... احتمال اینکه کودکان بعد از برداشتن، این اشیا را به دهان خود بگذارند زیاد است.

تقویت استقلال نی نی کوچولو

به کودک فرصت دهید تا استقلال بیشتری داشته باشد، مثلاً زمانی که کودک به اتاق دیگری می رود، چند دقیقه صبر کنید و بعد به سراغش بروید.

صحبت مؤدبانه با نی نی کوچولو

از آنجا که کودک در این مرحله شروع به فهم معانی لغات می کند، فرصت بسیار مناسبی است تا اصول رفتار مناسب را به کودک آموزش دهید. معنی لغاتی مانند "لطفاً" و "ممنون" را برای کودک توضیح دهید و هنگام صحبت کردن با او از این لغات استفاده کنید. در ابتدا ممکن است به نظر برسد که این شیوه بی فایده است اما درست زمانی که انتظارش را ندارید، کودک به شکل مناسب از این کلمات استفاده خواهد کرد.

آموزش نی نی کوچولو

این که کودک رابطه میان اشیا و نام آنها را یاد بگیرد، کاملاً به شما بستگی دارد. هر چه بیشتر به کودک کمک کنید، دایره لغات کودک سریع‌تر گسترش پیدا خواهد کرد. با کودک حرف بزنید. مثلاً زمانی که از پله‌ها بالا و پایین می روید، با صدای بلند آنها را بشمارید یا زمانی که از کنار میوه فروشی رد می شوید به میوه‌ها اشاره کنید و نامشان را بگویید. کتاب‌های داستان مصور برای کودک بخوانید و از او بخواهید که به تصاویر آشنا اشاره کند و یا نام آنها را بگوید.

لذت صحبت با نی نی کوچولو

کودک را نزدیک خود نگه دارید و ترانه‌های کودکانه را با صدای عادی و سپس صدای بلند بخوانید یا می توانید با صداهای مختلف با کودک حرف بزنید. خواهید دید کودک توجه عمیقی به آواز خواندن شما با صدای بلند نشان خواهد داد. به کمک این بازی مهارت‌های کلامی کودک را تقویت خواهید کرد.
کودک شما در این سن از مکالمه لذت می‌برد، حتی اگر تنها شنونده باشد.

معاینه دندان نی نی کوچولو

زمان آن فرا رسیده است که به برنامه معاینات پزشکی فرزند خود اولین ویزیت دندان پزشکی را اضافه کنید. در اولین مراجعه، دندان پزشک برای آغاز، نگاهی به دهان فرزندتان انداخته تا در این معاینه متوجه هر مشکلی که از دید پزشک کودک دور مانده، شود و نیز این فرصت را برای پزشک فراهم می آورد تا توصیه‌های مفیدی راجع به دندان در آوردن، جلوگیری از پوسیدگی دندان‌ها و اطمینان از مصرف صحیح فلوراید را به شما ارائه دهد.
دندان‌های کودک نوپای خود را مثل قبل تمیز نگه دارید. تا زمانی که دومین دندان های مولار (عقبی ترین دندان‌ها) رشد نکرده‌اند، نیازی به استفاده از مسواک نیست، این دندان‌ها معمولاً بین بیست تا سی ماهگی رشد می کنند. تا آن زمان به سادگی می توان دندان‌ها را قبل از خواب با گاز استریل نمدار یا حوله و آب تمیز کنید. برای پرت کردن حواس کودک هنگام تمیز کردن دندان‌هایش به او یک مسواک بدهید تا نگهش دارد. حتی به استفاده از خمیر دندان نیز نیازی ندارید. در صورت تمایل می توانید از یک خمیر دندان بدون فلوراید مخصوص کودکان استفاده کنید. اما تا قبل از دو سالگی از خمیر دندان حاوی فلوراید استفاده ننمایید.

مسائل شایع نی نی کوچولو

آبریزش بینی

بسیاری از کودکان گاهی آبریزش بینی دارند. از آنجا که سوراخ‌های بینی کودکان کوچک است، راحت بسته می شود. آبریزش شفاف اغلب به دلیل عفونت ویروسی سرماخوردگی است.
آبریزش غلیظ‌تر نیز می تواند به دلیل ترشحات ویروسی باشد ولی گاهی ممکن است به خاطر عفونت باکتریایی باشد که درمان آن نیاز به آنتی بیوتیک دارد.
هر کودک زیر 1 سال که دمای زیر بغل بیش از 5/37 درجه سانتی گراد داشته باشد، باید به فوریت به نزد پزشک برده شود.
البته در کودکان وضعیت خوابیده به پشت باعث می شود ترشحات بینی به صورت خود بخودی تخلیه نشود و تجمع آن‌ها باعث انسداد بینی و اشکال در شیر خوردن کودک گردد که تمیز کردن و تخلیه ترشحات مشکل تغذیه کودک را مرتفع می سازد.

توصیه‌های خانگی:

  •  کودکان سوراخ‌های بینی کوچکی دارند و نمی توانند به خوبی فین کنند بنابراین برای تمیز کردن و تخلیه ترشحات بینی به کمک نیاز دارند.
  •  محیط گرم و مرطوب بهترین شرایط را برای شل شدن ترشحات و امکان بیرون آمدن آن از بینی فراهم می کند.
  •  نوشیدنی‌های گرم به شل شدن ترشحات و بیرون آمدن آنها از بینی کمک می کنند. ممکن است متوجه شوید که پاک کردن ترشحات بینی پس از وعده غذایی کودک آسان‌تر است (در سنین بالاتر).
  • داروهای ضد احتقان برای کودکان وجود دارد که نتایج استفاده از آنها متفاوت است. ولی استفاده از آن به مدت 1 تا 3 روز می تواند به کودک به خصوص اگر به سختی سرما خورده باشد، کمک کند (در سنین بالاتر).
  •  از دود سیگار، غذای سرخ کرده و... اجتناب شود.
  •  مصرف مایعات افزایش داده شود.
  • قطره بینی کلروسدیم و فین گیر به شل شدن ترشحات و امکان تخلیه آن‌ها کمک می کند. روش استفاده از آن‌ها را از پزشک اطفال بپرسید.

در موارد زیر به بیمارستان مراجعه کنید:

  • دمای بیش از 5/37 درجه سانتی گراد زیر بغل دارد.
  • غذا نمی خورد.
  • به آسانی بیدار نمی شود.
  • بسیار تحریک پذیر است. (بی قرار است و با کوچک‌ترین سروصدایی واکنش نشان می دهد.)
  • علائم بیش از 24 تا 48 ساعت طول کشیده است.

 

توصیه‌های غذایی

  •  از حوالی یک سالگی باید بطور تدریجی کودک را با انواع غذاهایی که افراد خانواده مصرف می کنند آشنا کرد. از این زمان باید کودک از شش گروه غذایی اصلی یعنی گروه نان و غذات، گروه شیر و لبنیات، گروه گوشت و تخم مرغ و حبوبات و گروه میوه‌ها و گروه سبزی‌ها استفاده کند.
  •  بطور کلی از سال دوم زندگی ذائقه کودک با غذای خانواده شکل می گیرد بنابراین بهتر است از تهیه غذاهای شور و پرادویه خودداری کنید و سعی کنید از سرخ کردن غذا بویژه با حرارت زیاد و به مدت طولانی پرهیز کنید.
  •  آشنایی کودک با غذای خانواده باید تدریجی باشد بطوری که بعد از گذشت مدت زمان کوتاهی نیاز به تهیه غذای مخصوص و جداگانه برای کودک نباشد.
  •  گنجایش معده کودک در مقایسه با افراد بزرگسال کمتر است و با مقدار کمی غذا خیلی سریع سیر می شود. از طرف دیگر کودک در حال رشد است و معمولاً دائماً در حال فعالیت و مشغول بازی است پس نیاز او به انرژی و مواد غذایی زیاد است.
  •  در سال دوم زندگی هنوز شیر مادر منبع عمده تأمین انرژی و سایر مواد مغذی کودک است در نتیجه همچنان بر تغذیه با شیر مادر تأکید می شود ولی باید توجه داشت که شیر بعد از صرف وعده‌های غذا به کودک داده شود.
  •  اگر چه کودک از غذای سفره خانوار می تواند استفاده کند ولی هنوز باید تغییراتی در غذا داد تا هضم آن آسانتر شود مثلاً گوشت خورش را نرم و له کرد یا برنج را بصورت کته آماده نمود.
  •  ممکن است کودکتان برای غذا خوردن قاشق را در دست بگیرد و تلاش کند تا با قاشق غذا بخورد. خودتان را برای کمی ریخت و پاش آماده کنید و به کودک اجازه دهید که خودش غذا بخورد. استفاده از قاشق یک روش عالی برای پیشرفت "هماهنگی چشم-دست" و استقلال کودک است و غذا خوردن را برای او به تفریح و بازی تبدیل می کند.

توصیه‌های مذهبی و تربیتی

دشواری کار مادران

ویلیام رأس والاس فیلسوف آمریکایی می‌گوید:
«می‌ دانید فرمانروای جهان کیست؟ آن دستی که گهواره را می‌جنباند.»
همه دانشمندان جهان، در هر رشته‌ای که باشند، اقرار دارند که مادران در شیردادن و تربیت بدنی، دینی و مذهبی فرزندان خود نقش مهم و عمده و اساسی دارند. این است که مسئولیت مادری بسیار سنگین است، زیرا: «راهنمای بر نیکی‌ها همان کننده نیکی‌ها محسوب می شود.» (من لا یحضره الفقیه، ج 2، ص 55)
کار مادر در انجام وظیفه مادری دشوار است. از یک سو باید به طفل محبت کند و از سوی دیگر بر او نفوذ داشته و او را منضبط بار آورد. او در عین عاطفه و مهرورزی باید توانا و قوی باشد تا
بتواند بر او تحکم کند و این تحکم برای سازندگی کودک ضروری است و سیر روش تربیتی مادر بین این دو قطب مهر و انضباط تا حدودی دشوار و نیازمند به دقت و توجه بیشتری است.
برخی از ویژگی‌های یک مادر نمونه و ایده‌آل عبارت‌اند از:
1- مهربان و دلسوز و صمیمی و مشاوری راهگشا.
2- صبور و بردبار و مقاوم و با اراده.
3- پر تلاش و کم توقع.
4- دارای ظاهری مرتب و منظم و رفتاری جذاب و دلنشین.
5- مدیریت مناسب در اداره خانه و فرزندان.
6- عفاف، حجاب، وقار، نجابت و حیا داشته باشد و به فرزندان نیز بیاموزد.
7- خوش اخلاق و خوش کلام باشد.
8- با سلیقه، با سواد و با گذشت باشد.
9- در برابر همسر و فرزندان احساس مسئولیت کند.
10- جایگاه و احترام شوهر خود را به عنوان ناخدای کشتی زندگی حفظ نماید.
11- به خواست و احساسات اطرافیان خود اهمیت دهد و در برآوردن آن تلاش کند.
12- مساوات را در بین فرزندان حفظ کند.
13- استعداد و توانایی فرزندان را خوب بشناسد و بر شکوفایی آن تلاش کند.

 

 

 

کودک > ۳۶۵روز سال دوم > سیزده ماهگی
1396/01/31
کارشناس مامایی خانم ناصری
S s s s s s 4
o j k q

اگر مایل هستید، می توانید مطلب فوق را با دوستانتان به اشتراک بگذارید

مطالب مرتبط

اگر نظری یا سؤالی در مورد مطلب فوق دارید در بخش نظرات با ما در میان بگذارید. ما نکات شما را با دقت می خوانیم.

نام و نام خانوادگی
آدرس ایمیل
متن نظر
کد امنیتی